III SO/Kr 14/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy z wniosku Z. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej postanawia: I. wymierzyć Okręgowej Radzie Adwokackiej grzywnę w kwocie 2000 zł (słownie dwa tysiące złotych), II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. S. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...], tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 254 zł (dwieście pięćdziesiąt cztery złote) w tym kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wnioskiem z daty wpływu 12.01.2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący Z. B. domagał się nałożenia grzywny na Okręgową Radę Adwokacką na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. z powodu niezastosowania się do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że za pośrednictwem Okręgowej Rady Adwokackiej złożył datowaną na dzień 15 października 2009 r. ([...]), adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność ORA w sprawie wyznaczonego z urzędu adwokata B. G. w związku ze złożonym wnioskiem o wyznaczenie innego adwokata do sporządzenia kasacji od wyroku WSA w Krakowie sygn. I SA/Kr 546/08. Skarżący podnosił, że Okręgowa Rada Adwokacka do czasu złożenia wniosku nie przekazała skargi sądowi w trybie art. 54 § 2 ppsa. Przy wniosku, przedłożył skarżący drugi egzemplarz skargi z dnia 15 października 2009 r. [...] adresowanej do WSA w Krakowie za pośrednictwem Okręgowej Rady Adwokackiej, w której zarzuca temu organowi bezczynność "w sprawie skargi i wniosków odnośnie adwokat B. G. wyznaczonej z urzędu do sprawy I SA/Kr 546/08", oraz wniósł o rozpoznanie tej skargi w chwili "niezastosowania się ORA do art. 55 § 1 i 2 ppsa". Okręgowa Rada Adwokacka w odpowiedzi na " skargę w sprawie wymierzenia grzywny" wniosła o jej oddalenie. Zdaniem ORA żądanie wymierzenia grzywny nie ma podstaw faktycznych. Wskazano, że dla reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed WSA w Krakowie w sprawie I SA/Kr 546/08 wyznaczono pełnomocnika z urzędu w osobie prof. B. G., która 2.04.2009 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku w tej sprawie. W związku z odmową sporządzenia skargi kasacyjnej skarżący wniósł 8 kwietnia 2009 r. o zmianę pełnomocnika i o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec pełnomocnika dotychczasowego. Pismem z dnia 15 maja 2009 r. ORA odmówiła uwzględnienia zarzutów i wniosków skarżącego. Równolegle skarżący wniósł na odmowę nadania trybu procesowego jego wnioskom skargę do Naczelnej Rady Adwokackiej, która została przekazana do załatwienia ORA, co nastąpiło pismem z 19 lipca 2009 r. Równocześnie ze sprawą dotyczącą zmiany pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, toczyło się przed ORA postępowanie dyscyplinarne, przeciwko innemu adwokatowi, ustanowionemu jako pełnomocnik skarżącego z urzędu w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym, w którym sporządzona przez tego adwokata skarga kasacyjna została odrzucona jako wniesiona po upływie terminu. Okręgowa Rada Adwokacka podniosła, że z datowaną na dzień 16 października 2009 r., a wniesioną do ORA dnia 21.10.2009 r. ( [...]) korespondencją dotyczącą postępowania skargowego wobec adwokata B. C., złożył skarżący również adresowane do WSA pismo- skargę na bezczynność w sprawie adw. B. G. Pismo to omyłkowo dołączono do akt postępowania skargowego dot. adwokat B.C. prowadzonego do [...]. Wskazano, że na wnioski zawarte w datowanej na 16.10.2009 r. korespondencji udzielono odpowiedzi pismem z 23 lutego 2010 r. Zarazem podkreślono, że forma wnoszonych pism budziła wątpliwości co do charakteru środków procesowych i istoty żądań. Podniesiono, że zarzucona skargą bezczynność ORA w załatwieniu wniosku o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu czy żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec pełnomocnika dotychczasowego nie dotyczy aktów objętych kontrolą sądownictwa administracyjnego, a przekazanie skargi skutkowało by jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej. Skarżący Z. B. w sporządzonym osobiście piśmie z dnia 30 czerwca 2010 r. jak i ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu – radca prawny – w piśmie z dnia 12.10.2010 r. podtrzymali żądanie wymierzenia grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej. W piśmie pełnomocnika skarżącego zakwestionowano stanowisko ORA z odpowiedzi na skargę, że organ samorządu adwokackiego w zakresie spraw wymienionych w skardze z dnia 15 października 2009 r. nie jest organem administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Wniosek o wymierzenie Okręgowej Radzie Adwokackiej grzywny w trybie przepisu art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- dalej ustawa p.p.s.a.) jest uzasadniony. Zgodnie z przepisem art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl przepisu art. 54 § 2 organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z wniosku o nałożenie grzywny oraz z egzemplarza przedłożonego przy wniosku pisma datowanego na 15.10.2009 r. ( nr " [...]"), adresowanego do WSA w Krakowie za pośrednictwem ORA i określonego jako skarga na bezczynność, nie wynika konkretna data, w której pismo to zostało ORA doręczone. Z odpowiedzi na wniosek (opisanej jako odpowiedź na skargę) z dnia 10.06.2010 r. wynika, że datowana na 15.10.2009 r. skarga na bezczynność została złożona ORA w dniu 21 października 2009 r. w ramach pliku korespondencji skarżącego datowanej na 16.10.2009 r. przyjętej przez ORA do [...]. W związku z powyższym, przewidziany art. 54 § 2 p.p.s.a termin 30 dni, do przekazania Sądowi skargi na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upłynął z końcem dnia 20 listopada 2009 r. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Ten ostatni przepis określa górna granicę grzywny, którą wymierzyć można do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jest poza sporem, że przed wniesieniem wniosku o nałożenie grzywny Okręgowa Rada Adwokacka nie przekazała Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, wniesionej za pośrednictwem ORA, datowanej na 15 października 2009 r. skargi Z. B. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej. Ze skargi w sposób jasny wynikało, że adresatem skargi jest Wojewódzki Sad Administracyjny i że pismo ma charakter skargi na bezczynność ORA. Nie przedstawienie skargi w terminie do dnia 20 listopada 2009 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, stanowi spełnienie przesłanek do wymierzenia grzywny. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (Por. np. postanowienie NSA z 16.10.2008, I OZ 688/08 niepubl.) samo niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, stanowi podstawę orzeczenia przez sąd, na wniosek skarżącego o wymierzeniu grzywny. Przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu bez względu na powody. Podkreśla się także, że nie należy do kompetencji organu, za którego pośrednictwem wnoszona jest skarga na jego bezczynność ocena, czy skarga podlega czy też nie podlega kognicji sądu administracyjnego, skoro sąd jest wskazany jako adresat skargi. To do wojewódzkiego sądu administracyjnego należy ocena czy skarga z uwagi na przedmiot którego dotyczy podlega kognicji tego sądu, a stanowisko to podlega ewentualnie dalszej kontroli Naczelnego Sadu Administracyjnego. Te okoliczności sprawiają, że wobec złożenia stosownego wniosku przez skarżącego przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. dawał podstawę do nałożenia grzywny na Okręgową Radę Adwokacką jako kolegialny organ Izby Adwokackiej (art. 39 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze), za pośrednictwem której wniesiona została skarga na bezczynność tego Organu. Samo złożenie po wniesieniu wniosku, skargi wraz z odpowiedzią na skargę nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 ( ONSA i WSA 2010/1/2, Lex nr 530144). W powołanej wyżej uchwale wskazano zarazem na przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcje: represyjną, dyscyplinującą i prewencyjną jakie spełnia grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wysokość grzywny należy do oceny Sądu, na tle okoliczności sprawy i przy uwzględnieniu wskazanych wyżej celów grzywny. Mając na uwadze prezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko, którego – podzielić nie można – że do ORA należała ocena czy skarga podlega kognicji sądu administracyjnego, uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż kwota 2000 zł stanowi grzywnę adekwatną do okoliczności sprawy i spełnia przez wymierzoną grzywnę jej cel represji – za niewykonanie obowiązku nałożonego art. 54 § 2 p.p.s.a., skutek dyscyplinujący przez przymuszenie do złożenia skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, oraz cel prewencyjny – zapobieganie naruszaniu w przyszłości art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzając grzywnę miał, Sąd na uwadze treść obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2009 r. i w drugim półroczu 2009 r. ( Mon. Pol. Nr 10, poz. 104) w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy zauważyć, że zawarte we wniosku o nałożenie grzywny żądanie rozpoznania złożonej przy wniosku skargi " w chwili niezastosowania się przez ORA do art. 55 § 1 i 2" nie może skutecznie zainicjować takiego postępowania. Zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a., żądanie takie może być złożone dopiero po wymierzeniu ("mimo wymierzenia") grzywny, a zatem wniosek w tym zakresie był przedwczesny. Natomiast złożona przy piśmie ORA z 21.02.2011 r. skarga na bezczynność z dnia 15.10.2009 r., wyłączona zostanie z akt do odrębnego postępowania. Orzeczenie w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego z urzędu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oparto na przepisie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 c i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).