III SO/Kr 1/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie zaskarżenia aktu Prezydenta Miasta dotyczącego przyznania mieszkania socjalnego z zasobów gminy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o prawo pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia na swoją rzecz adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Określając swoje dochody podał, że utrzymuje się z renty z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności w wysokości 525 zł. Uzasadniając swoje starania podał, że przebywa w zakładzie penitencjarnym i jest osobą niepełnosprawną. Powiada, że choruje na hemofilię oraz WZWC. Podnosi, że po opuszczeniu zakładu penitencjarnego nie będzie go stać na wynajęcie mieszkania i opłacenie leczenia. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu będzie kwestia przyznania mieszkania socjalnego z zasobów gminy. Wnioskodawca w rubryce dotyczącej informacji o przedmiocie zaskarżenia podał bowiem, że zamierza skarżyć rozstrzygniecie "Urzędu Miasta , Referat Pomocy Mieszkaniowej z dnia 17.10.2012 r. nr [...] dotyczące przyznania mieszkania socjalnego z zasobów gminy". Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego albo mieszkania socjalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżący skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jego wniosek należało w tym zakresie uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jego sytuacja przedstawia się w ten sposób, że miesięcznie do dyspozycji ma 525 zł renty. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki w takiej wysokości wystarczają ledwo co na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych tych osób. Równocześnie skarżący nie posiada żadnego majątku. Nie można też tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego, gdzie podaje na jakie schorzenia cierpi. Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że wnioskodawcy nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Przekracza to bowiem obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś wnioskodawca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla niego radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.