III SAB/Kr 85/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-01
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który stał się zbędny w związku z wcześniejszym przyznaniem zwolnienia, powinien zostać umorzony, a wniosek o ustanowienie adwokata rozpoznany na podstawie przepisów o prawie pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych przyznanego wcześniej, wniosek w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata może być rozpoznany w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli sąd uzna, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów kwalifikowanego zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na swoją trudną sytuację finansową i wcześniejsze przyznanie mu prawa pomocy przez sąd w podobnych sprawach. Sąd stwierdził, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się zbędny, ponieważ skarżący już korzystał z takiego zwolnienia. Wniosek o ustanowienie adwokata został rozpoznany na podstawie przepisów o prawie pomocy w zakresie całkowitym, a sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów kwalifikowanego zastępstwa procesowego.Rozstrzygnięcie
I. umorzono postępowanie wywołane wnioskiem w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 22 maja 2014 w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: I. umorzyć postępowanie wywołane obecnym wnioskiem w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym obecnie na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątek pozakreślał rubryki 6-9.
W rubryce dochody zaznaczył, że nie pracuje z uwagi na brak posiadania karty pobytu i że nie ma żadnego dochodu.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił go w trzech sprawach od kosztów sadowych i że sprawy te chciałby obecnie zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym na tych samych podstawach i przedstawionych faktach wnosi o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, który sporządzi dla niego trzy skargi kasacyjne od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że płaci ok. [...]zł minimalnej kwoty na zadłużenie z karty kredytowej. Umowa została wypowiedziana więc nie może skorzystać ze spłaconego kapitału. Zobowiązania wobec banku sięgają kilkunastu tysięcy złotych a pożyczonych od znajomych kilkadziesiąt tysięcy. Twierdzi, że nie ponosi kosztów za mieszkanie i media bo przebywa u koleżanki.
Zarządzeniem z dnia 25.07.2017 r. poproszono skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe.
Odpowiadając na wezwanie skarżący po raz kolejny wskazał na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16.01.2017 r. oraz 6.02.2017 r. Oświadczył, ze nowe wnioski o prawo pomocy składa na podstawie tego samego stanu faktycznego co wcześniej i że nie pojawiły się żadne nowe okoliczności. Dalej jest bezrobotny, dalej trwają postępowania w jego sprawach pobytowych, dalej przebywa w tym samym miejscu i nie ponosi kosztów pobytu. Nie korzysta z pomocy żadnej instytucji a tylko od znajomych. Okoliczności tej nie udokumentował podtrzymując w tym zakresie swoje wcześniejsze stanowisko. Oświadczył, że nie mieszka z małżonką z uwagi na brak środków. Twierdzi, że nie są w separacji, ich małżeństwo jest aktualne. Małżonka pomaga mu w minimalny sposób.
Z urzędu stwierdza się, że w aktach o sygn. III SAB/Kr 81/16 zalegają okazane wraz z przywołanymi pisemnymi wyjaśnieniami umowy o pracę małżonki i zaświadczenie o pobieraniu przez nią zasiłku w przeszłości. Pisemne oświadczenie koleżanki u której skarżący po chwilę obecną przebywa, która potwierdza, że sama ponosi wszelki koszty utrzymania mieszkania, którego jest właścicielką. Wyciągi z posiadanych rachunków karty kredytowej. Wynika z nich, że do spłaty pozostało skarżącemu w banku jeszcze ponad [...] zł.
Z urzędu stwierdza się również, że w niniejszej sprawie skarżący wnosił już wcześniej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych opisując swoją sytuację w sposób zbliżony do obecnie czynionego i że po wniesionym sprzeciwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. sygn. j.w. (k. [...]) zmienił zaskarżone przez skarżącego postanowienie referendarza sądowego (k. [...]) zwalniając skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podzielił zastrzeżeń referendarza sądowego i uznał, że skarżący spełnia wymogi uprawniające go do otrzymania prawa pomocy. W ocenie Sądu "skarżący wykazał, że nie pracuje, z uwagi na brak tytułu pobytowego nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna ani nie może ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej. Nie posiada majątku, oszczędności, w utrzymaniu pomaga mu rodzina i znajomi. Powyższe potwierdzają wydruki z konta bankowego, oświadczenie osoby trzeciej o bezpłatnym udostępnieniu mieszkania" (vide: uzasadnienie k. [...])
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 249a ppsa postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie takiego wniosku stało się zbędne. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z taką sytuacją. Skarżący korzysta już bowiem ze zwolnienia od kosztów sądowych przyznanego mu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt. j.w. Mając to na uwadze postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Okoliczność, ta nie sprzeciwia się rozpoznaniu wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata, tyle że wniosek ten można i należy rozpatrzyć w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Przyjęciu odmiennej optyki stoją na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawcy składającego dwa następujące po sobie wnioski najpierw poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych a następnie poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego w stosunku do wnioskodawców żądających od razu przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Złożone obecnie przez skarżącego oświadczenie i dodatkowe wyjaśnienia w które skarżący został poproszony korespondują z wcześniej składanymi. Skoro zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podzielił uprzednich zastrzeżeń referendarza sądowego a dał wiarę skarżącemu, że ten nie pracuje, nie może ubiegać się , bez majątku i dochodów i że w utrzymaniu pomaga mu rodzina to biorąc pod uwagę obecne wyjaśnienia skarżącego jak również postulat względnej jednolitości orzecznictwa należy stwierdzić, że tym bardziej nie będzie on w stanie opłacić samodzielnie kosztów pełnomocnika z wyboru. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie – co sąd uprzednio stwierdził - ponieść kosztów sadowych ani tym bardziej nie będzie on w stanie opłacić samodzielnie kosztów pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy więc uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc to pod uwagę orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Równocześnie skarżący powinien mieć świadomość, że w przypadku gdyby okazało się, że okoliczności na podstawie których przyznano mu prawo pomocy nie istniały lub przestały istnieć przyznane skarżącemu prawo pomocy może być cofnięte przez Sąd w całości lub w części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło