I SA/Łd 1002/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 roku sprawy ze skargi C. C. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. I SA/Łd 1002/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku ustalającej C. C. N. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. za 2006 rok w kwocie 151.835 zł. Powyżej wskazaną decyzją Prezydent Miasta Ł. ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 rok. Decyzja ta została przesłana na adres A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.. Została ona odebrana przez M. S. (asystentkę dyrektora w niniejszej spółce) w dniu 18 marca 2008 roku. C. C. N. we wskazanej firmie jest prezesem zarządu spółki, a wcześniej był wiceprezesem. Nieruchomość położona w Ł. przy ul. A. stanowi własność strony jako osoby fizycznej. Dnia 2 kwietnia 2008 C. C. N. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł., po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało w dniu [...] roku postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia rozpatrywanego odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż decyzja została doręczona zgodnie z treścią art. 148 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako o.p.). Powołany artykuł wskazuje bowiem, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Skoro tak, to decyzję prawidłowo zaadresowano na adres firmy A.. Przesyłkę odebrała asystentka dyrektora, a zatem jak należy mniemać, pracownik firmy upoważniony do odbioru korespondencji. Skoro M. S. odebrała przedmiotową decyzję w dniu [...] roku, to odwołanie od niej należało złożyć najpóźniej w dniu 1 kwietnia 2008 roku. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe odwołanie złożone zostało 2 kwietnia 2008 roku należało stwierdzić uchybienie terminu do jego złożenia. Powyższe postanowienie zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...] r. W ocenie Sądu pierwszej instancji stanowisko organu mogłoby zasługiwać na uwzględnienie, gdyby przedmiotowa korespondencja skierowana była do skarżącego jako prezesa zarządu spółki nie zaś jako do osoby fizycznej. Z wyjaśnień złożonych przez podatnika wprost wynika, że nie upoważnił M. S. do odbioru jego prywatnej korespondencji, a z oświadczenia M. S. złożonego dnia 5 lipca 2008 r. wynika, iż przekazała niniejszą decyzję podatnikowi 21 marca 2008 r. informując go, że odebrała ją 19 marca 2008 r. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, co skutkowało błędną oceną ustalonego stanu faktycznego, a więc przyjęciem błędnego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżając wyrok w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) uchylił wyrok sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż w art. 148 § 2 pkt 2 o.p. ustawodawca w sposób wyraźny wskazał, że "pisma mogą być również doręczane w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji". Oznacza to, że ustawodawca przewidział możliwość doręczania pism kierowanych do osób fizycznych w ich miejscu pracy z ich odbiorem przez osobę upoważnioną przez pracodawcę. Nie ma więc wymogu szczególnego upoważnienia przez adresata (będącego pracownikiem firmy) osoby upoważnionej już przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Tym samym, wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, nie do przyjęcia jest zawężenie stosowania wskazanych w art. 148 § 1 in fine i § 2 pkt 2 o.p. sposobów doręczenia pism kierowanych do osób fizycznych w miejscu pracy, jedynie do odbioru osobistego, czy też do rąk osoby upoważnionej przez tę osobę fizyczną - jak przyjął to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu. Dalej Sąd odwoławczy zauważył, iż za nieuprawnioną i niemającą oparcia w regulacji art. 148 § 2 pkt 2 o.p. należy uznać - lakoniczną argumentację zaskarżonego wyroku, opartą na twierdzeniu, że decyzja winna być doręczona adresatowi bezpośrednio lub osobie przez niego upoważnionej do odbioru korespondencji, a doręczenie poprzez osobę upoważnioną przez pracodawcę do odbioru korespondencji dotyczy jedynie sytuacji, gdy korespondencja ma charakter służbowy, np kierowana jest do skarżącego jako prezesa zarządu spółki, nie zaś jako do osoby fizycznej będącej pracownikiem lub osobą sprawującą funkcję. Sąd kasacyjny nie podzielił stanowiska WSA w Ł. - ustawodawca bowiem w sposób wyraźny przewidział w art. 148 § 2 pkt 2 o.p. możliwość doręczania pism osobom fizycznym w ich miejscu pracy i nie tylko osobiście, ale także osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że w toku całego postępowania skarżący podawał adres dla doręczeń w Ł. przy ul. B., nie wskazując konkretnego podmiotu funkcjonującego pod tym adresem. Skoro w tym miejscu skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "B.", jak też pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki z o.o. "A.", to doręczenie pod tym adresem korespondencji adresowanej do C. C. N. zarówno jemu osobiście (art. 148 § 1 o.p.) jak też osobie upoważnionej do odbioru korespondencji przez każdego z tych pracodawców - było w świetle art. 148 § 2 pkt 2 tej ustawy w pełni skuteczne. