III SO/Kr 8/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie zaskarżenia postanowienia Wojewody dotyczącego odrzucenia zażalenia na pozbawienie statusu poszukującego pracy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o prawo pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia na swoją rzecz adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Określając swoje dochody podał, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 623 zł. Uzasadniając swoje starania odniósł się po krótce do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Nadto podał, że jest osobą bezdomną i samotną od ponad 30 lat. Twierdzi, że posiada niepełnosprawność w stopniu znacznym. Utrzymuje, że była 17 krotnie hospitalizowany. Boryka się z szeregiem wymienionych schorzeń. Utrzymuje się z wykazanej renty. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a, b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej, dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Wnioskodawca w rubryce dotyczącej informacji o przedmiocie zaskarżenia podał, że zamierza skarżyć postanowienie Wojewody z dnia 04.04.2013 r. nr [...] dotyczące odrzucenia zażalenia na pozbawienie statusu poszukującego pracy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot sprawy opatrzono natomiast symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 22.04.2013 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji więc uznania, że wnioskodawca skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jego sytuacja przedstawia się w ten sposób, że miesięcznie do dyspozycji ma 623 zł renty. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki w takiej wysokości wystarczają ledwo co na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych. Równocześnie skarżący nie posiada żadnego majątku. Nie można też tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego, gdzie podaje na jakie schorzenia cierpi. Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że wnioskodawcy nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Przekracza to bowiem obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś wnioskodawca nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla niego radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.