III SO/Kr 4/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny organowi postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Przedstawiając swój majątek podał, że składa się nań 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy. Podniósł, że posiada zadłużenie. Wydatki na życie ponosi jak każdy. Utrzymuje się z gruntu. Do wniosku dołączył kopie postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie z jego zawiadomienia o poświadczeniu nieprawdy przez pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, kopię postanowienia SR o uchyleniu postanowienia prokuratora i przekazaniu sprawy do dalszego prowadzenia oraz dokumentów jakie uznał za stosowne. Z kopii okazanych dokumentów źródłowych wynika zaś, że w wyniku deszczu nawalnego i powodzi (vide: kopia protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych) uszkodzona została stodoła i stajnia w ten sposób, że jedna ze ścian wykazuje odchylenia od pionu spowodowane osiadaniem gruntu pod stopą fundamentową w narożu (vide: kopia załącznika nr 3 do protokołu) oraz uprawy na powierzchni 6,89 ha (vide: kopia załącznika nr 1 do protokołu). W roku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych skarżący na prowadzonych uprawach skarżący posiadał zdolność wygenerowania 4533,47 zł przychodu co stanowiło zaledwie 78,65% takich szacunków z lat poprzednich 2007-2009 (vide: kopia wyliczenie utraconego przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych). Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek jaki skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym więc w oparciu o akta spraw III SA/Kr 1189/05, I SA/Kr 818/10, I SA/Kr 819/10, III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10, okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że zadłużenie, z którym boryka się skarżący wynika z niespłaconych kredytów. Prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. Jest właścicielem dwóch nieruchomości: jednej o pow. 0,58 ha , drugiej o pow. 7,27 ha - w tym dwóch domów o pow. 100 m2 i 110 m2, z których jeden jest niezamieszkany(k. 7,8 akt adm. sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Należy do niego 23 letni samochód o wartości złomu. Opłaca niewielkie rachunki za prąd. W maju 2010 r. jego gospodarstwo rolne dotknięte zostało powodzią. W budynkach woda sięgała do wys. 50 cm. Zalane zostały m.in. :piec gazowy do c.o. , piec gazowo- elektryczny, silnik do wody, dwie lodówki. Skarżący otrzymał w związku z tym zdarzeniem kwotę 1500 zł. Pieniądze te nie stanowiły jednak sumy wystarczającej do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 23.02.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem złożenia oświadczenia, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to - mimo specyficznej formy narracji - po uzupełnieniu informacjami dającymi się wyczytać z kopii okazanych dokumentów źródłowych a także informacji znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i jego aktualnych możliwości płatniczych. Generalnie koresponduje ze składanymi wcześniej i w takim samym stopniu znajduje potwierdzenie w treści odpowiednich dokumentów źródłowych złożonych w innych sprawach. Konsekwentnie wiary odmówić należy jedynie zaprzeczeniom skarżącego, że nie osiąga żadnego dochodu i posiada tylko jedną nieruchomość Przeczą temu bowiem nie tylko dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10 ale i okazywane aktualnie. Chodzi to zwłaszcza o kopię załącznika nr 1 oraz kopię wyliczenia utraconego przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Także bowiem i z tych dokumentów wynika, że faktyczny areał upraw jest większy od powierzchni nieruchomości rolnej podawanej przez skarżącego we wnioskach o prawo pomocy i posiada potencjał do generowania dochodu, który w latach 2007-2009 należało liczyć na poziomie 21229,26 zł natomiast w ubiegłym roku tylko wskutek powodzi obniżył się do kwoty 4533,47 zł. Sprzeciwić należało się także bezkrytycznemu przyjmowaniu twierdzeń skarżącego o jego milionowym zadłużeniu, gdyż to liczyć można na nieco ponad 50.000 zł. Wszystkie te nieścisłości wynikają jak już niejednokrotnie zauważano, ze specyficznego sposobu wyrażania myśli przez skarżącego. W związku z tym wyciąganie z nich najdalej idących konsekwencji polegających na oddalaniu jego wniosku ex machina mogłoby być w obecnej sytuacji dla skarżącego krzywdzące. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Aktualne możliwości skarżącego nie są jednak specjalne. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy posiadanym zadłużeniu, prowadzonych egzekucjach i windykacjach oraz konieczności usunięcia szkód powodziowych nie bardzo jest on w stanie ponieść wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Problemu nie rozwiązuje ewentualne zbycie 23 letniego samochodu, gdyż pojazd ten ma wartość złomu. Natomiast sprzedaż lub obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których się utrzymuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Mając to wszystko na uwadze udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.