III SO/Kr 18/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. R.-B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w sprawie z wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy postanawia: I. przyznać z sum budżetowych pozostających w dyspozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat M. R.-B. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, II. podwyższyć przyznaną w punkcie pierwszym postanowienia opłatę o obowiązującą stawkę 22% podatku od towarów i usług do wysokości 146,40 zł (sto czterdzieści sześć złotych 40/100) brutto. Ustanowiony dla wnioskodawcy adwokat z urzędu (k. 50), wyznaczony przez organ samorządu zawodowego w osobie mecenas M. R.-B. (zarządzenie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z 22 lutego 2010 r. k. 62), w złożonym dnia 10 listopada 2010 r. piśmie zwróciła się o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego oświadczając, że te nie zostały opłacone w całości ani w części przez stronę. Wskazując na powyższe adwokat wyjaśniła, że po wyznaczeniu jej do roli pełnomocnika z urzędu i zapoznaniu się z aktami sprawy sformułowała i przekazała stronie pisemne uwagi w sprawie na którą to okoliczność przedkłada kopię recepisu przesyłki poleconej adresowanej do wnioskodawcy wraz z odpisem pisma datowanego na dzień 12 kwietnia 2010 r. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku należy uznać, że zostało ono złożone Podtrzymać należy też pogląd i stanowisko zajęte wcześniej w sprawie zapisanej do sygn. akt [...], iż wzmiankowane rozporządzenie nie formułuje listy numerus clausus czynności adwokata a jego przepisy powinny być interpretowane w sposób możliwie najpełniej zapewniający realizację zasad wyrażonych w ustawach na podstawie i w celu wykonania których zostały ustanowione. Ponieważ sąd nie zakwestionował wówczas przyjętej optyki, więc konsekwentnie opowiedzieć należy się za tym, że brak jest wystarczających racji aby odmawiać adwokatowi wynagrodzenia o ile ten - przy zachowaniu standardów fachowości - udzielił stronie dla której został ustanowiony z urzędu pomocy prawnej, która w myśl art. 4 ustawy Prawo o adwokaturze nie wyczerpuje się w spełnionym zastępstwie procesowym ale również polega na udzielaniu porad prawnych i sporządzaniu opinii prawnych. Nieporozumieniem byłoby bowiem oczekiwać aby podmiot trudniący się zawodowo świadczeniem takich usług poświęcał swój czas i umiejętności pro bono, skoro nie budzi wątpliwości, iż decyzja o ustanowieniu adwokata z urzędu oznacza przejęcie przez Skarb Państwa na siebie ciężaru finansowego związanego z zapłatą adwokatowi stosownego wynagrodzenia. Równocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że ponieważ wyznaczony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy adwokat otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem stronie pomocy prawnej powinien wykazać, że stosowna opinia została sporządzona i przekazana stronie. Warunki te w realiach niniejszej sprawy zostały spełnione. Adwokat przedłożyła bowiem kopie recepisu przesyłki poleconej do wnioskodawcy wraz z odpisem pisma datowanego na dzień 12 kwietnia 2010 r. W piśmie tym wyraziła zaś obszerną opinię co do zasadności ewentualnej skargi o wznowienie postępowania sądowadministracyjnego wskazując stronie - przy zachowaniu standardów fachowości - że nie znajduje podstaw do takiego działania. Powoduje to, że złożony przez adwokat wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu należy rozpoznać odpowiednio (§5 rozp.) według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tak określoną czynność adwokat należy bowiem uznać za rodzajowo najbardziej zbliżoną do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) powołanego rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie przez adwokata opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należne wynagrodzenie wynosi 50% stawki minimalnej określonej w punkcie 1 tego przepisu. W konsekwencji tego w niniejszej sprawie za sporządzoną opinię adwokat przysługuje opłata w wysokości 120 zł. Kwota ta odpowiada 50% należnej stawki za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c. wymienionego rozporządzenia. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że skoro nawet skarga o wznowienie postępowania zapoczątkowuje postępowanie, które nie jest dalszym ciągiem prawomocnie zakończonego lecz nowym postępowaniem sądowo-administracyjnym wiążącym się z poprzednim jedynie tożsamością osądzonej sprawy to tym bardziej trudno jest mówić o prowadzeniu sprawy wznowieniowej w drugiej instancji w przypadku w ogóle nie zostaje wdrożone takie postępowanie. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega jednak powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Okoliczność, że wnioskodawca nie udzielił wyznaczonej adwokat pełnomocnictwa nie sprzeciwiała się przyznaniu wynagrodzenia. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem , że stanowiący podstawę orzekania o wynagrodzeniu przepis art. 250 ppsa nie wspomina o pełnomocniku strony lecz stanowi o "wyznaczonym adwokacie". Zakładając zaś w tym względzie racjonalność ustawodawcy, który zna cały system prawny i nie zamieszcza zbędnych sformułowań uznać wypada, że był to zabieg celowy ustawodawcy o charakterze uściślającym. Tutaj na plan pierwszy wysuwa się nie rola procesowa adwokata (jego pełnomocnictwo) ile wykonywanie przezeń zawodu. Co za tym idzie przy składaniu wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu wystarczającym jest by w aktach zalegało postanowienie czy to sądu czy referendarza o ustanowieniu dla strony adwokata z urzędu i pismo organu samorządu zawodowego informujące o wyznaczeniu konkretnego adwokata. Te warunki w realiach niniejszej sprawy zostały spełnione. Potwierdzeniem trafności takiego stanowiska jest zresztą treść nowelizowanego przepisu art. 244 §2 ppsa zgodnie z którym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.