I SA/Łd 101/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-02-16
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednocześnie sąd wskazał, że obowiązkiem strony jest poniesienie części kosztów, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem, przy jednoczesnym zachowaniu koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący K. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za grudzień 2005 roku oraz solidarnej odpowiedzialności za zaległości zlikwidowanej spółki cywilnej. Skarżący wraz z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochody miesięczne wynoszą około 1.500 zł z wynagrodzenia oraz 730 zł z emerytury żony po zajęciu komorniczym. Nie posiadają majątku ani oszczędności, zamieszkują w domu będącym własnością syna, ponosząc miesięczne koszty eksploatacji około 230 zł. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu K. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł; oddalił wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu K. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W dniu [...] roku K. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą wysokości zobowiązania podatkowego zlikwidowanej spółki cywilnej Firma Handlowo-Usługowa "A" M. Z., K. Z. oraz zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 roku i orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej
W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł skarżący nadesłał formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych wyjaśnień udzielonych przez żonę skarżącego w sprawie sygn. akt I SA/Łd 361/11 wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z jego wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł oraz świadczenia emerytalnego jego żony w wysokości 1.228 zł miesięcznie. Przy czym emerytura żony podlega zajęciu komorniczemu, w skutek którego do wypłaty uzyskuje ona świadczenie w wysokości 730 zł. Skarżący, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, wraz z żoną zamieszkuje w domu jednorodzinnym przekazanym dzieciom na podstawie dożywotniej służebności mieszkania ponosząc opłaty w wysokości około 230 zł miesięcznie z tytułu energii elektrycznej, ciepła i wody.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. Z. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z emerytury oraz jego wynagrodzenie za pracę w łącznej kwocie około 1.800 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje w domu będącym własnością syna, a miesięczne koszty związane z jego eksploatacją wynoszą około 230 zł (światło i gaz, woda). Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisła równocześnie skarga żony wnioskodawcy, a łączna wysokości wpisów od skarg w obu sprawach wynosi 1.000 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 150 zł. Konieczność uiszczenia kosztów sądowych we wskazanej kwocie podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawcy dysponują stałym dochodem miesięcznym, którego wysokość w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania pozwala przyjąć, iż jest on wstanie ponieść wydatki związane z uiszczeniem części wpisu od skargi, a czynione co miesiąc drobne oszczędności umożliwią mu w przyszłości poniesienie ewentualnych dalszych wydatków związanych z niniejszym postępowaniem, których wysokość będzie już niższa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 związku z art. 246 § 1 pkt 2 w. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło