III SO/Kr 2/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia działania organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił czworo małoletnich dzieci. Nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody wnioskodawcy to 529 zł zasiłku stałego i 43 zł zasiłku okresowego. Uzasadniając swoje starania powołał się na orzeczenie o stopniu niepełnosprawności związane z chorobą psychiczną oraz ubóstwo. Do wniosku dołączył kopię decyzji przyznającej mu zasiłek stały, kopię decyzji przyznającej zasiłek okresowy, kopię zaświadczenia o stanie swojego zdrowia, kopię zaświadczenia o braku dochodu deklarowanego na zasadach ogólnych do opodatkowania za rok 2013. Z urzędu stwierdza się że w aktach zalega kopia orzeczenia zaliczającego wnioskodawcę do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6329" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skoro zaś wnioskodawca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa, to w stosunku do jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało orzec jak w punkcie pierwszym sentencji działając na podstawie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swoją sytuację. Oświadczenie to poparte kopiami okazanych dokumentów źródłowych jest wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości. Te nie rysują się specjalnie. Wnioskodawca jest bowiem osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu, gdyż tak należy postrzegać kogoś, kto nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani stałych dochodów i utrzymuje się z niewielkich zasiłków przyznawanych przez pomoc społeczną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych. Nie można też tracić z pola widzenia sygnalizowanych przez skarżącego problemów zdrowotnych. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc wnioskodawcy pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez wnioskodawcę środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.