III SO/Kr 29/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata do sprawy dotyczącej zaskarżenia decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonych 1 i 14 grudnia 2015 r. na formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 dwóch małoletnich synów i dwie małoletnie córki. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 317 zł zasiłku okresowego z MOPS. Wskazując na zobowiązania i stałe wydatki wpisał, że czynsz w wysokości 552 zł/msc jest niepłacone, lekarstwo 50-90 zł/msc niewykupowane, prąd niepłacone, nadto wnioskodawca zapisał, iż "żebra i kradnie" Do wniosku z 1 grudnia dołączył kopię decyzji MOPS z 16.11.2015 r. znak sprawy [...], kopię decyzji MOPS z 19.11.2015 r. znak sprawy: [...] oraz kopię zaświadczenia z dnia 08.01.2014 r. w treści którego zapisano, iż K. Ś. zaliczony został po przeprowadzonym w dniu 24.07.2012 r. badaniu lekarskim i posiedzeniu składu orzekającego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31.07.2015 r. z powody schorzeń określonych symbolem przyczyny niepełnosprawności 02-P, który to symbol oznacza choroby psychiczne w tym: zaburzenia psychotyczne, zaburzenia nastroju począwszy od zaburzeń o umiarkowanym stopniu nasilenia, utrwalone zaburzenia lękowe o znacznym stopniu nasilenia, zespoły otępienne. Z urzędu stwierdza się również, że od początku 2015 r. wnioskodawca złożył już kilkadziesiąt wniosków o przyznanie prawa pomocy. W samym zaś 2014 r. skarżący złożył ponad 160 wniosków. Wskazując na powyższe podnieść należy, że w związku z tym okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest rozwiedziony. Obciążają go zobowiązania alimentacyjne. Z dziećmi utrzymuje kontakt. Wnioskodawca zajmuje bez tytułu prawnego lokal o powierzchni 37 m2. Z uwagi na zadłużenie czynszowe została mu wypowiedziana umowa najmu. Zadłużenie z tego tytułu przekracza 20 tyś. zł. Miewał także problemy z terminowym regulowaniem opłat za energię elektryczną. Podstawą utrzymania wnioskodawcy są przyznawane z pomocy społecznej zasiłki. Pomocą MOPS jest objęty od 2009 r. Wśród pracowników MOPS ma opinię osoby roszczeniowej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawca złożył oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenia te uzupełnionych informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej uznać należy za wystarczające. Tworzą bowiem w miarę spójny obraz sytuacji życiowej skarżącego i jego aktualnych możliwości płatniczych. Wnioskodawca generalnie rzecz biorąc jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, dla której podstawą utrzymania są przyznawane z pomocy społecznej zasiłki, z dochodem który nie przekracza ustalonego przepisami kryterium, obciążoną alimentami i długami, zagrożoną eksmisją. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają możliwości płatnicze strony. Okoliczność, że gros wcześniejszych wniosków wnioskodawcy było przez orzekającego albo oddalanych albo przekazywano je Sądowi do rozstrzygnięcia w trybie art. 247 ppsa nie stoi takiemu stwierdzeniu w poprzek. Orzekający nie kwestionował bowiem tego, że skarżący spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy. W ślad za wypowiedzią Naczelnego Sądu Administracyjnego, która znalazła się w opracowanej przez Biuro Orzecznictwa informacji rocznej o działalności sądów administracyjnych za rok 2012 podnoszono tylko, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie powinno być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu. Skoro jednak w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie nie przyjęła się konstrukcja nadużycia przez stronę prawa a Naczelny Sąd Administracyjny uchyla postanowienia tut. sądu odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skarg i gdy jednocześnie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to w konsekwencji takiego stanu rzeczy należało udzielić stronie takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla skarżącego pełnomocnika, którego rodzaj określił w rubryce 4 formularza. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.