III SAB/Kr 85/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2017 r. sprzeciwu A. C. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. postanawia zmienić postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2016 r. poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Uzasadnienie: A. C. złożył w tut. Sądzie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Uzasadniając swoje starania skarżący podał, że wnosi o zwolnienie w całości od kosztów sadowych z uwagi na to, że nie jest w stanie uiścić należnych opłat bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Oświadczył, że nie posiada środków do życia ani własnego mieszkania od około 3 lat. Powiada, że jego prawo do pracy zablokował mu Wojewoda. Zaakcentował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dwukrotnie zwolnił go od kosztów sądowych, pierwszy raz w sprawie o sygn. akt. IV SA/Wa 1498/14 a drugi raz w sprawie o sygn. akt IVSA/Wa 3427/15. Podniósł, że jest zadłużony na ponad 12 tyś. zł w banku, któremu płaci miesięczne odsetki, zaś u osób prywatnych jest zadłużony na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Powiada, że mieszka w gościach na zasadzie "późniejszego zapłacenia" i nie ponosi kosztów. Twierdzi, że na leczenie i operacje których potrzebuje nie ma środków. Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia skarżącego wzbudzały wątpliwości zarządzeniem z dnia 18 listopada 2016 r. poproszono skarżącego o: • wyjaśnienie czy podtrzymuje złożone przez siebie przy sprawie o sygn. akt. III SAB/Kr 81/16 oświadczenia, że nie podejmuje żadnej pracy ani dorywczej ani stałej. Jeśli nie podtrzymuje tych oświadczeń proszę o wskazanie źródła dochodu i szacunkowe określenie jego wysokości, • przedstawienie kopii umów lub pisemnych oświadczeń wierzycieli (osób prywatnych) którzy pożyczyli skarżącemu "kilkadziesiąt tysięcy", • przedstawienie stosownych zaświadczeń lub pisemnych oświadczeń darczyńców jeśli skarżący korzysta z pomocy lub wsparcia jakiś organizacji charytatywnych lub osób prywatnych, • przedstawienie pisemnych oświadczeń osób, które udzielają skarżącemu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia". W dniu 7 grudnia 2016 r. wpłynęło do tut. sądu oświadczenie koleżanki skarżącego p. A. N. (obywatelki Ukrainy), w którym podała, że skarżący zamieszkuje u niej w mieszkaniu pod adresem ul. B w K od dnia 1 maja 2016 r. Rzeczona oświadczyła, że nie pobiera od skarżącego żadnych opłat. Poprzednio tj. w okresie od 1 września 2014 r. do 1 maja 2016 r. skarżący mieszkał zaś w wynajętym przez nią mieszkaniu przy ul. O, którego koszty wynajmu i opłaty związane z eksploatacją ponosiła ona. W dniu 7 grudnia 2016 r. wpłynęło do tut. sądu do sprawy o sygn. III SA/Kr 91/16 pismo skarżącego z 5 grudnia 2016 r. w którym oświadczył, że: – podtrzymuje złożone przez siebie przy sprawie o sygn. akt. III SAB/Kr 81/16 oświadczenia, że nie podejmuje żadnej pracy ani dorywczej ani stałej, – nie podpisywał z nikim żadnych umów zaś osoby od których pożyczał pieniądze bądź które go obdarowywały nie wyrażają zgody na podpisywanie jakichkolwiek oświadczeń, – koleżanka która udziela mu "gościny, na zasadzie późniejszego zapłacenia" prześle swoje podpisane oświadczenie na ten temat. Do przedmiotowego pisma skarżący dołączył pisemne oświadczenie podpisane przez małżonkę, w którym rzeczona m.in. podała, że mąż nie pracuje od 20 września 2013 r., że ona sama także nie pracowała przez dwa lata między rokiem 2013 a 2015 a obecnie zarabia najniższą krajową, że nie mieszkają razem gdyż jej rodzice nie zgodzili się by mąż nocował u nich a nie ma pieniędzy na wynajęcie mieszkania. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz podał, że należy sprzeciwić się gołosłownym twierdzeniom skarżącego jakoby osoby u których rzekomo jest zadłużony na kilkadziesiąt tysięcy złotych nie wyrażały zgody na podpisywanie jakichkolwiek oświadczeń. Dla osób znajomych, bliskich i rodziny (a wedle relacji skarżącego o takie osoby chodzi) nie powinno być bowiem problemem uprawdopodobnienie wersji skarżącego w sposób podobny do tego jak uczyniła to koleżanka skarżącego (gdy chodzi o udzielaną skarżącemu od ponad dwóch lat gościnę). Zdawkowe oświadczenie małżonki skarżącego wzmiankujące ogólnikowo o jakiś "innych ludziach", którzy rzekomo pomagają skarżącemu jest również niewystarczające do poczynienia koniecznych w tym względzie ustaleń. Od powyższego postanowienia A. C. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: ustawy ppsa, rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy ppsa). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy ppsa). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy ppsa). Prawo pomocy w zakresie częściowym służy natomiast osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa). Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych. Wedle Sądu, wbrew stanowisku Referendarza Sądowego wyrażonym w kwestionowanym postanowieniu skarżący wykazał, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Wskazać jednak należy, że Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2014 r. (II FZ 1309/14), zgodnie z którym obciążenia finansowe w postaci licznych zobowiązań, w tym zaległości publicznoprawne oraz kwestia spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. Strona powinna ponosić bowiem koszty postępowania, jeżeli dysponuje stałym miesięcznym dochodem i posiada znaczny majątek w postaci ruchomości i nieruchomości. Jednakże w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie dysponuje stałym dochodem miesięcznym oraz nie posiada znacznego majątku w postaci ruchomości czy nieruchomości. Z urzędu sądowi wiadomo (por. też sygn. akt III SAB/Kr 81/16), że w chwili obecnej skarżący nie pracuje z uwagi na brak tytułu pobytowego, nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna, ani nie może ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej. Nie posiada majątku, oszczędności, w utrzymaniu pomaga mu rodzina i znajomi. Powyższe potwierdzają wydruki z konta bankowego, oświadczenie osoby trzeciej o bezpłatnym udostępnieniu mieszkania. Mając na uwadze powyższe, orzeczona jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246§1 pkt 2 ppsa.