III SO/Kr 10/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy postanawia: oddalić wniosek Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że brak jest osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 600 zł otrzymywanej diety radnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, iż jej stan majątkowy i finansowy jest nie wystarczający na pokrycie kosztów sądowych i zapewnienie należnej pomocy fachowca w postępowaniu. Wzywana o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśniła, że zajmowane mieszkanie w B. wynajmuje. Miesięczny czynsz wynosi 580 zł (dowód: umowa najmu). Dodatkowo ponosi opłaty za media które kształtują się miesięcznie tak, że koszt gazu to około 120 zł, prądu 30 zł, wody około 40 zł. Wnioskodawczyni uwidoczniła posiadane długi podając że ma 9000 zł zaległych opłat czynszowych, 6000 zł w ZUS-ie, 4500 zł w Banku oraz łącznie 45000 zł u osób fizycznych. Ze spłatą tych zobowiązań wnioskodawczyni pozostaje w zwłoce. Ustalone raty spłat zaciągniętego kredytu wynoszą 460 zł miesięcznie (dowód: kopia umowy wraz z harmonogramem spłat. Zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawczyni pożyczki prywatne są wymagalne a jeden z pożyczkodawców uzyskał w stosunku do wnioskodawczyni nakaz zapłaty na kwotę 26.397 zł (dowód: kopia nakazu, odpis pozwu wraz załącznikami). Odnosząc się do swojego wykształcenia i zawodu wnioskodawczyni podała, że jest prawnikiem. Prowadzi własną działalność gospodarczą, która od kilku miesięcy nie przynosi jej dochodu z uwagi na przerwy powodowane chorobą wnioskodawczyni, pozostającą także obecnie w leczeniu. Wnioskodawczyni nie podejmuje się także prac dorywczych. Ma dwa konta bankowe. Jedno dla obsługi zaciągniętego kredytu (dowód: kopia umowy kredytowej). Drugie oszczędnościowo rozliczeniowe. Choć obecnie nie ma na nim żadnych środków to jednak w przeciągu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca odnotowywała na nim obroty, wpływy zaś wyniosły około 6300 zł wpływu (dowód: historia rachunku). Dietę radnego otrzymuje gotówką bezpośrednio w kasie Starostwa Powiatowego. Wnioskodawczyni nie przedłożyła jednak kopii wskazywanych deklaracji podatkowych. Nie wyjaśniła powodów także takiego zachowania. Nie przedstawiła również żadnych rachunków za media ani jakichkolwiek rachunków za leczenie tłumacząc, że "formalnie w Polsce służba zdrowia jest bezpłatna". Zdawkowo wyjaśniła, do kogo należy dom w M. którego adres figuruje przy jednym z jej rachunków bankowych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy wypada podnieść, że wnioskodawczyni nie przedstawiła w sposób przekonywujący swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Oświadczenia wnioskodawczyni zasługują bowiem na wiarę tylko w takim zakresie w jakim znajdowały potwierdzenie w przedstawionych dowodach w postaci kserokopii odpowiednich dokumentów. Te były bowiem obiektywnym świadectwem przedstawionych w nich danych, podawanych faktów oraz wskazywanych dat. Oświadczenia wnioskodawczyni zasługiwały na wiarę również tam, gdzie odpowiadały zasadom doświadczenia życiowego. W pozostałej części oświadczeniom tym nie sposób było przypisać wskazywanej cechy. Wiarygodność pozostałych oświadczeń wnioskodawczyni podważało nie dające się racjonalnie wytłumaczyć zatajanie pewnych informacji, obserwowalna skłonność do konfabulacji, sprzeczność składanych oświadczeń z kopiami niektórych dokumentów źródłowych i gołosłowność twierdzeń. Wnioskodawczyni nie przedłożyła bowiem kopii wskazywanych deklaracji podatkowych. Nie wyjaśniła także powodów takiego zachowania. Nie przedstawiła żadnych rachunków za media ani jakichkolwiek rachunków za leczenie tłumacząc, że "formalnie w Polsce służba zdrowia jest bezpłatna". Zdawkowo wyjaśniła, do kogo należy dom w M. którego adres figuruje przy jednym z jej rachunków bankowych. Uzasadnione wątpliwości wzbudza w szczególności zignorowanie przez wnioskodawczynię żądania przedłożenia wskazywanych w wezwaniu kopii deklaracji podatkowych. Wezwania o przedstawienie kopii takich dokumentów źródłowych nie sposób bowiem postrzegać jako wygórowanego żądania. