III SAB/Kr 82/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi U. P. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego skargę oddala. U. P. K. w dniu 9 września 2013r. złożył do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Wojewoda na podstawie art. 71a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573, z późn. zm.) pismem z dnia 1 października 2013r. nr [...] poinformował U. P. K. o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania z uwagi na fakt, iż jego pobyt na terytorium Polski w dniu złożenia tego wniosku był nielegalny. Wcześniej, bowiem Wojewoda decyzją z dnia 17 grudnia 2012r. Nr [...] orzekł o wydaleniu U. P. K. z terytorium Polski w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna oraz o zakazie ponownego wjazdu na to terytorium i państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub gdy decyzja nie zostanie wykonana - od dnia, w którym powinna zostać wykonana. W wyniku rozpoznania odwołania U. P. K. od decyzji Wojewody z dnia 17 grudnia 2012r. Nr [...] organ odwoławczy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia 28 sierpnia 2013r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Pełnomocnik U. P. K. odebrał decyzję w dniu 3 września 2013r., a zatem 14-dniowy termin do opuszczenia terytorium Polski przez U. P. K. upływał w dniu 17 września.2013r. U. P. K. zaskarżył skargą powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem Sądu pełnomocnik U. P. K. faktycznie zaskarżył bezczynność Wojewody polegającą na błędnej, według skarżącego interpretacji przez Wojewodę, przepisów ustawy cudzoziemcach, że w dniu złożenia wniosku, cudzoziemcowi nie przysługiwało prawo do pobytu w Polsce, gdyż obowiązywał go wówczas określony w decyzji 14-dniowy termin do opuszczenia terytorium Polski. Pełnomocnik podniósł, że ustawa o cudzoziemcach nie zawiera definicji "nielegalnego pobytu", w związku, z czym należy uznać, iż cudzoziemiec przebywał wówczas w Polsce w czasie zgodnego z prawem. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców potraktował pismo pełnomocnik U. P. K. jako zażalenie na niezałatwienie przez Wojewodę sprawy w terminie. Postanowieniem z 4 listopada 2013r. nr [...] uznał zażalenie za niezasadne. Stwierdził, że na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec może złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE tylko w czasie zgodnego z prawem pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a takim pobytem w dniu składania wniosku pobyt U. P. K. już nie był. Stwierdził, że zgodnie z 71a ust. 2 pkt 1 lit. ustawy o cudzoziemcach, wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE złożony przez cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, pozostawia się bez rozpoznania, zaś art. 90 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, stanowi, że decyzja o wydaleniu powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy krajowej, cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę. Natomiast termin do opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Polski określony jest w celu umożliwienia mu zorganizowania wyjazdu. Określenie, więc w decyzji ostatecznej terminu do opuszczenia terytorium Polski nie legalizuje cudzoziemcowi pobytu przez ten okres. Wskazał, iż przyjęcie takich zapisów umożliwiałoby cudzoziemcom, wobec których wydano decyzję o wydaleniu z terytorium Polski, legalizację pobytu w wyniku złożenia wniosku o udzielenie im zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w każdym przypadku, niezależnie, czy spełniają oni określone przesłanki. Przyjęcie argumentów podniesionych przez pełnomocnika mających przemawiać na korzyść cudzoziemca stanowiłoby niestosowanie obowiązujących przepisów prawa. Przepisy jednoznacznie wskazują na pobyt cudzoziemca, jako niezgodny z prawem jest nielegalny. W dniu 15 października 2013r. na wniosek U. P. K., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wstrzymał wykonanie decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, stwierdził jednak, że wstrzymanie wykonanie decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Polski nie uchyla jednocześnie tej decyzji i nie legalizuje także pobytu cudzoziemca w naszym kraju. U. P. K. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w postępowaniu w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisu art. 35 § 1, § 2 i §3 K.p.a. w związku z art. 71a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach – poprzez niezałatwienie sprawy w terminie w wyniku bezzasadnego przyjęcia, że U. P. K. w dniu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego w Unii Europejskiej tj. 9 września 2013 r. przebywał na terytorium RP nielegalnie; oraz naruszenie normy art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez to brak pełnego i jednoznacznego ustalenia w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia. Powołując się na wskazane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania w terminie 1 miesiąca decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, stwierdzenie czy niewydanie decyzji w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego stosowanie do norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że skarżący błędnie argumentując zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 71a ust.2 pkt 1 lit.a ustawy, że organ w ostatecznej decyzji z dnia 3 września 2013r. o wydaleniu skarżącego z terytorium RP określił termin 14 dni na dobrowolne opuszczenie przez Skarżącego terytorium Polski, zatem okres tych 14 dni należy traktować jako