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił skuteczność doręczenia skarżącemu pisma, które odebrała upoważniona do odbioru korespondencji - asystentka dyrektora, kwitując odbiór własnoręcznym podpisem ze wskazaniem stanowiska i pieczęcią firmy "A.". Ta błędna wykładnia przepisu art. 148 o.p. a właściwie brak prawidłowej wykładni § 2 pkt 2 o.p. doprowadziła, w ocenie Sądu kasacyjnego, do nieuzasadnionego uchylenia zaskarżonego postanowienia - przez co Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej jako p.p.s.a.) w związku z art. 148 § 1 i § 2 pkt 2 o.p. w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż uzasadnienie wyroku nie spełnia wymagań art. 141 § 4 p.p.s.a. Fragmentaryczne odniesienie się do przepisu art. 148 o.p. i pominięcie w istocie przy rozstrzyganiu § 2 pkt 2 w.w. przepisu spowodowało błędną wykładnię przepisów procedury administracyjnej - mających w sprawie zastosowanie, a w konsekwencji - uchylenie zgodnego z prawem postanowienia organu. Brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku powoduje, że strony postępowania administracyjnego w istocie nie wiedzą, jakimi przesłankami kierował się Sąd, na jakich oparł się przepisach i jakiej w istocie dokonał wykładni, co świadczy o naruszeniu prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] NSA uchylił wyrok WSA w Ł. z dnia [...]r. Wykładając treść art. 148 o.p. sąd odwoławczy wskazał między innymi: "unormowania zawarte w art. 148 § 1 -§ 3 o.p. należy odczytywać kompleksowo, jako regulację ustanawiającą kilka alternatywnych miejsc doręczania pism osobom fizycznym w postępowaniu podatkowym. Przy czym wskazane w art. 148 § 1 i § 2 tej ustawy miejsca należy uznać za równorzędne, ustawodawca nie określił bowiem jakichkolwiek priorytetów doręczenia, ani nie uzależnił skuteczności doręczenia w miejscach określonych w § 2 od próby doręczenia w miejscach wskazanych w § 1". Ponadto NSA wyraźnie stwierdził, że sposób doręczenia pisma w miejscu pracy przewidziany w § 1 (adresatowi osobiście) stanowi zasadę, zaś § 2 punkt 2 (za pośrednictwem upoważnionej przez pracodawcę osoby) wyjątek. Jednak zdaniem NSA w obu przypadkach "miejsce pracy" oznacza zarówno miejsce pracy pracobiorcy jak i miejsce pracy osoby prowadzącej działalność na własny rachunek. Wywiódł również, że z treści art. 148 § 1 punkt 2 wynika, ustawodawca przewidział możliwość doręczania pism kierowanych do osób fizycznych w miejscu ich pracy z ich odbiorem przez osobę upoważnioną przez pracodawcę, co w ocenie sądu odwoławczego oznacza, że nie ma wymogu szczególnego upoważnienia przez adresata (będącego pracownikiem firmy) osoby upoważnionej już przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Innymi słowy NSA stwierdził, że decyzja może być skutecznie doręczona osobie upoważnionej do odbioru korespondencji nie tylko wówczas, gdy korespondencja ma charakter służbowy, lecz także wtedy, gdy jest kierowana do skarżącego jako osoby fizycznej będącej pracownikiem spółki a nie jako prezesa zarządu spółki. Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę jest, w trybie wskazanego wyżej art. 190 p.p.s.a., związany wykładnią prawa zaprezentowaną w cytowanym orzeczeniu sądu odwoławczego. W stanie faktycznym ustalonym w rozpoznawanej sprawie oznacza to, iż za legalne uznać należy postanowienie SKO w Ł. [...] r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2006. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg z dniem 18 marca 2008 r. tj. z dniem doręczenia decyzji M. S. – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w firmie, w której skarżący jest Prezesem Zarządu. W tej sytuacji, jak trafnie wywiódł organ odwoławczy termin do złożenia odwołania upłyną z dniem 1 kwietnia 2008 r. Skoro zaś przedmiotowe odwołanie zostało złożone 2 kwietnia 2008 r. należało stwierdzić uchybienie terminu do jego złożenia. Zauważyć przy tym należy, że w toku całego postępowania skarżący podawał adres dla doręczeń Ł., przy ul. B., nie wskazując konkretnego podmiotu funkcjonującego po d tym adresem. Skoro w tym miejscu skarżący prowadził działalność pod nazwą "B.", jak też pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o. "A." to doręczenie pod tym adresem korespondencji adresowanej do niego zarówno osobiście jak i osobie upoważnionej do odbioru korespondencji przez każdego z tych pracodawców – było w świetle art. 148 § 2 punkt 2 o.p. w pełni skuteczne. Powyższa teza zawarta w cytowanym wyroku NSA jest w pełni akceptowana przez sad I instancji ponownie rozpoznający niniejsza sprawę. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. należało orzec jak w sentencji. Sz.Ch.