III SO/Kr 48/13

PostanowienieWSA w Krakowie2016-10-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających informacji o swojej sytuacji majątkowej, a jedynie oświadczyła, że nie posiada dochodów i utrzymuje się z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających informacji o swojej sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby na ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać przesłanki ustawowe przyznania prawa pomocy. W przypadku braku takich informacji, sąd nie może ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej strony, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy z powodu niewystarczających informacji we wniosku. Wnioskodawca złożył sprzeciw od tego postanowienia. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące dochodów i wydatków, jednak wnioskodawca odpowiedział żądaniem przekazania sprawy do NSA i opisania polityki socjalnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r. w sprawie z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie postanawia: oddalić wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy wywołane wnioskami skarżącego z dnia 1 czerwca 2016 r. i 3 czerwca 2016 r. W ustawowym terminie wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Po otrzymaniu sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 9 września 2016 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udzielenie informacji w zakresie dotyczącym dochodów i wydatków skarżącego. Na to wezwanie skarżący odpowiedział wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przekazania sprawy do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu oraz opisaniem nieprawidłowej polityki socjalnej prowadzonej przez administrację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej w skrócie jako "P.p.s.a." w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r., od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje, że orzeczenie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym - art. 260 P.p.s.a. Wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2004 r. sygn. akt I FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, bowiem strona nie ujawniła żadnych dochodów. Skoro prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06), to sam wnioskodawca winien dołożyć starań celem wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05). Sąd wezwał skarżącego szczegółowo wskazując na te informacje, które powinny umożliwić ocenę sytuacji majątkowej skarżącego z wyraźnym wskazaniem, że informacje te posłużą do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego. Bez takich informacji Sąd nie może ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Nie mają w tym względzie znaczenia okoliczności dotyczące stanu ubóstwa w Polsce czy też liczby urodzeń dzieci. Sam skarżący wiedząc, że chce skorzystać z ulgi dostępnej tylko dla osób w trudnej (szczególnie trudnej) sytuacji materialnej, winien wykazać, że taka sytuacja dotyczy także tej osoby. Podanie w swoich wnioskach, że skarżący nie posiada żadnego dochodu z zaznaczeniem, że utrzymuje się "z pomocy społecznej" już świadczą o tym, że wnioski z 1 i 3 czerwca 2016 r. nie zawierały prawdziwych danych. Skoro skarżący w żadnym zakresie nie chciał podać danych dotyczących jego sytuacji majątkowej, a wręcz przeciwnie zarzucił Sądowi działanie zmierzające do narażania życia skarżącego poprzez zwrócenie się o podanie niezbędnych informacji dotyczącej jego sytuacji – to w tej sytuacji sam skarżący nie dał możliwości ustalenia stany rzeczywistego w zakresie jego sytuacji majątkowej. Wobec powyższego nie znajdując podstaw do uwzględnienia sprzeciwu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 oraz art. 260 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło