III SAB/Kr 81/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2017 r. sprzeciwu A. C. od postanowienia Referendarza Sadowego z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. postanawia zmienić postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2016 r. poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Uzasadnienie: Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Referendarz podał, że skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na to, że nie jest w stanie uiścić należnych opłat bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Oświadczył, że nie posiada środków do życia ani własnego mieszkania od około 3 lat, a jego prawo do pracy zablokował mu Wojewoda. Zaakcentował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dwukrotnie zwolnił go od kosztów sądowych, pierwszy raz w sprawie o sygn. akt. IV SA/Wa 1498/14, a drugi raz w sprawie o sygn. akt IVSA/Wa 3427/15. Podniósł, że jest zadłużony na ponad 12 tyś. zł w banku, któremu płaci miesięczne odsetki, zaś u osób prywatnych jest zadłużony na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Twierdzi, że mieszka w gościach na zasadzie "późniejszego zapłacenia" i nie ponosi kosztów z tego tytułu. Podał również, że nie ma środków na leczenie i operacje. Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 14 października 2016 r. poproszono skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe: • wyjaśnienie, czy wykazywane zadłużenie na ponad 12000 zł w banku wynika z limitów w posiadanej karcie kredytowej i na posiadanym rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym jak wykazywał w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1498/14 czy może z innego tytułu a jeśli tak to z jakiego? • w jakiej wysokości skarżący płaci miesięczne odsetki? Z jakiś środków przy deklarowanym braku dochodów skarżący jest w stanie spłacać te odsetki? Jeśli miał problemy z terminowym regulowaniem tych zobowiązań proszę przedstawić kopie stosownych monitów lub wezwań o zapłatę, • jeśli skarżący podejmuje się jakiś prac dorywczych proszę o szacunkowe określenie wysokości tych dochodów? • przedstawienie kopii umów lub pisemnych oświadczeń wierzycieli (osób prywatnych) którzy pożyczyli skarżącemu "kilkadziesiąt tysięcy", • jeśli skarżący korzysta z pomocy lub wsparcia jakiś organizacji charytatywnych lub osób prywatnych przedstawienie stosownych zaświadczeń lub pisemnych oświadczeń darczyńców, • w oparciu o jaki tytuł prawny skarżący zamieszkuje pod wykazywanym adresem "ul. Borkowska 15B/3, 30-436 Kraków? • przedstawienie pisemnych oświadczeń osób, które udzielają skarżącemu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia" • przedłożenie posiadanej przez skarżącego dokumentacji lub zaświadczeń o stanie zdrowia z które wskazywać będą na sugerowaną konieczność leczenia i operacji, • przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących historię dokonywanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy? Wskazał Referendarz, że odpowiadając na to wezwanie skarżący udzielił wybiórczych wyjaśnień podając, że: • wykazywane zadłużenie 12.000 zł w banku wynika z limitu karty kredytowej i rachunku ROR tak jak to wykazywał w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1498/14, • odsetki od tego zadłużenia wynoszą miesięcznie od 120 zł do 160 zł plus opłaty i prowizje. Skarżący twierdzi, że nie stać go na ich zapłacenie i dlatego pożycza te środki co miesiąc, • od września 2013 r. nie podejmuje żadnej pracy ani dorywczej ani stałej, bo byłoby to nielegalne, • nie korzysta z pomocy społecznej bo nie posiada zezwolenia na pobyt stały, • pod wykazywanym adresem "ul. B, K" zamieszkuje gościnnie u koleżanki, z którą umówił się, że zapłaci gdy wróci do pracy i sytuacja taka trwa od 3 lat. Wbrew wezwaniu skarżący nie przedstawił: • kopii umów lub pisemnych oświadczeń wierzycieli (osób prywatnych) którzy mieli pożyczyć skarżącemu "kilkadziesiąt tysięcy" ani zaświadczeń lub pisemnych oświadczeń darczyńców o które był proszony poprzestając na stwierdzeniu, że chodzi tu o znajomych, bliskich i rodzinę a środki "zostały pożyczone jako jednorazowo-ryczałtowo lecz na bieżąco na bieżących podstawowych potrzeb czy niezapłaconych kosztów wynajmu", • pisemnych oświadczeń osób, które udzielają mu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia", podnosząc że byłoby to niemożliwe gdyż na przestrzeni od sierpnia 2014 r. nocował w kilkudziesięciu różnych miejscach. Nadto z obawy przed organami nie chce ujawniać tożsamości tych osób, • dokumentacji lub zaświadczeń o stanie zdrowia które wskazywać będą na sugerowaną konieczność leczenia i operacji zasłaniając się prawem do prywatności, Do takich pisemnych wyjaśnień dołączył: wydruki postanowień referendarza sądowego WSA w Warszawie z 21.3.2016 r. sygn. IV SA/Wa 3427/15 oraz z 20.08.2014 r. sygn. IV SA/Wa 1498/14 o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, wezwania od operatora telefonii komórkowej z września i października br. o zapłatę kwoty 51,29 zł i kwoty 125,14 zł; pisma z banku informujące skarżącego o wysokości zadłużenia powstałego na jego rachunku ROR i karcie kredytowej w miesiącach lipiec-grudzień 2014 r. i kwiecień 2015 r.; wyciągi z posiadanego przez skarżącego rachunku ROR od 04.07.2016 r. do 30.09.2016 r.; wyciągi z rachunku kart kredytowych od 26.06.2016 r. do 25.09.2016 r., pisma z banku informujące o konieczności zapewnienia stałych miesięcznych wpływów na rachunek oszczędnościowo rozliczeniowy w wysokości 333 zł oraz zaległości na karcie kredytowej na dzień 23.07.2016 r. w wysokości 339 plus koszty upomnienia. Od wyżej wymienionego postanowienia A. C. złożył sprzeciw, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 243 §1 oraz 252 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 i art. 245 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W dniu 9 stycznia 2017 r. A. C. uzupełnił sprzeciw, podnosząc m. in., że przedstawienie innych dokumentów niż żądanych przez Referendarza nie powinno być traktowane jako niedostosowanie się do wezwania Sądu. Dodał, że nie istnieją umowy, których referendarz oczekuje, a oświadczeń znajomych nie przedstawi, gdyż obawia się, że będą one dostępne dla osób trzecich. Wedle skarżącego dokumenty, które przedstawił w pełni odzwierciedlają jego trudna sytuacje majątkową, uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: ustawy ppsa, rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy ppsa). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy ppsa). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1ustawy ppsa). Prawo pomocy w zakresie częściowym służy natomiast osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa). Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych. Wedle Sądu, wbrew stanowisku Referendarza Sądowego wyrażonym w kwestionowanym postanowieniu skarżący wykazał, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Wskazać jednak należy, że Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2014 r. (II FZ 1309/14), zgodnie z którym obciążenia finansowe w postaci licznych zobowiązań, w tym zaległości publicznoprawne oraz kwestia spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. Strona powinna ponosić bowiem koszty postępowania, jeżeli dysponuje stałym miesięcznym dochodem i posiada znaczny majątek w postaci ruchomości i nieruchomości. Jednakże w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie dysponuje stałym dochodem miesięcznym oraz nie posiada znacznego majątku w postaci ruchomości czy nieruchomości. Skarżący wykazał, że w chwili obecnej nie pracuje, z uwagi na brak tytułu pobytowego, nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna, ani nie może ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej. Nie posiada majątku, oszczędności, w utrzymaniu pomaga mu rodzina i znajomi. Powyższe potwierdzają wydruki z konta bankowego, oświadczenie osoby trzeciej o bezpłatnym udostępnieniu mieszkania oraz korespondencja ze Szpitala Uniwersyteckiego, z której wynika, że skarżącemu w dniu 17 listopada 2015 r. zostało udzielone świadczenie w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym, gdzie z uwagi na brak dokumentu ubezpieczenia została mu wystawiona faktura. Mając na uwadze powyższe, orzeczona jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246§1 pkt 2 ppsa.