okres legalnego pobytu na terytorium RP i w konsekwencji, złożenie przez skarżącego wniosku udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w terminie przewidzianym na opuszczenie terytorium RP winno być zdaniem skarżącego traktowane, jako złożenie wniosku w okresie legalnego pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również "p.p.s.a.", skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, iż na załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na wstępie należy zauważyć, że orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Niewątpliwie w sprawie nie doszło do naruszenia terminów w art. 35 kpa skoro U. P. K. w dniu 9 września 2013r. złożył do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, a Wojewoda w trzy tygodnie później, pismem z dnia 1 października 2013r. nr [...] na podstawie art. 71a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach poinformował U. P. K. o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest podjąć działania mające na celu rozpoznanie i załatwienie sprawy. Dlatego też, pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie (wniosek) bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. W konsekwencji pozostawienie podania, wniosku bez rozpoznania stanowi bezczynność organu, na którą służy skarga stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z treści pism skarżącego wynika, że chodziło mu o zakwestionowanie merytorycznego stanowiska Wojewody, a nie niezałatwienia sprawy w terminie. Należy stwierdzić, że na czynność wydaną na podstawie art. 71a ust 2 pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie służy zażalenie. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania stanowił art. 71a ust.2 pkt 1 lit.a ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z przywołanym przepisem wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE złożony przez cudzoziemca przebywającego na terytorium RP nielegalnie pozostawia się bez rozpoznania. W myśl przepisów ustawy o cudzoziemcach pobytem legalnym cudzoziemca na terytorium RP jest między innymi pobyt na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Cudzoziemiec legitymujący się tytułem pobytu w postaci przedmiotowego zezwolenia przebywa na terytorium RP legalnie, dopóki będzie uprawniony do legitymowania się tytułem pobytu w postaci zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W niniejszej sprawie Wojewoda decyzją z dnia 17 grudnia 2012r. Nr [...] orzekł o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia 28 sierpnia 2013r. Nr [...]. Decyzja o wydaleniu zgodnie z art.90 ust.3 ustawy powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy krajowej, cofniecie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę. Prowadzi, więc do delegalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP, gdyż z mocy prawa następuje unieważnienie dokumentów uprawniających cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP oraz cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę. Skarżący przebywał na terytorium RP na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zatem decyzja orzekająca wydalenie z mocy prawa spowodowała cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ma więc rację organ, że decyzja z dnia 17 grudnia 2012r. Nr [...] orzekająca o wydaleniu skarżącego z terytorium RP, skutkująca cofnięciem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP korzysta z domniemania legalności i przez cały czas pozostawała w obrocie prawnym. Dlatego w dacie rozstrzygnięcia wniosku skarżącego na podstawie art. 71 a ust.2 pkt 1 lit.a ustawy była to prawna przesłanka, którą Wojewoda oceniając, czy wniosek skarżącego został złożony w okresie legalnego pobytu był zobowiązany uwzględnić. Stanowisko Wojewody jest prawidłowe. Przebywanie cudzoziemca na terytorium RP w okresie wyznaczonym do opuszczenia RP nie jest pobytem legalnym. Stanowisko skarżącego odnośnie legalności pobytu w okresie wyznaczonym do opuszczenia terytorium RP jest nielogiczne i nieracjonalne oraz nie znajduje uzasadnienia w prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o cudzoziemcach taka interpretacja doprowadziłoby do niewykonalności decyzji o wydaleniu, z uwagi na ciągłą możliwość składania wniosku o zezwolenie na pobyt mimo decyzji o wydaleniu albo jeżeli decyzję o wydaleniu wykonano by, prowadzenia postępowania o zezwolenie na pobyt w sytuacji gdy wnioskodawca nie przebywa już w Polsce, gdyż został już wydalony. W kontekście zarzutu należy podnieść, że w obrocie prawnym jest ostateczna decyzja o wydaleniu skarżącego, zatem nie jest możliwe prowadzenia postępowania administracyjnego, w stosunku do niego o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium, z którego go właśnie wydalono. Decyzja ostateczna obowiązuje i może być wzruszona tylko w trybie przewidzianym prawem, zatem nie dopuszczalne jest postępowania administracyjnego o udzielenie zezwolenia skarżącemu na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co znajduje podstawę prawną w art. 71a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach W tym świetle trzeba uznać, że zarzuty skargi są bezpodstawne a kwestionowane pozostawienie wniosku bez rozpoznania o udzielenie zezwolenia skarżącemu na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jest prawidłowe w przedmiotowym stanie faktycznym i prawnym. Organ prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 71a ust.2 pkt 1 lit.a ustawy o cudzoziemcach, co oznacza, że organ w bezczynności nie pozostawał. Z tych powodów skargę oddalono.