I SA/Łd 10/18
WyrokWSA w Łodzi2018-04-10
Skład orzekający: Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, jeśli nie złożył w ustawowym terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia, mimo że spełniał pozostałe przesłanki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że terminowe złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego ma charakter konstytutywny. Niezłożenie tego oświadczenia w ustawowym terminie, niezależnie od przyczyn (np. brak wiedzy, błędne informacje), wyłącza możliwość skorzystania ze zwolnienia, nawet jeśli pozostałe przesłanki zostały spełnione. Odpowiedzialność podatkowa ma charakter obiektywny.Stan faktyczny
Podatnik B. W. sprzedał w 2013 r. lokal mieszkalny nabyty w 2008 r. Organy podatkowe określiły mu podatek dochodowy od osób fizycznych, odmawiając zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia. Podatnik argumentował, że nie zapłacił podatku z powodu braku wiedzy i błędnych informacji uzyskanych w biurze nieruchomości, a uzyskane środki przeznaczył na zakup nowego mieszkania. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłatę z funduszy Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwoty tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. sekretarz sądowy Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adw. A. K. kwotę 2.400 (słownie: dwa tysiące czterysta) złotych plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. z [...] r., określającą B.W. podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2013 od dochodu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż aktem notarialnym z 10 czerwca 2013r. podatnik dokonał sprzedaży samodzielnego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w Ł. przy ulicy A za kwotę 150 000 zł. Powyższa nieruchomość została przez podatnika nabyta w dniu 26 maja 2008 r., na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy przeniesienia prawa własności od Spółdzielni Mieszkaniowej A.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. wspomnianą decyzją z [...] r. określił na podstawie art. 30e u.p.d.o.f. 19% podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2013 od dochodu z odpłatnego zbycia w 2013 roku lokalu mieszkalnego w kwocie 28 291,00 zł.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy powyższą decyzję podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, podkreślając, iż warunkiem skorzystania przez podatnika ze zwolnienia przychodu z opodatkowania w ramach tzw. ulgi meldunkowej było złożenie stosownego oświadczenia we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym w terminie do dnia 30 kwietnia 2014r. natomiast, jak wynika z akt sprawy B. W. nie złożył zeznania podatkowego za 2013r. z wykazaną kwotą podatku z odpłatnego zbycia nieruchomości oraz nie złożył oświadczenia w celu skorzystania z ulgi określonej w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2008r.
Zdaniem organu skoro podatnik nie złożył właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia, o którym mowa w ust. 21 art. 21 u.p.d.o.f. do dnia 30 kwietnia 2014r., to nie przysługuje mu zwolnienie od podatku dochodowego określone w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy i to niezależnie od tego, czy brak dopełnienia terminowego złożenia tego oświadczenia jest następstwem braku należytej staranności, czy też stanowi konsekwencję zdarzeń od strony niezależnych, w tym niewiedzy lub "wprowadzenia w błąd przez biuro nieruchomości", co zostało podniesione w odwołaniu.
Organ dodał, że wydatki poniesione przez podatnika na zakup i remont nowo zakupionego lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ulicy A nie stanowią podstawy do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, gdyż zwolnienie na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie do przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych po dniu 31 grudnia 2008r.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż sprzedaż samodzielnego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w Ł. przy ulicy A nastąpiła przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostały spełnione warunki do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust 1 pkt 126 u.p.d.o.f. Zatem dochód z tytułu odpłatnego zbycia w/w nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art 30e ustawy.
W skardze na powyższą decyzję B. W. wskazał, że w mieszkaniu przy ul. B zamieszkiwał od 2000 roku, a podatek nie został zapłacony ze względu na jego brak wiedzy oraz błędne informacje uzyskane w biurze obrotu nieruchomościami. Dodał, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania przeznaczył na zakup nowego mieszkania, przy ul A.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na datę nabycia lokalu mieszkalnego, w drodze przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawo własności, istotnego znaczenia nabiera regulacja art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209 poz. 1316 ze zm.). Z jego brzmienia wynika, że do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f., nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008r., stosuje się zasady określone w u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r., z tym, że oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 u.p.d.of. w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. należy złożyć w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i innych praw majątkowych.
Wynika z tego, że skarżący chcąc skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. b u.p.d.o.f. dotyczącego przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego , co nastąpiło 10 czerwca 2013r. powinien złożyć do dnia 30 kwietnia 2014r. we właściwym urzędzie skarbowym oświadczenie przewidziane w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f. mówiące o tym, że spełnia warunki do zwolnienia, czyli, że był zameldowany w tym lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.
Zauważyć należy, że rozpatrywane zwolnienie przedmiotowe z tytułu dokonania odpłatnego zbycia prawa majątkowego, jakim jest prawo własności samodzielnego lokalu mieszkalnego jest zwolnieniem z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, pod warunkiem jednak, że spełni on określone przepisami warunki. Są zaś nimi: 1. zameldowanie podatnika w sprzedanym lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia - co w rozpatrywanej sprawie nie stanowi przedmiotu sporu oraz 2. złożenie we właściwym urzędzie skarbowym, w terminie do 30 kwietnia po roku podatkowym, w którym nastąpiło odpłatne zbycie oświadczenia, że spełnia się warunki do zwolnienia. Tylko zatem spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego. Jak wskazano zaś w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014r., w sprawie II FSK 1064/12 (publ. LEX nr 1487941) jeżeli ustawa wprost stanowi, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. jest złożenie w terminie wymaganego prawem oświadczenia, to należy przyjąć, że niezłożenie takiego oświadczenia wyłącza możliwość powstania uprawnienia podatnika do zwolnienia podatkowego i to niezależnie od przyczyn, z powodu których oświadczenie to nie zostało złożone.
Warunek wobec tego terminowego złożenia oświadczenia, który został określony w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f., ma charakter konstytutywny, a jego spełnienie jest niezbędną przesłanką kształtującą uprawnienie do zastosowania zwolnienia podatkowego. Jak słusznie zauważa organ termin do złożenia takowego oświadczenia ma charakter materialnoprawny i jego złożenie po określonej dacie jest bezskuteczne.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oświadczenie takie nie zostało złożone.
Nie ma przy tym znaczenia jakie były przyczyny niezłożenia takiego oświadczenia. Jeśli taką przyczyną było, jak sugeruje skarżący, "bezkrytyczne zaufanie" do osób prowadzących sprzedaż z ramienia biura obrotu nieruchomości to i tak w świetle prawa odpowiedzialność podatkowa obarcza skarżącego, który jako podatnik jest odpowiedzialny za powstałe z mocy prawa zobowiązanie podatkowego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od stanu świadomości i wiedzy podatnika.
Z kolei jak trafnie stwierdził organ odwoławczy wydatki na zakup i remont mieszkania położonego w Ł., przy ul. A nie stanowią podstawy do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej opisanej w art. 21 ust.1 punkt 131 ustawy podatkowej, gdyż ulga ta ma zastosowanie do przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych po 31 grudnia 2008r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. ) należało oddalić skargę.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016r., poz. 1714.)
dcz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło