III SO/Kr 39/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie zaskarżenia decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, odmowy zamiany mieszkania oraz bezczynności postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 717,35 zł renty inwalidzkiej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, brak majątku, dochodu, pracy, pieniędzy na pełne wyżywienie, niezdolność do samodzielnej egzystencji, problemy zdrowotne. Wymienił co składa się na jego miesięczne wydatki stwierdzając w konkluzji, że renta jaką otrzymuje nie wystarcza mu na podstawowe wydatki nie wspominając innych jak choćby koszty publikacji czy zabiegów stomatologicznych. Podniósł także, że jako inwalida z niedorozwojem umysłowym nie stanowi silnej strony względem organów. Odniósł się także do okoliczności nurtującej go sprawy. Do wniosku dołączył kopie pism kierowanych do organów, wyroków, orzeczenia lekarza orzecznika ZUS stwierdzającego ze skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, historii choroby. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z informacji o przedmiocie zaskarżenia (vide: rubryka 3 PPF) wynika, że skarżący zamierza zaskarżyć wymienione przez siebie decyzje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej oraz jego bezczynność. Wnioskodawca skorzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. W konsekwencji jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające. Obrazuje, że skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę utrzymującą się z niewielkiej renty a przy tym bez majątku. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają z trudem na skromną egzystencję. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.