III SO/Kr 9/15

Kraków, dnia 23 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. działającego przez opiekuna prawnego B. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji związanej z zatrzymaniem prawa jazdy postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 13 maja 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, A. C., działający przez opiekuna prawnego B. C., wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku z kwestionowaniem przez niego decyzji Starosty z dnia [...] 2014 r. nr [...] o zatrzymaniu A. C. prawa jazdy kat. B do czasu przedstawienia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na wezwanie Sądu wnioskodawca uzupełnił wniosek o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek A. C. działającego przez opiekuna prawnego B. C o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł w terminie sprzeciw, w którym podniósł, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i nie ma potrzeby udowadniać żadnych dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym, na skutek prawidłowo wniesionego przez A. C. działającego przez opiekuna prawnego B. C. sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 czerwca 2015 r., postanowienie to utraciło moc, a wniosek podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd w całości. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Miesięczne dochody tego wspólnego gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 3.142,90 zł. Ponadto, do wnioskodawcy należy samochód osobowy skoda octavia z 2010 r., zaś do jego matki gospodarstwo rolne o powierzchni 1 ha 22 ar. Wobec szczupłości danych zaoferowanych Sądowi do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca został w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwany do wyjaśnienia, jak kształtuje się wysokość miesięcznych obciążeń związanych z koniecznością opłacenia, prądu, gazu, dostawy wody, wywozu nieczystości, telefonów, RTV i przedłożenia na tę okoliczność kopii stosownych rachunków lub pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy, a także do wyjaśnienia, czy wnioskodawca oraz jego opiekun prawny posiadają rachunki bankowe i ewentualnego okazania wyciągów z tych rachunków. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz brak dodatkowych wyjaśnień, w szczególności w zakresie ponoszonych przez gospodarstwo domowe wnioskodawcy średniomiesięcznych wydatków, nie dają podstaw dla uznania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie udzielił dokładnych wyjaśnień, o które był wzywany, czym uniemożliwił Sądowi całościową ocenę możliwości płatniczych jego i jego rodziny. W związku z powyższym, uzasadniony jest wniosek, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należy, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). Nie ma przy tym znaczenia, czy wnioskodawca posiada orzeczony stopień niepełnosprawności, ustawodawca nie przewiduje bowiem żadnych nadzwyczajnych uprawnień takich osób w zakresie przyznawania prawa pomocy na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle powyższych okoliczności, należało uznać, że zaoferowany do oceny Sądu materiał na poparcie zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata jest niewystarczający dla przyjęcia, że w tym zakresie skarżący nie byłby w stanie ponieść wydatków, a ich ewentualne poniesienie odbyłoby się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym jego i jego rodziny. W orzecznictwie sądowym powszechny jest pogląd, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i powinno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Prawo pomocy powinno być więc udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu oraz bez majątku, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.