I SA/Łd 1003/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-12-21
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe z niepełnosprawną żoną, utrzymującej się z łącznej emerytury w kwocie 2.770 zł przy wydatkach rzędu 2.800 zł, spłacającej kredyty i posiadającej zadłużenie w ZUS, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną (niska emerytura, wysokie wydatki, zadłużenie) oraz zdrowotną (własne schorzenia, niepełnosprawność żony), uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący I. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w VAT. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że utrzymuje się wraz z niepełnosprawną żoną z emerytury w kwocie 2.770 zł, przy wydatkach rzędu 2.800 zł. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu I. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 grudnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r., styczeń i lipiec 2012 roku wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – I. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
I. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r., styczeń i lipiec 2012 roku wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie J.B..
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPF, wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawną 71-letnią żoną A.. Oboje nie posiadają żadnego majątku. Utrzymują się z emerytury w łącznej kwocie 2.770 zł. Ich wydatki stanowią kwotę rzędu 2.800 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jego żona jest osobą niepełnosprawną od urodzenia (wrodzony brak prawej ręki). W związku z niepełnosprawnością cierpi na choroby serca i zwyrodnienie kręgosłupa. Wymaga leczenia szpitalno-sanatoryjnego w specjalistycznym ośrodku. On też jest przewlekle chory i wymaga leczenia szpitalnego. Do wniosku skarżący załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności żony, zaświadczenia lekarskie i kartę leczenia szpitalnego.
Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2016 roku skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazania wszystkich posiadanych nieruchomości (w tym podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje), wyjaśnienia, czy wraz ze skarżącym i jego żoną we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje także ich syn – M. (jeśli – tak zobowiązano skarżącego do przedstawienia jego stanu majątkowego, nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i wskazania kwoty dochodu miesięcznego netto), udokumentowania kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez rodzinę na opłaty eksploatacyjne, wykazania aktualnej kwoty zadłużenia skarżącego z tytułu nieuregulowanych zobowiązań (w tym także zobowiązań kredytowych wraz z podaniem celu, na który został udzielony kredyt) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu 13 grudnia 2016 roku skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący jest osobą starszą (73 lata) i cierpi na schorzenia układu krążeniowego Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawną (wrodzony brak prawej ręki) 71-letnią żoną A.. Ich syn M. jest kawalerem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Cierpi na schorzenia rąk (zespół cieśni nadgarstkowej), jest po operacji jednej ręki i czeka go operacja drugiej. Po operacji przebywał na zwolnieniu, a następnie z dniem 15 października 2016 roku podjął pracę na ½ etatu. W okresie rekonwalescencji wymagał pomocy rodziców. Obecnie nie posiada żadnego majątku ani lokat.
Jednocześnie z oświadczeń skarżącego wynika, że małżonkowie nie posiadają majątku, z wyjątkiem garażu, który został zajęty przez urząd skarbowy. Mieszkanie, w którym zamieszkują, stanowi własność Spółki A.. Korzystają z niego na zasadzie służebności osobistej. Utrzymują się z emerytury w łącznej kwocie 2.770 zł. Ich wydatki, jak podają, stanowią kwotę rzędu 2.800 zł, przy czym przedstawione rachunki i faktury opiewają na kwotę ok. 2.153 zł miesięcznie. Małżonkowie spłacają przy tym kredyty w łącznej kwocie 12.495,65 zł. Ponadto skarżący posiada zadłużenie w ZUS na kwotę 80.000 zł.
Wobec powyższego referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wobec przedstawionej sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny skarżący nie mógłby ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło