III SO/Kr 8/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema córkami. Określając swój majątek i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni ok. 100 m2 oraz 40 arowa nieruchomość. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1800 zł wyjaśniając, że składa się na to wynagrodzenie żony w wysokości 1400 zl oraz 400 zł jego renty. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przebył trzy zawały serca. Nadmienił, że rodzina składa się z siedmiu osób. Dwoje dzieci uczęszcza do szkoły. Jedno do liceum a drugie do technikum. Żona pracuje jako pielęgniarka. Na utrzymanie rodziny i leki czasami brakuje środków. Swoją sytuację zdrowotną i materialną określił jako ciężką. Z uwagi na niedokrwienność kończyn dolnych oraz zwężenie tętnic ma trudności z chodzeniem, odczuwa bóle nóg. Schorzenia te są też powodem jego bytności w szpitalu. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają, ze skarżącym tak jak to uwidocznił w rubryce 6 formularza PPF wyłącznie żona i dwie córki. Pisząc, że rodzina składa się z siedmiu osób miał zaś na myśli wyłącznie to, że w sumie ma pięcioro dzieci. Troje najstarszych synów pozakładało jednak swoje rodziny i nie mieszkają ze skarżącym. Na pomoc z ich strony skarżący jednak nie za bardzo może liczyć a to dla tej przyczyny, że synowie borykają się z problemem bezrobocia i im samym trudno jest utrzymać swoje dzieci a także wspomóc teściów u których zamieszkują. Gdy chodzi o wysokość stałych miesięcznych wydatków to z przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, że ostatnimi czasy za prąd płacił ponad 190 zł miesięcznie (dowód: pokwitowania), a za gaz 424 zł (dowód: faktura). Równocześnie skarżący oświadczył, że wodę czerpie ze swojej studni w związku z czym nie ponosi kosztów jej dostarczenia a telefonu nie posiada. Na okoliczność sygnalizowanych schorzeń i związaną z tym konieczność ponoszenia wydatków na leczenie przedstawił kartę informacyjną leczenia szpitalnego która dokumentuje, że cierpi on na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, jest po dwóch zawałach serca, z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, chorobą wrzodową żołądka oraz dwunastnicy, stwierdzono też u niego obecność ciasnego zwężenia w zakresie lewej tętnicy biodrowej i zakwalifikowano do zabiegu. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie przedstawić żądanego odcinka renty dla tej przyczyny, że jej wypłata została mu od grudnia 2008 r. wstrzymana na dowód czego przedłożył adresowane do Komornika zawiadomienie z ZUS. Ostatnią pensję żona skarżącego otrzymała w wysokości 1700 zł (dowód: zaświadczenie). Skarżący wyjaśnił, że ani on ani małżonka nie pobierają na córki świadczeń rodzinnych. Z pomocy społecznej zaś nie korzystają bo nie pozwala im na to honor i poczucie wstydu. Ponieważ swoje problemy starają się rozwiązywać samemu żona skarżącego pobrała kredyt na opłacenie mediów i bieżące utrzymanie rodziny. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu (a także referendarza), że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny. Na wezwanie udzielił zaś dodatkowych wyjaśnień (art. 255 ppsa). Oświadczenia skarżącego zasługuje na wiarę. Przedstawił on bowiem w sposób rzeczowy swoje racje. Tam gdzie mógł podnoszone twierdzenia wsparł na dowodach w postaci kserokopii odpowiednich dokumentów, które należy uznać za obiektywne świadectwo zaistnienia opisanych w nich faktów i danych. Gdzie nie był w stanie temu podołać potrafił w sposób logiczny wytłumaczyć powody takiego stanu rzeczy. Wszystko to pozwala na stwierdzenie, że oświadczenia skarżącego stanowią rzetelną relację aktualnej sytuacji życiowej jego i rodziny. Ta nie należy do łatwych jeśli się zważy, że obecnie jednym źródłem utrzymania dla czterech osób jest pensja żony skarżącego, której znaczną cześć pochłaniają wydatki na nośniki energii. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego i jego liczne schorzenia nie ulega też większej wątpliwości, że pewna jej cześć musi być rezerwowana na wykup lekarstw. Na pomoc ze strony dorosłych synów skarżący faktycznie nie za bardzo też może liczyć jeśli ci rzeczywiście borykają się z problemem bezrobocia a przy tym mają na utrzymaniu własne dzieci. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego oraz wiek szkolny jego córek trudno byłoby wymagać od nich podjęcia jakiegoś dodatkowego zatrudnienia. Okoliczność, że w takiej sytuacji skarżący nie korzysta ze wsparcia oferowanego w ramach pomocy społecznej powodując się subiektywnym poczuciem wstydu nie może być w realiach tego przypadku rozstrzygająca na niekorzyść skarżącego (por. postanow. WSA w Białymstoku z 18 sierpnia 2005 r. II SA/Bk 132/05 LEX nr 173755). To zaś, że rodzina stara się poszukiwać rozwiązań własnym sumptem, nie angażując w to państwa jak długo się tylko da zasługuje na uznanie. Podobnie należy ocenić i fakt posiadania przez skarżącego majątku nieruchomego w postaci nieruchomości i domu w którym zamieszkuje wraz z rodziną jako, że zarówno sprzedaż czy obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty procesu stanowiłoby w istocie pozbawienie rodziny skarżącej koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Należy też zgodzić się ze skarżącym, że przy dochodach o wiele niższych od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce rodzina nie miała możliwości poczynienia oszczędności (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 października 1983 r. I CZ 151/83 OSNCP 1984/5 poz. 82 Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/8 str. 526). Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że w obecnej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w związku z czym należało przyznać mu w pełnym zakresie wnioskowaną pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.