I SA/Łd 1002/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-04-25

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania swojej rodziny, co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i dochodowej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedstawiła wymaganych dokumentów i informacji, co uniemożliwiło ocenę jej możliwości płatniczych i uzasadnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Do skargi dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, składając oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej. W związku z niepełnym oświadczeniem, referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. Skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej M. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010, 2011, 2012 i 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 października 2016 roku M. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010, 2011, 2012 i 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Do skargi dołączyła wniosek o przewrócenie terminu do jej wniesienia oraz formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że wspólnie z dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnego dochodu jest zmuszona korzystać z pomocy syna, którego jedynym dochodem jest wynagrodzenie za prace w wysokości 1.300 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oszacowała miesięczne koszty utrzymania swojej rodziny na kwotę ok. 1.300 zł (media, wyżywienie, odzież kosmetyki, edukacja i leczenie). Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawczyni zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle stanu majątkowego statusu rodzinnego i zawodowego skarżącej zarządzeniem z 24 marca 2017 roku została ona zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata podatkowe, udokumentowania wysokości miesięcznych dochodów członków rodziny wnioskodawczyni, na które wskakuje we wniosku o prawo pomocy, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącej i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy; nadesłanie wyciągów z posiadanych przez stronę i członków jej rodziny rachunków bankowych za ostatnie 2 miesiące oraz wyjaśnienie statusu zawodowego strony i udzielnie informacji czy pozostaje w związku małżeńskim i jeśli tak podanie informacji dotyczących sytuacji materialnej i dochodów jej męża, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 31 marca 2017 roku. Do chwili obecnej skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów i informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. W. wskazała, jedynie, że wspólnie z dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodów jest zmuszona korzystać z pomocy syna, którego t wynagrodzenie za pracę wynosi 1.300 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oszacowała miesięczne koszty utrzymania swojej rodziny na kwotę ok. 1.300 zł (media, wyżywienie, odzież kosmetyki, edukacja i leczenie). Skarżąca nie udokumentowała wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, nie udzieliła też żadnych informacji dotyczących swojej sytuacji osobistej ani zawodowej, nie udokumentował ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżąca nie udokumentowała kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów z tytułu zatrudnienia jej syna ani nie udzielił żadnych informacji dotyczących swoich dochodów z lat ubiegłych, nie udokumentował wysokości ponoszonych kosztów utrzymania w tej sytuacji brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącej nieudzielającej informacji o swoich dotychczasowych dochodach, ani wyjaśnień dotyczących jej obecnego statusu zawodowego czy sytuacji osobistej czyni jej twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżąca nie udzieliła wiarygodnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jej rodziny, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania swojej rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło