III SO/Kr 18/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: I. zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi położone w K. mieszkanie o powierzchni 22 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 827 zł renty ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest wymagającym stałej opieki, niezdolnym do samodzielnej egzystencji inwalidą. Podał, że ma 56 lat i jest kawalerem. Współopiekuje się 86 letnią matką. Świadczenie, które otrzymuje ocenił jako znikome. Nie stać go na leczenie ani dogrzanie mieszkania. Jest zarejestrowany jako dłużnik. Boryka się z zadłużeniem na ok. 3000 zł. Do wniosku dołączył odcinek swego świadczenia za miesiąc listopad ubiegłego roku. Wezwany, w sposób bardziej szczegółowy podał opis swojej sytuacji rodzinnej. Wyjaśnił, że zamieszkuje z matką w domu należącym do niej. Partycypuje w kosztach jego utrzymania. Powołał się na panującą w domu biedę wskazując, że wody prawie nie używa bo jak powiada szkoda prądu a i ogrzewacz jest popsuty. Poza parterowym domem matka skarżącego ma tylko dwa kawałki ziemi i łąkę. Nie ma żadnych przedmiotów wartościowych. Chowa drobny inwentarz. Wnioskodawca nie wykluczył, że matka może mieć niewielkie oszczędności przeznaczone na trumnę i swój pogrzeb. Otrzymuje też ok. 1000 zł renty rodzinnej. Ze środków tych z trudem jednak opłaca opiekunkę, w czym pomaga jej skarżący. Jeśli chodzi o mieszkanie w K. to skarżący zalega z opłatami za wodę na ok. 1000 zł. Wskazując na to wyjaśnił, że on sam jej nie zużył lecz lokator z ogłoszenia, któremu swego czasu wynajął mieszkanie a ten nadużył zaufania wnioskodawcy i narobił mu długów. Podobnie z gazem. Z uwagi na koszty ewentualnego procesu wnioskodawca nie dochodzi od byłego lokatora należności bo jak powiada nie stać go na proces. Aktualnie nie ponosi też wydatków na gaz bo z uwagi na zły na stan techniczny urządzeń odbiorczych ma kłopoty z jego powtórnym założeniem w mieszkaniu. Z czynszem także zalega za kilka miesięcy. Z przedłożonego rachunku wynika, że za prąd ostatnio miał do zapłaty 79,44 zł. Bieda powoduje, że mimo iż doskwierają mu różne schorzenia wykupuje tylko niektóre leki na cukrzycę. Co się zaś tyczy pomocy społecznej to korzysta z niej matka, w formie usług pielęgnacyjnych. Wnioskodawca ma zaś z tym problemy z uwagi na - jak powiada - konflikt w gminie. Dla wykazania posiadanego zadłużenia przedłożył kopię wniosku PKP o wszczęcie w stosunku do niego egzekucji komorniczej, monit z firmy windykacyjnej o możliwości sprzedaży długu, wezwania do zapłaty raty oraz spłaty zadłużenia w gazowni. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca złożył oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa, a na wezwanie udział dodatkowych wyjaśnień (art. 255 ppsa). Sytuacja wnioskodawcy tak jak ją przedstawia wymyka się spod prostego szablonu. Z jednej strony skoro należy do niego mieszkanie w K., które obiektywnie rzecz biorąc posiada określoną wartość. Z drugiej zaś strony nie można tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień wnioskodawcy w której przedstawia warunki, swojego i matki bytowania, opisując że ze względu na panującą biedę np. prawie nie używa wody na kąpiel bo jak powiada szkoda prądu a i na naprawę urządzenia grzewczego nie mogą sobie pozwolić. Z tego samego powodu mimo rozlicznych schorzeń wykupuje tylko niektóre leki na cukrzycę. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby znajdujące się w nieco lepszej sytuacji materialnej, nie stają przed takimi wyborami. Okoliczność, że 86 letnia matka wnioskodawcy otrzymuje rentę, której większą część pochłania konieczność opłacenia usług opiekuńczych albo, że może mieć pewne oszczędności na zakup trumny dla siebie i opłacenie kosztów pochówku nie zmienia takiej optyki. Wszelki komentarz jest bowiem w takiej sytuacji zbędny. Podobnie trudno wymagać od tych ludzi zbycia lub obciążenia domu w którym mieszkają, czy ziemi na której gospodarzą. Jakiekolwiek rozporządzenia tymi składnikami majątkowymi godziłyby bowiem w elementarne podstawy ich egzystencji. Co się natomiast tyczy mieszkania, które wnioskodawca posiada w K. to trzeba pamiętać, że posiadanego zadłużenia, wnioskodawca przy swoich bieżących dochodach nie za bardzo może być w stanie spłacić, a to realnie wiąże się dla niego z określonymi konsekwencjami (vide: kopia wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji komorniczej i ustalenie majątku). Na ile i w jakim stopniu wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy w okolicznościach tej konkretnej sprawy ma znaczenie wtórne. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, i tego, że w wyjaśnieniach wnioskodawcy przebija jaskrawa nieporadność w sprawach życiowych i brak umiejętności dbania o swoje interesy życiowe. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono wnioskodawcy pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji w oparciu o przepisy art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi