III SO/Kr 23/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wniosku J. P. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 13 sierpnia 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego J. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma 70 lat i ciężko choruje. Jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1360,48 zł brutto. Z kwoty tej ok. 950 zł skarżący przeznacza na wizyty u bioterapeuty oraz lekarstwa (także zagraniczne). Na majątek skarżącego składa się dom o pow. 60 m² z 1940r. z mieszkaniem o pow. 8 m². W domu tym nie ma prądu, wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Skarżący posiada także nieruchomość rolną o pow. 3,56 ha stanowiącą ugór. J. P. wyjaśnił, iż gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu, gdyż nie może on w nim pracować. Ponadto Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie tylko nie przyznała mu żadnych dopłat, ale jeszcze nałożyła karę finansową w wysokości 850 zł. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. J. P. wyjaśnił, iż przed tut. Sądem toczy się kilka postępowań z jego skarg, a w związku z tym uiszczenie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, gdyż zagraża jego życiu i zdrowiu. Postanowieniem z dnia 03 września 2010r., sygn. akt III SO/Kr 23/10 Referendarz Sądowy oddalił wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego postanowienia Referendarz podniósł, iż postanowieniami z dnia 17 czerwca 2010r. (sygn. akt. I OPP 34/10; sygn. akt. I OPP 33/10, sygn. akt I OPP 32/10 ) Naczelny Sąd Administracyjny po uwzględnieniu skarg na przewlekłość postępowania przyznał skarżącemu w sumie 6.000 zł. Tym samym - zdaniem Referendarza - skarżący w obecnej sytuacji jest w stanie opłacić koszty sądowe, które w niniejszej sprawie i na obecnym etapie sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Referendarz uznał także, iż okoliczność, że w tutejszym Sądzie toczą się inne postępowania J. P. nie zmienia tego stanowiska, gdyż w większości z nich udzielno skarżącemu pomocy w rożnym zakresie, a poza tym obecna sytuacja skarżącego uległa poprawie na tyle, że zwolnienie go od kosztów sądowych nie znajduje już wystarczających podstaw. Pismem z dnia 20 września 2010r. J. P. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia. Skarżący wskazał, iż uzasadnienie postanowienia jest błędne, gdyż przyznane mu przez Naczelny Sąd Administracyjny pieniądze w wysokości 5924,40 zł przeznaczył na remont dachu , którego nie jest w stanie zrealizować ponieważ Starosta złożył sprzeciw. Wniósł o uchylenie decyzji Starosty i jak zaznaczył w sytuacji nieuchylenia jej przez organ odwoławczy pieniądze przeznaczy na przyczepę kempingową. Zaznaczył przy tym, że w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1149/10 został zwolniony z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." "Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, z zastrzeżeniem art. 247 p.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien m. In. zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jego sytuację majątkową. Skarżący wskazał w nim bowiem, iż osiąga stały dochód w postaci emerytury w wysokości 1145,08 zł netto. Stwierdził przy tym również, iż ok. 950 zł ze swojej emerytury przeznacza na wizyty u bioterapeuty i lekarstwa, jednak w żaden sposób nie wykazał, iż rzeczywiście ponosi miesięcznie takie wysokie i uzasadnione koszty leczenia. Z kolei w swoim sprzeciwie skarżący podniósł, iż kwotę, którą otrzymał od Naczelnego Sądu Administracyjnego zamierza dopiero przeznaczyć na remont dachu, co znaczy, że dysponuje tą kwotą. Nie wykazał w każdym razie, że nie posiada już pieniędzy, które przyznał mu Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej, do czego był zobowiązany. Powoduje to uznanie, że skarżącemu, posiadającemu podany przez niego we wniosku majątek nie przysługuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.