III SO/Kr 26/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-10-30

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba osadzona w areszcie śledczym, posiadająca umiarkowany stopień niepełnosprawności i deklarująca brak majątku oraz bieżących dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna osadzona w areszcie śledczym, która deklaruje brak majątku i bieżących dochodów, a także posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, wynikający z sytuacji procesowej (pozbawienie wolności), uzasadnia przyznanie prawa pomocy w celu zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu i zasady równości broni.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, osadzony w areszcie śledczym, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku, oszczędności (poza 102 zł na kasie w areszcie) ani stałych dochodów. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i problemy zdrowotne. Jego rodzina przebywa za granicą i utrzymuje się z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia: I. zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dwiema córkami i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiada nieruchomości. Postrzega siebie jako osobę bezdomną. Nie ma także żadnych przedmiotów wartościowych. Jeśli zaś chodzi o posiadane oszczędności to do dyspozycji na kasie w areszcie ma 102 zł. Wnioskodawca zadeklarował brak stałych dochodów, gdyż przebywając w areszcie nie pracuje. Uzasadniając swoje starania nadmienił, że osobą bezdomną został z uwagi na wymeldowanie go spod dotychczasowego adresu. Z dalszych jego wyjaśnień wynika, że spowodowane to było min. jego pobytem w Wielkiej Brytanii, ekstradycją do kraju i osadzeniem w areszcie. Nadmienił, że legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Wskazał na problemy zdrowotne z którymi się boryka. Podniósł, że nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej z ośrodka pomocy społecznej. Z dalszych wyjaśnień skarżącego wynika, że wymieniona w rubryce 6 formularza rodzina mieszka w Wielkiej Brytanii gdzie utrzymuje się z pomocy społecznej. Wnioskodawca nie ma wiedzy na temat wysokości ich dochodów. Do wniosku dołączył: zaświadczenie z Aresztu Śledczego stwierdzające, że nie jest zatrudniony w tej jednostce penitencjarnej i nie osiąga żadnych dochodów finansowych; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności którym zaliczono wnioskodawcę do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, niezdolną do pracy; opinię o stanie zdrowia wymieniającą u wnioskodawcy liczne obciążenia chorobowe; nadto kopię historii choroby. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ii ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to należy uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości. Przy deklarowanym braku majątku i bieżących dochodów, konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty postępowania stanowi problem dla osoby osadzonej w zakładzie karnym. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualnie wnioskodawca nie jest w stanie ponieść ani kosztów sądowych ani kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bo przekracza to jego możliwości, to należało zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata opłacanego przez Skarb Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Okoliczność, że wnioskodawca ma na kasie w areszcie 102 zł nie zmienia tego spojrzenia. Podobnie jak i to, że jego rodzina przebywa za granicą. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień wnioskodawcy z których wynika, że jego rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej w Wielkiej Brytanii. Niniejsze rozstrzygnięcie uwzględnia jednocześnie status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni – będącą jednym z elementów szerszej koncepcji rzetelnego procesu – która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie wnioskodawcy w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że - via facti - pozbawiony jest możliwości nieskrępowanego przeglądania akt sprawy czy dostępu do interesujących go przepisów, literatury fachowej i orzecznictwa. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło