III SO/Kr 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2016 r. sprawy z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu postanawia: wniosek oddalić. Pismem z dnia 20 września 2016 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. B. wniósł o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu za nieprzekazanie do Sądu w terminie ustawowym skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego. Skarżący podniósł, że organ uznał skargę z dnia 7 września 2016 r. za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a skoro tak, to nie zamierzał, zdaniem skarżącego, przekazać jej do Sądu. Skarżący wniósł o zasądzenie zapłaty za sporządzenie niniejszego wniosku. W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że przekazuje skargę z dnia 20 września 2016 r. na bezczynność organu w toku postępowania skargowego. Organ podkreślił, iż w odpowiedzi na skargę z dnia 7 września 2016 r. należy stwierdzić, iż do niniejszej skargi stosuje się przepisy działu VIII k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Szczególnym uprawnieniem sądu w ramach tej kontroli jest wskazana w art. 55 § 1 p.p.s.a. możliwość wymierzenia organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., t.j. nieprzekazania sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, ma obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że to nie organ administracji, lecz sąd administracyjny jest adresatem skargi. Jednak to na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego, spoczywają określone obowiązki. Niezależnie zatem od stanowiska organu w kwestii dopuszczalności skargi, czy jej zasadności, jego powinność sprowadza się do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W związku z powyższym Sąd uznał, że brak przekazania był zawiniony i stanowił naruszenie jednoznacznie brzmiących przepisów p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się wymierzenia grzywny Prokuratorowi Okręgowemu za nieprzekazanie skargi z dnia 7 września 2016 r. Sąd wskazuje, iż skarżący pismo z dnia 7 września 2016 r. zatytułował "skarga na bezczynność" natomiast pismami z dnia 20 września 2016 r. skarżący wniósł wniosek o wymierzenie grzywny oraz ponownie skargę na bezczynność. Skarga wpłynęła do organu 7 września 2016 r. Odpowiedzi na skargę – którą organ uznał za pismo - udzielił on 9 września 2016 r., jednakże skargę przekazano do Sądu dopiero 10 października 2016 r. (data stempla pocztowego). Termin do przekazania akt upłynął w dniu 7 października 2016 r., tak więc zwłoka organu w przekazaniu akt wynosiła 3 dni, jednakże 8-9 października 2016 r. to był weekend. Zdaniem Sądu nie sposób przyjąć, iż tak niewielkie przekroczenie terminu jest przekroczeniem terminu w sposób rażący. Dlatego też Sąd uznał, że pomimo przekroczenia terminu z art. 54 p.p.s.a. nie zachodzą podstawy do stosowania wobec organu środka dyscyplinująco – represyjnego w postaci grzywny. Jednocześnie Sąd przypomina organowi o konieczności bezwzględnego przestrzegania ustawowego terminu, w którym skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami należy przekazać Sądowi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. Wyjaśnić również należy, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny wszczyna odrębne postępowanie sądowe i równocześnie zakreśla granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. W związku z tym Sąd nie może w sprawie niniejszej badać i poddawać ocenie samej skargi na bezczynność.