III SO/Kr 15/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku P. T. w przedmiocie nałożenia grzywny na Dyrektora Instytutu [...] postanawia: oddalić wniosek. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Twierdzi, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo. W rubryce "7.1 Nieruchomość" uwidocznił 36 metrowe mieszkanie zastrzegając, że należy ono do jego ojca. Podając, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych w rubryce 8 wskazał iż siostra z rodzicami posiadają telewizor, samochód używany BMW oraz lodówkę z których to skarżący korzysta podczas swoich – jak powiada – pobytów w domu rodzinnym w P. Swoje dochody oszacował na 534,48 zł renty. Uzasadniając swoje starania podał, że nie pracuje a źródło jego utrzymania stanowi renta socjalna. Zaakcentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo bo w K. wynajmuje pokój. Wyjaśnił, że gdy przebywa w P. to wówczas korzysta z pomocy rodziców. Wezwany przedłożył kopię oświadczenia z którego wynika, że od miesiąca października 2009 r. wnioskodawca wynajął pokój w K. za cenę 350 zł miesięcznie. W oparciu o kopię przedstawionego zaświadczenia MOPS w P., przyjąć należy, że prócz renty otrzymuje także 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego. Proszony o określenie wysokości wydatków jakie rodzice ponoszą na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania w P., wnioskodawca przedstawił szacunkowy spis lecz wydatków jakie rodzice ponoszą miesięcznie w związku z jego pobytem w domu rodzinnym. Pytanie o wysokość dochodów rodziców i siostry zbył stwierdzeniem, że mieszkając w K. i prowadząc samodzielne gospodarstwo nie korzysta z dość wysokich dochodów tych osób. Z własnej inicjatywy przedstawił Legitymacją Emeryta-Rencisty, która utraciła ważność i wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, potwierdzający wysokość otrzymywanych przez skarżącego świadczeń. W oparciu o informacje zawarte w aktach sprawy okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że skarżący został okresowo zaliczony do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", strona może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na fakt, że o zasadności wniosku osoby fizycznej nie decyduje wyłącznie jej majątek i dochody ale również stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa), więc w realiach rozstrzyganego przypadku kwestią pierwszoplanową jest określenie czy wnioskodawca rzeczywiście prowadzi odrębne od rodziców i siostry gospodarstwo domowe. Zdaniem orzekającego tak nie jest. Takiemu stanowi rzecz przeczy i zawarta w rubryce 9 formularza informacja wnioskodawcy o wyszczególnieniu w rubryce 10 "wszystkich członków rodziny z którymi zamieszkuje" i późniejsze oświadczenie matki wnioskodawcy o średnich miesięcznych wydatkach na syna w czasie jego pobytów w P. wskazujące na cechę systematyczności. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że we wszystkich pismach wnioskodawca podając swój adres wskazuje wyłącznie mieszkanie rodziców w P. (vide: k. 2, 6, 23, 33, 47) gdzie bądź osobiście bądź poprzez swoich dorosłych domowników odbiera kierowaną do niego korespondencję co potwierdzają adnotacje poczty (vide: dowody doręczeń). W P. dokonuje nadań pocztowych (vide: koperty). Tam wreszcie korzysta z usług Ośrodka Pomocy Społecznej (vide: kopia zaświadczenia) i inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (vide: k. 36). Natomiast z K. - poza wynajęciem pokoju - wnioskodawcy nie wiąże nic. Ani rodzina, ani praca, ani nauka. Nie można też tracić z pola widzenia, że z uwagi na charakter i stopień niepełnosprawności wnioskodawca w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wymaga stałej opieki (vide: pkt. 7 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności). Wszystkie te okoliczności podważają wersję wnioskodawcy, że prowadzi odrębne od rodziców gospodarstwo domowe. Przy tej okazji zauważyć też trzeba, że choć ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani wydane na podstawie jej art. 256 rozporządzenie wykonawcze nie zawiera definicji użytego w rubryce 6 formularza PPF pojęcia <> to jednak wydaje się, że pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym nie jest zależne od stałego (ciągłego) przebywania w jednym miejscu. Zresztą co do zasady osoby studiujące poza miejscem stałego zamieszkania, zamieszkujące okresowo a nie na stałe czy to w domach akademickich czy podnajmujące lokale bądź poszczególne w nich pokoje nie przestają łączyć swoich interesów życiowych z miejscem ich stałego pobytu, w rozumieniu rezygnacji z niego jako miejsca do którego mogą w każdym czasie powrócić. Sytuacja taka wiązała się z koniecznością uwzględnienia dochodów tych osób przy rozpatrywaniu wniosku złożonego przez wnioskodawcę. Ponieważ zaś w przypadku ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przesłanką zasadności jej wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść "jakichkolwiek kosztów postępowania" (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa) co oznacza, że możliwości strony przekraczać musi opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministrcyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r. s. 249) więc tak ważne było też poznanie wysokości obciążeń rodziców wnioskodawcy związanych z utrzymaniem mieszkania w P. i zestawienie tych do wysokości ich rzeczywistych dochodów, które skarżący zasugerował w swym wniosku (vide: k. 48) a później określił jako stosunkowo wysokie. Ustalenia takie pozwoliłby bowiem na ocenę czy i w jakim zakresie skarżącemu można udzielić pomocy. Unikając udzielenia prostych odpowiedzi o kwestie zupełnie podstawowe wnioskodawca uniemożliwił jednak poczynienie takich ustaleń. W konsekwencji należało odmówić jego wnioskowi i orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).