III SO/Kr 6/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2011 r. wniosku [...] Szkoły [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] Szkoła [...] w K o wymierzenie grzywny Zarządowi Województwa postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata Rozstrzygnięciem z dnia 19 stycznia 2011r. znak: [...] Zarząd Województwa negatywnie rozpatrzył odwołanie Stowarzyszenia [...] Szkoła [...] w K od rozstrzygnięcia z dnia 10 grudnia 2010r. w przedmiotem protestu na informację z dnia 2 listopada 2010r. o negatywnej ocenie wniosku o dofinansowanie projektu p.t. "Poradnia [...]". Na powyższe rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Stowarzyszenia [...] Szkoła [...] wniosło datowaną na 5 lutego 2011r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn.akt IIISA/Kr 180/11. W piśmie datowanym na 5 lutego 2011r. strona skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie grzywny organowi oraz o przyznanie prawa pomocy. Sprawa w przedmiocie wymierzenia grzywny Zarządowi Województwa została zarejestrowana do niniejszej sygnatury. Strona skarżąca domagała się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na brak wystarczających środków finansowych, umożliwiających uiszczenie stosownych opłat. Wskazała, że stowarzyszenie jest organizacją non – profit, a wszelkie środki finansowe, które znajdują się w dyspozycji są na bieżąco przeznaczane na realizację celów statutowych. Stowarzyszenie dodało, iż obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada majątku trwałego. Dodatkowo strona skarżąca oświadczyła, iż jest organizacją społeczną, prowadzącą statutowo działalność oświatową, posiadającą status organizacji pożytku publicznego. Członkowie Stowarzyszenia to osoby prowadzące na co dzień działalność dydaktyczną, natomiast nie ma wśród nich prawników. Wskazała, iż jest organizacją nie nastawioną na zysk, a cele takiej organizacji nie przewidują wydatków typu opłaty sądowe. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że cele statutowym strony skarżącej – Stowarzyszenia [...] Szkoła [...] w K jest prowadzenie działalności edukacyjno – popularyzatorskiej, publicystycznej i informacyjnej, upowszechniającej wiedzę z zakresu zachowań pro- zdrowotnych, pro- rodzinnych, pro- społecznych, pro- obywatelskich, pro- ekologicznych, pro- przedsiębiorczych. W tym zakresie Stowarzyszenie ma współdziałać z władzami, organizacjami i instytucjami. Prowadzi też działalność odpłatną służącą celom statutowym oraz nieodpłatną w zakresie działalności edukacyjnej. Strona skarżąca posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzone są środki finansowe w wysokości 44,41 zł. Wysokość kapitału Stowarzyszenia jak i wartość środków trwałych określono na 0,00 zł, natomiast zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 6 056,67 zł (strona skarżąca wskazała, że jest to zysk w niezapłaconych spornych fakturach VAT), których zapłaty dochodzi przed sądem powszechnym. Strona skarżąca przedstawiła do akt kopię uchwały dotyczącej aktualnej wysokości składek członkowskich, wyciągi z ujawnionego rachunku bankowego obejmującego historię przeprowadzonych na nim operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy (na dzień 30.04.2011r.), kopię bilansu za rok 2009 i 2010 (na dzień 31.12.2009 suma aktywów/pasywów 7 714,24 zł, na dzień 31.12.2010 suma aktywów/pasywów 4170,48 zł), rachunek zysków i strat na dzień 31.12.2009r. wskazujący na kwotę wyniku finansowego brutto 6 056,67 zł, oraz na dzień 31.12.2010r. wskazujący na kwotę wyniku finansowego brutto 2512,91 zł. Z uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż Stowarzyszenie liczy obecnie 15 członków. Aktualnie nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta z dotacji, darowizn. Postanowieniem z 12 maja 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wnioski strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stowarzyszenie wniosło datowany na 10 czerwca 2011r. sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). dalej ppsa, skutecznie wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy zaskarżonego postanowienia, co skutkuje rozpoznaniem wniosków przez sąd. Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób i instytucji, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Służy ona realizacji wyrażonego art. 45 Konstytucji prawa do sądu i stanowi odstępstwo od statuowanej art. 199 ppsa zasady, że strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym warunkowane jest wykazaniem, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym łączy się (na wniosek) także ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej ustanowienie pełnomocnika z urzędu warunkowane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 246 § 3 ppsa. Z przepisu art. 246 ppsa wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania przesłanek do uzyskania tego prawa. W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której należy uznać, że stowarzyszenie [...] Szkoła [...] w K nie ma możliwości sfinansowania kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Faktem jest, że realizując własną liberalną politykę odnośnie składek członkowskich ogranicza w ten sposób źródło dochodu, które mogłoby być przeznaczone na ewentualne koszty postępowania. Jednakże jak podkreślił NSA w postanowieniu z 4 sierpnia 2010 II FZ 369/10 przesłanką przyznania prawa pomocy nie jest ocena wykorzystania przez wnioskodawcę możliwości pozyskania środków finansowych. Zwrócić należy uwagę na faktyczną kondycję finansową strony skarżącej wykazaną przez nią precyzyjnie w wykonaniu wezwania Sądu z dnia 27.04.2011r. [...] Szkoła [...] wykazała bowiem, że na dzień 30.04.2011r. dysponuje jedynie kwotą 44,41 zł. Jak wynika ze sprawozdania finansowego skarżący ponosi w związku ze swą działalnością statutową spore koszty administracyjne. W roku 2010 była to łącznie kwota ok. 2747,24 zł. Zakładając, że [...] Szkoła [...] koszty te ponosi w sposób ciągły należy przyjąć, że wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, stąd Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt ppsa.