III SO/Kr 10/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznił, że poza 48 metrowym mieszkaniem kwaterunkowym nie ma żadnych nieruchomości, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując swoje dochody podał, że choć ma rentę inwalidzką w wysokości 1249,06 zł (brutto) to jednak faktycznie wypłacanych jest mu tylko 331,55 zł. Uzasadniając swoje starania podniósł, że legitymuje się orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy z uwagi na stan zdrowia zaś z dochodów w wysokości 331,55 zł miesięcznie nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ani opłacić adwokata, którego udział w sprawie uważa za potrzebny. Jak powiada egzystuje na granicy borykając się nieraz z dylematem co zakupić: jedzenie czy lekarstwo. Do wniosku dołączył kopię odcinka wypłaty otrzymanego w kwietniu 2009 r. świadczenia. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca inicjuje przed tutejszym wojewódzkim sądem administracyjnym szereg postępowań więc na zasadzie notorii okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż ułomności skarżącego na podstawie, których uznany został za osobę całkowicie niezdolną do pracy do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego datuje się od 1 września 2005 r Dalej, że wnioskodawcę obciążają wydatki na czynsz oscylują wokół kwoty 200 zł, a na energię elektryczna ok. 9-10 zł. Alimenty a ich egzekucja powodują zarazem, że z przyznanej renty z tytułu niezdolności do pracy dokonywane są znaczne potrącenia w efekcie czego rzeczony do wypłaty otrzymuje wskazywane kwoty. Wnioskodawca konsekwentnie - choć z rożnym skutkiem - ubiega się też o różne formy pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 243 §1 ppsa prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek złożony także, przed wszczęciem postępowania. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. Z kolei zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Jak wynika z informacji o przedmiocie zaskarżenia nakreślonych przez wnioskodawcę w rubryce 3 formularza przedmiotem jego skargi ma być bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W konsekwencji uznania, że przy takiej skardze strona korzystać będzie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i odnotowując, że sprawie nadano symbol 6329 należało wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać w tym zakresie za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył wymagane oświadczenie. Z uwagi na fakt, że szereg dodatkowych okoliczności pozostaje znanych orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej oświadczenie to można uznać za wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Wnioskodawcę trudno uznawać za osobę zamożną. Daleko prędzej mu do osób ubogich w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada postrzegać osobę bez majątku, ze znikomym dochodem, która zmuszona jest ubiegać się o wsparcie oferowane przez państwo w ramach pomocy społecznej. Wziąwszy pod uwagę ograniczenia zawodowe powodowane stanem zdrowia skarżącego trudno zarazem czynić mu zarzut, iż nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono wnioskodawcy pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowiona na jego rzecz adwokata. Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.