III SO/Kr 23/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych postępowania zażaleniowego w sprawie z Jego wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia 22 marca 2012 r. znak PKN.I.021.4.2012 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy postanawia oddalić wniosek. S. L. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych postępowania zażaleniowego . W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym są żona oraz dwójka uczących się dzieci, a nadto że posiada gospodarstwo rolne o pow. 4,15 ha, z którego dochód wynosi ok. 100 zł miesięcznie, natomiast z tytułu pełnienia funkcji radnego otrzymuje zryczałtowany zwrot kosztów w kwocie ok. 550 zł miesięcznie, żona otrzymuje wynagrodzenie z ½ etatu w wysokości ok. 550 zł miesięcznie. S. L. oświadczył też, że jest właścicielem domu o powierzchni 74 m kw p.u. oraz współwłaścicielem w 3/32 nieruchomości w B. Odnośnie ponoszonych wydatków skarżący oświadczył, że na opłacenie niezbędnych opłat związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego wydaje ok. 800 zł miesięcznie , a nadto posiada zadłużenie w Banku Spółdzielczym na kwotę ok. 4000 zł. Wezwany o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień, skarżący oświadczył, że jest właścicielem dwóch samochodów , a to marki Ford [...] z 1996 r. i marki [...] z 1996 r. oraz podstawowych narzędzi rolniczych , a ponadto jego syn A. L. otrzymuje stypendium w kwocie 250 zł miesięcznie, co daje w sumie rodzinie dochód miesięczny rzędu 1450 zł. Skarżący przedstawił również pismo z Banku [...] z 17.01.2013r. świadczące o tym, że zadłużenie skarżącego wynosi 3.400 zł i pozostaje do zapłaty jedna rata w tej wysokości, a także wydruk z rachunku bankowego z okresu od 10.2012 r. do 12.2012 r., który potwierdza wysokość diety otrzymywanej przez skarżącego a także wskazuje, że w miesiącu listopadzie 2012r. na rachunek wpłynęła kwota 500 zł tytułem stypendium z Uniwersytetu. Postanowieniem z dnia 19 marca 2013r. sygn. akt III SO/Kr 23/12 Referendarz Sądowy zwolnił skarżącego od wpisu sądowego należnego od zażalenia złożonego przez skarżącego na postanowienie tut. Sądu z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt III SO/Kr 23/12, w pozostałym zakresie oddalając wniosek. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł m.in., że skarżący osiąga dochody z gospodarstwa rolnego , pobiera również dopłaty z Unii Europejskiej i ma możliwość opłacenia częściowo kosztów sądowych , innych niż opłacenie wpisu sądowego , z którego został zwolniony. Skarżący wniósł skutecznie sprzeciw od ww postanowienia podnosząc, że Referendarz nie podjął wymaganych czynności wyjaśniających, zwłaszcza nie zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przedstawienie dokumentacji w sprawie dopłat, które skarżący pobiera jako rolnik. W związku z tym, zdaniem skarżącego, dokonana w sprawie ocena sytuacji majątkowej jest niepełna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wobec tego wniosek S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu od nowa. Wniosek został oparty na przepisie art. 245 § 1 pkt 3 ww. ustawy stanowiącym, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W związku z tym rozpoznanie wniosku opiera się na ustaleniu czy , wystąpiły przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, to jest czy strona wykazała, ze nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania ,bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy jest zatem, że to na stronie spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Inaczej rzecz ujmując , to na stronie spoczywa inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nieuzasadnione są zarzuty skarżącego kierowane do Sądu , by ten we własnym zakresie zwracał się do organów administracyjnych w celu uzyskania dowodów dotyczących sytuacji finansowej skarżącego. Podnieść należy , że jedynie w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy , o którym mowa w art. 252 ww. ustawy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana – na wezwanie - złożyć w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym zakresie referendarz sądowy może podjąć inicjatywę, co w niniejszej sprawie uczynił wzywając skarżącego pismem z dnia 20 grudnia 2012r. o przedstawienie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień w sprawie zadłużenia skarżącego i ewentualnych dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej. W ocenie Sądu całościowa ocena "wykazania" przez skarżącego , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny prowadzi do wniosku , że nie nastąpiło wymagane prawem owo wykazanie znajdowania się przez skarżącego w na tyle trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej, by konieczne było udzielenie pomocy Państwa we wnioskowanym zakresie. W szczególności należy podnieść, że oświadczenie skarżącego, w tym dosłane dokumenty , przedstawiają stan rzeczy, który budzi wątpliwości co do rzetelności ujawnionych informacji. Po pierwsze, wykazana kwota dochodu rodziny 1450 zł w stosunku do zadeklarowanych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (ok. 800) oraz obciążenia kredytowego skarżącego, w świetle zasad doświadczenia życiowego nie jest wiarygodna. Wskazać należy, że według informacji bezpośrednio z banku na skarżącym ciąży do zapłaty jednorazowa rata w wysokości 3400 zł. Brak jest danych z jakiego źródła spłata tak wysokiej raty – w stosunku do zadeklarowanych dochodów i wydatków - miałaby nastąpić. Zauważyć należy , że w rodzinie skarżącego jest dwoje uczących się dzieci , w tym starsze studiuje poza miejscem zamieszkania , co musi generować określone koszty związane chociażby z zakupem podręczników, czy biletów na dojazdy na studia. Z oświadczenia skarżącego co prawda wynika , że syn otrzymuje stypendium w wysokości 250 zł miesięcznie, jednak z wydruku z rachunku bankowego wynika, że przelana z Uniwersytetu kwota stypendium wynosi 500 zł. W ocenie Sądu powyższe nieścisłości rzutują na ogólną ocenę wiarygodności stanu majątkowego skarżącego. Ponadto , jak wskazano wyżej, nie została wyjaśniona kwestia wysokości otrzymywanych dopłat z Unii Europejskiej przez skarżącego w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Wyjaśnienie wysokości dopłat spoczywało na skarżącym , tym bardziej , iż dopłaty przydzielane są w formie decyzji administracyjnej, które zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.98.1071 ze zm.) podlegają doręczeniu stronie. Oświadczenie o wysokości tych dopłat nie wymagało od skarżącego jakiś uciążliwych działań . Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy .