III SO/Kr 10/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-05-09

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia alimentów powinien zostać rozpoznany, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotycząca umorzenia alimentów została zakwalifikowana jako sprawa z zakresu pomocy społecznej, co skutkuje ustawowym zwolnieniem strony od ponoszenia kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego zastępstwa bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia alimentów. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, wskazując na niską emeryturę i wysokie zobowiązania, w tym alimentacyjne. Sąd uznał, że sprawa kwalifikuje się do zwolnienia ustawowego od kosztów sądowych, a wniosek o ustanowienie adwokata uznał za zasadny.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowił dla wnioskodawcy adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego opisanej jako wydanej dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...] związanej z umorzeniem alimentów postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Wskazał na brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek wykazał mieszkanie o powierzchni 50 m2 stanowiące współwłasność z byłą żoną. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Swój dochód określił na 1317,80 zł emerytury Uzasadniając swoje starania powołała się na trudną sytuacją materialną. Nadmienił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał, że alimenty wynoszą 802,90 zł, koszty mieszkania 477 zł, prąd 48 zł, gaz 100 zł (na dwa miesiące), koszty leczenia 100 zł. Do wniosku dołączył kopię decyzji o waloryzacji emerytury. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu opieki i pomocy społecznej. Wnioskodawca podał, że zamierza skarżyć decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...] związaną z umorzeniem alimentów. Jednocześnie zarządzeniem z 30 kwietnia 2018 r. sprawie dotyczącej złożonego przez skarżącą wniosku o prawo pomocy nadano symbol "6329" opisywany przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji przyjąć należy, że wnioskodawca skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Stąd rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, wykazania przez stronę, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Wnioskodawcza nie należy do osób zamożnych. Jedyny jego majątek to 50 metrowe mieszkanie stanowiące współwłasność z byłą żoną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych zobowiązań i opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc wnioskodawcy pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło