III SO/Kr 1/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. w sprawie dotyczącej zaskarżenia aktu [...] Urzędu Pracy z 15.12.2017 r. nr [...] związanego ze zwrotem pobranego stypendium postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i ojcem Określając swój majątek wykazała brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Opisując zaś stan majątkowy rodziców wykazała należący do matki w 50% samochód [...] z 2006 r. o wartości ok. [...] tyś. zł, stanowiące wspólność małżeńską rodziców mieszkanie w bloku z płyty o pow. [...] m2 oraz dom o pow. ok. [...] m2. Łączyny dochód gospodarstwa domowego określiła na ok. [...] zł wyjaśniając, że składa się na to emerytura matki w wysokości [...] zł oraz emerytura ojca w wysokości [...] zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, że nie pracuje a jej sytuacja materialna i finansowa jest trudna. Powiada, że nie widzi dla siebie żadnych rokowań i że znajduje się na skraju załamania nerwowego. Wyjaśniła, że jest na utrzymaniu rodziców, emerytów. Nadmieniła, że za uwagi na stan zdrowia psychicznego przyjmuje leki. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że czynsz to wydatek ok. [...] zł, opłaty za telefony komórkowe 2 x [...] zł, za telefon domowy [...] zł, za prąd [...] zł, za gaz [...] zł, za leki dla rodziców i skarżącej łącznie ok. [...] zł. Wydatki na odzież okazjonalne ok. [...] zł, na wyżywienie ok. [...] zł. Wezwana, przedstawiła kopie rachunków za media i mieszkanie, paragony z aptek, kopie decyzji waloryzujących emerytury rodziców, kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz pisemne oświadczenie rodziców. Z okazanych dokumentów źródłowych wynika, iż skarżącą legitymuje się orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności. Z przedstawionego zaś przez wnioskodawczynię zaświadczenia lekarskiego wynika, iż nie potrafi odnaleźć się w środowisku, jest chwiejna emocjonalnie, nie potrafi utrzymać dłużej pracy. Rodzice utrzymują się ze świadczeń emerytalnych wypłacanych przez ZUS w kwotach zbliżonych do wykazanych. Ostatnie rachunki za gaz opiewają na kwoty po [...] zł, [...] zł, [...] zł. Koszt utrzymania mieszkania to [...] zl. Opłaty telekomunikacyjne wynosiły ostatnio [...] zł, zaś opłat za prąd [...] zł. Dodatkowo wnioskodawczyni wyjaśniła, że w wykazanym, należącym do rodziców mieszkaniu zamieszkuje wraz z nimi, natomiast wykazany dom rodziców jest sezonowy. Żadna z wykazanych nieruchomości rodziców nie jest wynajmowana i nie osiągają oni z takiego tytułu żadnych dochodów. Powiada, że nie jest w stanie przedstawić informacji na temat rachunku bankowego rodziców bo nie ma do tego konta żadnych upoważnień ani pełnomocnictw. Z matką niestety nie żyje w zgodzie i matka nie udziela jej żadnych informacji co do stanu tego rachunku. Okoliczność tę potwierdza pisemne oświadczenie rodziców, którzy oświadczyli że wnioskodawczyni nie posiada dostępu do ich rachunku z uwagi na brak pracy i jej stan psychiczny. Wyjaśnili, że oszczędności które posiadają na tym rachunku przeznaczają na utrzymanie rodziny, zakup leków i pochówek. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Wnioskodawczyni podała, że zamierza skarżyć akt [...] Urzędu Pracy z 15.12.2017 r. nr [...] związany ze zwrotem pobranego stypendium. Jednocześnie zarządzeniem z 10 stycznia 2018 r. w sprawie dotyczącej złożonego przez skarżącą wniosku o prawo pomocy nadano symbol "6334" opisywany przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu zatrudnienia i spraw bezrobocia. W konsekwencji przyjąć należy, że wnioskodawczyni skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Stąd rozpoznanie jej wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, wykazania przez stronę, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami oraz treścią przedstawionych dokumentów źródłowych jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Wnioskodawczyni nie ma znaczącego majątku. Nie ma nieruchomości ani zasobów. Należy do niej tylko udział w 12 letnim samochodzie. Nie ma również własnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Problemem jest nadto stan zdrowia wnioskodawczyni. Z przedstawionego przez wnioskodawczynię zaświadczenia lekarskiego wynika, iż nie potrafi odnaleźć się w środowisku, jest chwiejna emocjonalnie, nie potrafi utrzymać dłużej pracy. Na większą pomoc rodziców, nie bardzo może liczyć. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc wnioskodawczyni pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.