III SO/Kr 37/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-12-03

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej niezamożnej, prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, można przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeżeli oświadczenie osoby fizycznej o stanie majątkowym pozwala na przekonanie, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, to można przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu bez konieczności żądania dodatkowych dokumentów. W niniejszej sprawie skarżący, będący osobą niezamożną, spełnił te warunki, co uzasadnia przyznanie mu takiej pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o pomocy finansowej związanej z powodzią. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom i nieruchomość rolną, nie ma stałych dochodów, jest osobą bezrobotną, korzysta z pomocy społecznej, ma zadłużenie podatkowe i problemy zdrowotne. Dom jest w złym stanie technicznym i położony na terenach zalewowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pomocy finansowej związanej z powodzią postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek, że uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 70 m2 składający się z dwóch izb, kuchni i komory oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,86 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani stałych miesięcznych dochodów. Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Ponadto nadmienił, że posiada zadłużenie podatkowe na ok. 2000 zł. W oparciu o zalegające w aktach zaświadczenie z Urzędu Pracy a także wyjaśnienia skarżącego złożone w innych sprawach (vide: III SA/Kr 380/10, III SA/Kr 124/10) okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ostatnimi czasu korzystał z pomocy społecznej. Pomagają mu także znajomi i rodzina. Dom skarżącego jest drewniany, nie ma w nim doprowadzonej wody ani gazu, wyposażony jest w piece węglowe. Położony jest na terenach zalewowych. W kwietniu został zalany. Nie płaci za wywóz śmieci. Z uwagi na problemy zdrowotne pozostaje w leczeniu. Leki otrzymuje z darów. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Twierdzenia skarżącego korespondują bowiem ze składanymi gdzie indziej a także znajdują potwierdzenie w treści odpowiednich dokumentów źródłowych. Skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać kawalera borykającego się z problemem bezrobocia, w zasadzie bez dochodu, z zadłużeniem, zmuszonego poszukiwać wsparcia w ośrodkach pomocy społecznej, z problemami zdrowotnymi. Okoliczność, że należy do niego dom i niewielka nieruchomość rolna nie zmienia przyjętego punktu widzenia. Dom w którym zamieszkuje zabezpiecza bowiem jego podstawowe potrzeby bytowe a w związku z tym jego sprzedaż czy obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty postępowania stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania. Nie można też tracić z pola widzenia stanu technicznego jego wyposażenia. Poza tym podobnie jak grunt położony jest na terenach zalewowych. Mając zatem na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie niewielki, to jednak skarżący nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Stąd należało przyznać mu w takim zakresie pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło