III SAB/Kr 81/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wniosku o wydzielenie działki dotyczącej drogi nr [...] pod drogę publiczną i wniosku o wymierzenie grzywny postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 100 zł (sto złotych) z tytułu uiszczonego wpisu. Pismem z 5 maja 2020 r. J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wójta Gminy zarzucając rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy związanej z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie drogi gminnej nr 2518359 na podstawie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm.). Skarżący zaznaczył przy tym, że złożył 23 marca 2019 r. i 15 kwietnia 2019 r. ponaglenia do Wojewody. W skardze opisał szczegółowo, że ww. droga została zaliczona do dróg gminnych na podstawie uchwały Rady Gminy nr II/9/98 z dnia 26 listopada 1998 r.; powinna się więc znaleźć w zasobach gminnych. W jego ocenie gmina poniosła nakłady na utwardzenie tej drogi, a od kilku lat sąsiadujący z działką drogową G. W. w sposób bezprawny zablokował przejazd. Zdaniem skarżącego działania podejmowane przez Gminę były pozorne, a "(...) sprawy pozostają bez jakichkolwiek działań oraz wydanych decyzji". W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że 19 marca 2019 r. w związku z brakiem spójności wniosku z powołaną w nim podstawą prawną, wezwał o sprecyzowanie żądania. W kwestii faktycznego władztwa nad spornym odcinkiem drogi (w kontekście art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) organ rozpytał na tę okoliczność świadków i ustalił, że sporny odcinek drogi nie jest wyodrębniony geodezyjnie i jest własnością G. W. Organ wskazał, że w sprawie zakwalifikowanej przez Wojewodę jako skarga na wójta w trybie VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (w przedmiocie skarg i wniosków) – dwukrotnie obradowała Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy (19 listopada 2019 r. i 14 maja 2020 r.) przyjmując, że skarga nie jest zasadna. Organ podkreślił, że skarżący był na bieżąco informowany o podjętych działaniach, a sprawa ,o którą wnosił nie jest sprawą indywidualną i nie jest rozstrzygana przez wójta w drodze decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie to wojewoda wydaje decyzję, przy czym organ wskazał, ze sprawa będzie nadal prowadzona w zakresie przesłuchiwania świadków na okoliczność faktycznego władztwa nad drogą i ponoszenia przez gminę nakładów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga została odrzucona ponieważ wojewódzki sąd administracyjny nie był właściwy do rozpatrywania skarg złożonych w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (postępowanie w przedmiocie skarg i wniosków). Podobnie, postępowanie w trybie powołanych przez skarżącego art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz powołanego przez organ art. 73 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną – nie kończy się decyzją lub innym aktem wydawanym przez organy gminy – a tylko wtedy skarga na bezczynność mogłaby być rozpatrywana przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.). Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Powołany przez skarżącego art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wydzielania działek pod drogi publiczne na wniosek właściciela tej działki. Skarżący nie był właścicielem spornej działki. Słusznie więc organ wskazał na art. 73 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stawały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z art. 73 ust. 3 powołanej ustawy podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Sąd uznał więc, że to nie wójt lecz wojewoda zasadniczo uprawniony był do wydania decyzji o nabyciu własności gruntu. Sąd zwraca przy tym uwagę, że w literaturze podkreśla się, że decyzja wojewody może być obecnie wydana na wniosek każdego podmiotu, który w wystarczającym stopniu udokumentuje swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu nabycia z mocy prawa gruntu zajętego pod drogę. Nie jest wykluczone wydanie przedmiotowej decyzji z urzędu, nawet bez wniosku strony (por. A. Bura Kilka uwag na temat nabycia z mocy prawa gruntów zajętych pod drogi publiczne. Rejent, 2002, nr 1. s. 43). Sąd administracyjny uprawniony jest do rozpatrywania skarg na bezczynność organu tylko wtedy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy aktów lub czynności tego samego organu (art. 3 §2 pkt 8 i 9 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jeżeli więc właściwy w sprawie był wojewoda to sąd administracyjny nie był uprawniony w ogóle do rozpatrywania skargi na bezczynność wójta. Sąd podkreśla również, że zgodnie z art. 228 Kodeksu postępowania administracyjnego skargi składa się organów właściwych do ich rozpatrzenia. Wojewoda w ten sposób zakwalifikował złożone do niego ponaglenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd odrzucający dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przypadku wniesienia skargi w trybie art. 229 Kodeksu postępowania administracyjnego, do której rozpatrzenia są właściwe rady gmin. Wprawdzie załatwienie takiej skargi polega na wydaniu stosownej uchwały przez właściwą radę, a uchwały organów przedstawicielskich samorządu terytorialnego mogą być zasadniczo zaskarżane do sądu administracyjnego, jednakże sądy administracyjne przyjmują, że uznanie w takiej sytuacji skargi do sądu administracyjnego za dopuszczalną powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów. Tym bowiem, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia nie przysługiwałaby (postanowienia: NSA z 12 kwietnia 2001 r., I SA 2668/00; WSA w Gorzowie Wlk. z 26 stycznia 2011 r., II SA/Go 13/11 – wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach uzasadnia się tym, że uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego w sprawach skarg z Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie są sprawami z zakresu administracji publicznej (postanowienia: WSA w Gorzowie Wlkp. z 16 lutego 2010 r., II SA/Go 37/10; WSA w Gliwicach z 18 kwietnia 2018 r., IV SA/Gl 1206/17; WSA w Warszawie z 11 czerwca 2018 r., IV SAB/Wa 136/18; WSA w Rzeszowie z 31 stycznia 2019 r., II SA/Rz 80/19, postanowienie WSA w Krakowie z 22 lutego 2019 r., III SA/Kr 67/19 i powołane tam orzecznictwo). W sprawach tego rodzaju jest natomiast dopuszczalne wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez wojewodę jako organ nadzoru nad samorządem terytorialnym. Sprawy sposobu załatwiania skarg przez jednostki samorządu terytorialnego nie są wyłączone spod nadzoru wojewody, zatem może on zaskarżyć do sądu każdą uchwałę i zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego, jeśli są one niezgodne z prawem (wyrok NSA z 28 kwietnia 2010 r., I OSK 209/10; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 grudnia 2010 r., II SA/Go 824/10). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wniesiona przez skarżącego skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu. Sąd orzekł również o zwrocie uiszczonej opłaty z tytułu wpisu od skargi (100 zł) zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sąd orzekał jednoosobowo na posiedzeniu niejawnym zgodnie z ww. art. 58 § 2 i art. 232 § 2 w zw. z art. 16 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.