III SO/Kr 56/13

Kraków, dnia 11 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. J. J. (dalej skarżący) w złożonym w Sądzie w dniu 1 czerwca 2016 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w związku z zamiarem złożenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2016 r. wywołane ww. wnioskiem skarżącego postępowanie zostało umorzone. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 sierpnia 2016 r. Skarżący w dniu 8 sierpnia 2016 r. skutecznie wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Sąd wezwał następnie skarżącego pismem z dnia 2 września 2016 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 31 sierpnia 2016 r., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do 7 dni od odbioru wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i ewentualnie innych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy, a także wyciągu z rachunku bankowego, - przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, - przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny oraz wskazanie czy skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Skarżący w terminie (w piśmie nadanym w dniu 26 września 2016 r.) zatytułowanym "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" odpowiedział, że Sądowi winien być znany z urzędu stan jego posiadania oraz sytuacja finansowa, a przede wszystkim okoliczność, iż na skutek nieprzyznania mu pomocy finansowej przez Ośrodek Pomocy Społecznej pozostaje w ubóstwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: J. J. niniejsze postępowanie zainicjował w dniu 30 września 2013 r. (data wynikająca z prezentaty Sądu na piśmie: Wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy). Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że niniejsza sprawa (o przyznanie skarżącemu prawa pomocy) podlega rozpoznaniu według przepisów obowiązujących przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (data wejścia w życie ww. ustawy). Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej P.p.s.a (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) w brzmieniu obowiązującym dla rozpatrzenia niniejszego wniosku, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Strona może domagać się prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na podstawie art. 243 P.p.s.a. a zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a. obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu w zakresie całkowitym. Przepis art. 245 § 2 pkt 2 P.p.s.a. definiując całkowity zakres prawa pomocy stwierdza, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący utrzymuje, że pozostaje osobą ubogą, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Sądu skarżący nie zrealizował jednak obowiązku wskazanego w cytowanym wyżej przepisie, uniemożliwiając Sądowi realną ocenę sytuacji materialnej jego samego i rodziny. Skarżący, zgodnie z treścią przepisu art. 255 P.p.s.a. został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania. Co prawda w terminie przedstawił wyjaśnienia, niemniej zupełnie nie spełniają one roli oświadczenia wystarczającego do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego oraz jego rodziny. Należy zwrócić uwagę, że nie jest rolą Sądu uzupełnianie braków wniosku, gdyż ciężar dowodzenia, że zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. spoczywa na skarżącym, a nie na organie administracji publicznej czy Sądzie, co wynika explicite ze sformułowania "wykaże" użytego w ww. przepisie, stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (FZ 165/04, I FZ 63/05), a które Sąd podziela. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził, że: "Innymi słowy, niezłożenie wymienionych w art. 255 P.p.s.a. oświadczeń i dokumentów stanowi niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku współdziałania z Sądem, co może stanowić podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy." (sygn. akt III SA/Kr 977/15) Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), orzekł, jak w sentencji postanowienia.