III SO/Kr 36/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-12-20
Skład orzekający: Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, jeśli sprawa, której dotyczy wniosek, nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a toczy się przed sądem powszechnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy sprawa, której dotyczy wniosek, toczy się przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 247 PPSA, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co obejmuje również sytuacje, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
D. S., przebywający w zakładzie karnym z kwotą 3740 zł na koncie depozytowym i utrzymujący wspólnie z 21-letnią córką, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze sprawą egzekucyjną toczącą się przed sądem powszechnym. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że zgromadzona kwota pozwala na pokrycie kosztów. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że środki te są przeznaczone na usamodzielnienie po wyjściu z więzienia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej egzekucji postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata
D. S. wniósł do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że przebywa obecnie w Zakładzie Karnym, gdzie posiada konto depozytowe z sumą 3740 zł. Podał także, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 21 letnia córką, która – podobnie jak on nie posiada majątku ani żadnych dochodów.
Postanowieniem z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt III SO/Kr 36/13 referendarz sądowy oddalił wniosek D. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż w jego ocenie skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy z uwagi na stan depozytu, który umożliwia mu dochodzenie swych praw przed sądem, łącznie z wynajęciem profesjonalnego prawnika.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że kwota na koncie depozytowym stanowi tzw. żelazną kasę, która pozwoli mu na usamodzielnienie się w pierwszych dniach po opuszczeniu zakładu karnego, zanim zacznie zarobkować. Podał, że kwota zgromadzona na koncie depozytowym będzie mógł dysponować dopiero po opuszczeniu zakładu karnego, a koniec kary przypada na 27 kwietnia 2014 r.
Należy zauważyć, że skarżący wskazuje jako potrzebę przyznania mu pomocy prawnej na postepowanie egzekucyjne, które jak wynika to z pisma z dnia 8 sierpnia 2013 r. toczy się przed sądem powszechnym – Sądem Rejonowym, Wydział Cywilny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Równocześnie jednak w art. 247 p.p.s.a. ustawodawca zastrzegł, iż:
"Art. 247. Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi."
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego., a nawet toczy się już przed innym sądem.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a.:
"Art. 3. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a."
W tej sytuacji, wobec okoliczności, że pomoc prawna ma być udzielona w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym, Sad stwierdza, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do jej udzielenia.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 247 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło