I SA/Łd 1005/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-16

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę niskie dochody rodziny (zasiłek macierzyński i rodzinny oraz dochody z gospodarstwa rolnego) i liczbę członków rodziny (sześć osób), należało uznać, że skarżący spełnił te kryteria.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczące zaliczenia nadpłaty podatku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniósł trudną sytuację finansową, likwidację działalności gospodarczej, niskie dochody z rolnictwa, utrzymywanie się z zasiłków oraz fakt, że z jego dochodów utrzymuje się sześcioosobowa rodzina. Do wniosku załączono wyciągi z rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016 na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za kwiecień 2017 r. oraz zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 września 2017 r. R. P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016 na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za kwiecień 2017 r. oraz zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. W odpowiedzi na doręczony skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w sprawie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżący w terminie do uiszczenia wpisu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniósł, że w przeszłości prowadził przedsiębiorstwo transportowe, jednak wieloletnie działania urzędu zmusiły wnioskodawcę do zawieszenia działalności gospodarczej i jej likwidacji. Skarżący oświadczył, że aktualnie zajmuje się rolnictwem, lecz osiąga z tego tytułu niższe dochody niż "stawka ministerialna" dochodu z gospodarstwa rolnego. Wysokie koszty uprawy i niska cena płodów rolnych sprawiają, że skarżący nie osiąga spodziewanych zysków. Skarżący podkreślił, że w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 752/17 został zwolniony z obowiązku poniesienia kosztów sądowych, zaś jego obecna sytuacja finansowa uległa pogorszeniu ponieważ z dniem 30 września 2017 r. nie osiąga dochodów z umowy o pracę. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką małoletnich dzieci. Wskazał ponadto, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m² oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową na rzecz Urzędu Skarbowego w S., a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus C-360 z 1986 r. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z zasiłku rodzinnego na dzieci w wysokości 620 zł i zasiłku macierzyńskiego w wysokości 1.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że ponosi następujące miesięczne opłaty: za energię elektryczną około 100 zł, wodę około 50zł, wywóz nieczystości – 30 zł, ubezpieczenie KRUS -126 zł kwartalnie. Do wniosku załączono wyciągi z rachunku bankowego za sierpień, wrzesień i październik 2017 r. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Odnosząc cytowane powyżej przepisy do okoliczności wskazanych we wniosku oraz załączonych dokumentach referendarz ocenił, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z załączonych do wniosku wyciągów z rachunku bankowego wynika, że źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest aktualnie zasiłek macierzyński i rodzinny w łącznej wysokości 1.620 zł i dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,31 ha – według oświadczenia niższe niż ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (obecnie przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2016 r. 2.577 zł – obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 22 września 2017 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2016 r. M.P.2017, poz.884). Biorąc pod uwagę, że z tych skromnych dochodów utrzymuje się sześcioosobowa rodzina, należało uznać, że przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest uzasadnione. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło