III SO/Kr 15/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w sprawie z wniosku P. T. w przedmiocie nałożenia grzywny na Dyrektora Instytutu [...] postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat M. M. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Ustanowiony dla P. T. na podstawie postanowienia referendarskiego z dnia 14 maja 2010 r. adwokat (k. 128) wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w osobie mecenas M. M. (k. 139) przedkładając odpis opinii (k. 145-149) o braku podstaw do wniesienia zażalenia wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielnej z urzędu które nie zostały opłacone ani w części ani w całości. Dla wykazania, że sporządzoną opinię przesłała stronie dołączyła kopię recepisu przesyłki rejestrowanej nr [...] (vide: załącznik do pisma z dnia 18 stycznia 2011) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Zgodnie z § 20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku należy uznać, że zostało ono złożone przez adwokat skoro podała, że "wnosi o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone ani w części ani w całości". Wyjaśnienie tej treści zawiera bowiem w sobie wymagane oświadczenie. Sytuacja jest jasna gdy adwokat sporządza i wnosi zażalenie. Wówczas na mocy przepisu §18 ust. 1 pkt. 2 lit. d może oczekiwać wynagrodzenia w kwocie 120 zł powiększone o należny podatek VAT. Rodzi się jednak pytanie, co w sytuacji gdy adwokat nie decyduje się na zainicjowanie postępowania zażaleniowego? Czy okoliczność, że przepisy powołanego rozporządzenia nie regulują stawek wynagrodzenia za opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia uzasadnia oddalenia wniosku adwokat ex machina? W ocenie orzekającego podtrzymać należy w tym zakresie ogólniejszy pogląd i stanowisko zajęte wcześniej w sprawie zapisanej do sygn. akt III SA/Kr 199/04, iż wzmiankowane rozporządzenie nie formułuje listy numerus clausus czynności adwokata a jego przepisy powinny być interpretowane w sposób możliwie najpełniej zapewniający realizację zasad wyrażonych w ustawach na podstawie i w celu wykonania których zostały ustanowione. Ponieważ sąd nie zakwestionował tam przyjęcia takiej optyki stąd też konsekwentnie opowiedzieć należy się za tym, że brak jest wystarczających racji aby odmawiać adwokat wynagrodzenia o ile tylko udzieliła stronie dla której została ustanowiona z urzędu pomocy prawnej, która w myśl art. 4 ustawy Prawo o adwokaturze nie wyczerpuje się w spełnionym zastępstwie procesowym ale również polega na udzielaniu porad prawnych i sporządzaniu opinii prawnych. Potwierdzeniem słuszności takiego spojrzenia zdaje się być zresztą i to, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa wniesienie przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd środka prawnego oczywiście bezzasadnego nie uzasadnia przyznania mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postan. SN z 20 września 2007 r. II CZ 69/07 OSNC 2008/3/41). Zarazem nieporozumieniem byłoby oczekiwać aby podmiot trudniący się zawodowo świadczeniem usług pranwych poświęcał swój czas i umiejętności pro bono, skoro nie budzi wątpliwości, iż decyzja o ustanowieniu adwokata z urzędu oznacza przejęcie przez Skarb Państwa na siebie ciężaru finansowego związanego z zapłatą adwokatowi stosownego wynagrodzenia. Przenosząc to wszystko na grunt niniejszej sprawy uznać wypada, że skoro adwokat przedłożyła sporządzoną dla strony opinię w której odnosząc się szeroko do okoliczności sprawy wyłożyła swoje racje wskazujące na brak podstaw do wniesienia zażalenia okoliczności te powodują, że złożony przezeń wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu należy rozpoznać odpowiednio (§5 w związku z §2 ust. 2 rozporządzenia) według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tak określoną czynność adwokat należy bowiem uznać za rodzajowo najbardziej zbliżoną do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji za sporządzoną w niniejszej sprawie opinię adwokat przysługuje opłata w wysokości 120 zł co stanowi odpowiednik 50% stawki minimalnej określonej przepisie §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c i nie przekracza stawki wynagrodzenia jakie adwokat mogłaby otrzymać w związku ze sporządzeniem zażalenia (§18 ust. 1 pkt. 2 lit. d rozp.). Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona w ten sposób opłata ulegała powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.