I SA/Łd 10/08

Dnia 3 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym oraz odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. I SA/Łd 10/08 Uzasadnienie E.B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym oraz odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. We wniosku nie wykazał żadnego majątku. Podał jedynie, iż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, z której osiąga dochód 936 zł brutto. Wskazał również, iż prowadzi działalność gospodarczą, załączając PIT-5 z października 2007 r., na którym wykazano stratę w wysokości 2 530 835,86 zł (przychód wynosił 154 902,78 zł, przy kosztach jego uzyskania 3 685 738,64 zł), oraz PIT-36 za 2006 r., na którym wykazano roczny dochód z działalności gospodarczej w wysokości 31 318,86 zł (przy przychodzie w wysokości 622 493,60 zł i kosztach jego uzyskania w kwocie 591 174,74 zł; dochód ze stosunku pracy wyniósł w 2006 r. 9 562,20 zł). Skarżący podał również, iż posiada wobec żony G.B. obowiązek alimentacyjny w wysokości 3000 zł miesięcznie, załączając kopię protokołu ugody zawartej przez Sądem Rejonowym w Z. z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III RC 790/99. Do wniosku dołączony został również wyciąg z konta bankowego skarżącego na dzień 6 listopada 2007 r., na którym saldo wynosiło 32,55 zł. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2007 r., wezwano pełnomocnika strony do: - złożenia deklaracji na zaliczki miesięczne za wrzesień i listopad 2007 r. oraz deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe; - złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat za ostatnie 3 miesiące, - wyjaśnienia źródła realizowania obowiązku alimentacyjnego wobec G.B. w wysokości 3000 zł miesięcznie (wobec faktu osiągania wynagrodzenia za prace w wysokości 936 zł oraz osiągania strat w prowadzonej działalności gospodarczej), - wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani mieszkania) oraz wskazania, czyją własnością jest zajmowana przez skarżącego posiadłość przy ul. Dereniowej 8 w Ł., z wykazaniem tytułu prawnego do zajmowanej nieruchomości w zakreślonym terminie, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie odebrane zostało p[rzez pełnomocnika skarżącego w dniu 14 lutego 2008 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie złożył żądanych dokumentów i wyjaśnień, uiścił natomiast kwotę 500 zł, tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowanego w dniu 19 lutego 2008 r., pod pozycją 479. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). Mając na uwadze przedstawioną przez skarżącego sytuację rodzinną i materialną, Sąd stanął na stanowisku, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należało za daleko niewystarczające. Pomijając już fakt braku jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego wniosku (poza stwierdzeniem, iż nie jest w stanie uiścić kosztów bez uszczerbku utrzymania) nie znalazły się w nim żadne okoliczności wskazujące na trudną sytuację życiową, materialną czy zdrowotną skarżącego. Z uwagi na ten fakt Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na obiektywną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Tymczasem skarżący, wbrew wyraźnemu wezwaniu, nie przedstawił informacji, których żądał Sąd. Pozbawił tym samym Sąd możliwości pełnej oceny jego zdolności płatniczych, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Sądu uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodać należy, iż skarżący po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów uiścił 500 zł wpisu sądowego, co świadczy iż posiadał środki na jego pokrycie. Wskazać także należy, że prawo pomocy jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia owej przesłanki czyniłoby zasadnym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Z informacji zawartych w nadesłanych dokumentach wynika, iż skarżący osiągnął w 2006 roku dochód z dwóch źródeł. Przede wszystkim z formularza PIT-36 (zeznanie o wysokości uzyskanego dochodu w roku 2006) oraz PIT/B (informacja o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2006) wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód w wysokości 622 493,60 zł, a dochód wyniósł 31 318,86 zł. Drugim źródłem przychodu w roku 2006 r. było wynagrodzenie za pracę – łączny roczny dochód wynosił 9 562,20 zł. Z załączonej ponadto deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za października 2007 r. wynika, iż skarżący poniósł wysoką stratę wysokości 2 530 835,86 zł (przychód – 1 154 902,78 zł przy wysokich kosztach jego uzyskania – 3 685 738,64 zł), jednakże sąd wezwał podatnika, by złożył deklarację na zaliczki za inne miesiące 2007 r., a także deklaracje składane na potrzeby podatku VAT, by ocenić, czy powyższa strata miała miejsce wyłącznie w październiku 2007 r., czy też jest to stała tendencja. Taki też cel miało wezwanie do przestawienia aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat formy skarżącego. Żądane dokumenty pozwoliłyby również sądowi pozyskać informacje o całościowej sytuacji firmy skarżącego, a nie wybranego jednego miesiąca. Żadnych informacji Sąd jednak nie otrzymał. Skarżący powoływał się ponadto na konieczność płacenia wysokich alimentów (3000 zł miesięcznie, gdy tymczasem wykazywane przez niego dochody w żaden sposób nie pozwalały na ponoszenie takiego wydatku). W tym zakresie Sąd również nie uzyskał żadnych wyjaśnień. To samo odnosi się do niewyjaśnienia praw właścicielskich do nieruchomości, na której skarżący mieszka. Należało więc uznać, iż wątpliwości Sądu co do rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, nie zostały przez skarżącego rozwiane, co z kolei uniemożliwiło Sądowi pełną ocenę jego sytuacji materialnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. LF