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że znakomita większość podatników sporządza kopie składanych deklaracji podatkowych. Tym bardziej powinien więc to czynić przedsiębiorca i to posiadający kierunkowe wykształcenie Zresztą. Jeśli wnioskodawczyni z jakichś względów nie dysponowała kopiami takich dokumentów nic nie stało na przeszkodzie udzielenia przez nią stosownych wyjaśnień. Uciekanie się natomiast do wybiegów polegających na ignorowaniu wezwania razi tym bardziej, że wnioskodawczyni przejawia skłonność do eksponowania ogólników. Przykładu dostarcza choćby jej stwierdzenie że prowadząc działalność gospodarczą "w chwili obecnej nie osiąga dochodów". Zwrócenia uwagi wymaga, że pojęcia "dochodu" i "straty" nie są miarodajne dla oceny zdolności i możliwości płatniczych strony. Dzieje się po prostu dlatego, że są one wyliczane w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego zostały powołane. Tak naprawdę pojecie o rozmiarze prowadzonej przez skarżącą działalności a przez to i kwotach pozostających do jej dyspozycji dawałoby porównanie wykazywanych w deklaracjach przychodów i ponoszonych kosztów. Jeśli chodzi o sprzeczność składanych przez wnioskodawczynię oświadczeń z treścią przedstawianych dokumentów źródłowych to na uwagę zasługuje, że już w momencie składania wniosku a więc 16 listopada 2007 r. (dowód: datownik prezentaty WSA w Krakowie) wnioskodawczyni rozmijała się z prawdą. Nie było bowiem tak aby jedynym źródłem jej dochodu była wówczas tylko dieta radnego. Oświadczeniu takiemu przeczy wprost przedstawiona na wezwanie historia posiadanego rachunku oszczędnościowo rozrachunkowego. Uwidacznia on, że w dniu 25 października 2007 r. skarżąca odnotowała jeden przelew na 2500 zł a 15 listopada 2007 r. drugi na 850 zł. W sumie zaś zestawienie obrotów na tym rachunku w okresie od 15 października 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. uwidacznia, że samego przychody wyniosły około 6300 zł. W składanych przez wnioskodawczynię wypowiedziach razi także pewien rodzaj uporczywości, objawiający się zdawkowością udzielanych odpowiedzi. Wnioskodawczyni nie starała się bowiem w żaden sposób wyjaśnić sprzeczności polegającej na tym, że choć rzekomo zamieszkuje w B. w wynajmowanym mieszkaniu na potwierdzenie czego przedstawiła kopię umowy najmu, to równocześnie podnosi, że za mieszkanie to nie płaci. Nadto takie jej twierdzenia pozostają w wyraźnej opozycji do tego co ujawnia kopia innego dokutemu źródłowego. W umowie kredytu gotówkowego wyraźnie zaznaczono, że miejscem zamieszkania wnioskodawczyni są M. To zastanawia. Wnioskodawczyni będąc prawnikiem powinna bowiem czynić rozróżnienie pomiędzy miejscem zamieszkania a adresem zameldowania. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że dom ten należy do osoby o takim samym nazwisku jak wnioskodawczyni. Podsumowując to wszystko należy stwierdzić, że jeśli oświadczenie w którym wnioskodawczyni mimo wymogu dokładnego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów nie jest wolne od przemilczeń, sprzeczności i nadinterpretacji, tym samym logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że oświadczenie strony jest fragmentaryczne. Jeśli zaś wnioskodawczyni nie chce przekonać sądu, jaka jest jej rzeczywista sytuacja majątkowa to złożony przezeń wniosek podlega oddaleniu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).