III SO/Kr 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2014 r. wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej udzielenia gminnej pomocy mieszkaniowej postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 7 lutego 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych, wskazał na swoją bardzo trudna sytuację majątkową i rodzinną. Na stałe miesięczne dochody wnioskodawcy i jego rodziny składa się 1500 zł pensji żony oraz 700 zł pensji wnioskodawcy. Wnioskodawca podniósł, że ma troje dzieci w wieku 5, 7 i 14 lat. Małżonkowie nie mają własnego mieszkania, zaś trudna sytuacja materialna zmusza ich ciągle do rozdzielenia rodziny. Wnioskodawca wraz z dwoma synami mieszka u rodziców, którzy prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. W domu tym wnioskodawca niesamodzielne zajmuje jeden pokój. Z konieczności rodzina jest więc rozdzielona i od wielu lat okresowo zamieszkują u bliskich oraz przyjaciół. Z dalszych wyjaśnień wnioskodawca zawartych w piśmie dołączonym do urzędowego formularza wynika, że dzieci wnioskodawcy są Postanowieniem z dnia 28 lutego 2014r. Referendarz Sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnił go od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw , w którym zarzucił , że odmowa przyznania praw pomocy jest dla niego krzywdząca , niezrozumiała i została oparta na błędnej ocenie przedstawionego stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że jest człowiekiem schorowanym, po przebytym wypadku komunikacyjnym, stąd może pracować tylko w ograniczonych warunkach i czasie pracy . Stan zdrowia został udokumentowany kartą informacyjną z leczenia szpitalnego z powodu urazu doznanego w wypadku komunikacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Wniosek o zwolnienie przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Artykuł art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ) , zwana dalej p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Artykuł 245 § 1 p.p.s.a określa, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z przepisem § 2 prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej i dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc po uwagę całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podstawę utrzymania pięcioosobowej rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy i jego żony. Dochody te wynoszą w sumie na ok. 2200 zł miesięcznie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki te mogą nie być wystarczające na zaspokojenie podstawnych potrzeb życiowych rodziny. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku nadającego się do spieniężenia, ani oszczędności. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę wziął pod uwagę nie tylko sytuację rodzinną, finansową i majątkową skarżącego , ale również uwzględnił fakt, iż wnioskodawca jest osobą mającą problemy zdrowotne, co może mieć wpływ na samodzielne podejmowanie czynności prawnych przed tut. Sądem , w związku z trudnością w zrozumieniu pism urzędowych i sądowych oraz obowiązującej procedury . Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 w zw. z art. art. 245 § 1 i § 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.