I SA/Łd 1011/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-04-24
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała istotne pogorszenie swojej sytuacji majątkowej w stosunku do poprzedniego wniosku, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która wykazała istotne pogorszenie swojej sytuacji majątkowej i nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi. Udzielenie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości i powinno być stosowane w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. w likwidacji złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W skardze kasacyjnej wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dane dotyczące swojego stanu majątkowego, w tym kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, stratę z ostatniego roku obrotowego oraz zablokowane środki na rachunku bankowym. Pomimo obciążenia nieruchomości hipoteką, spółka pozyskuje środki z dzierżawy, ale nie wystawiła faktur w bieżącym roku i nie reguluje żadnych wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji określającej obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2007 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2007 roku.
Wobec treści wyroku skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) skarżąca Spółka podała, że prowadziła działalność handlowo-usługową. Na dzień składania wniosku nie prowadzi żadnej działalności. Dzierżawione są jedynie nieruchomości przez nią posiadane. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.016.256,36 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 4.825.618,70 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -799.402,60 zł. Oświadczyła również, iż na rachunku bankowym w A. S.A. ma zablokowane środki na kwotę przekraczającą 3.000.000 zł. Skarżąca dodała, że posiadane nieruchomości są one obciążone hipoteką na rzecz A. S.A.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 31 marca 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie źródła i kwoty środków aktualnie przeznaczanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki wraz ze wskazaniem kwoty tych wydatków, złożenie odpisu aktualnego bilansu, rachunku zysków i strat Spółki oraz nadesłanie odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2014 r. - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższego wezwania pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 13 kwietnia 2015 roku nadesłał wymagane dokumenty i oświadczenia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w
art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Ze złożonego na urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji źródłowych wynika, że przedmiotem działalności Spółki była działalność handlowo-usługowa. Aktualnie Spółka nie prowadzi żadnej działalności, dzierżawi jedynie posiadane nieruchomości. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi aktualnie 221.916,26 zł, a wartość środków trwałych stanowi kwotę 4.825.618,70 zł. W ostatnim roku obrotowym (2014 r.) poniosła stratę w wysokości -794.340,10 zł. Skarżąca, jak podaje, na rachunku bankowym w A. S.A. ma zablokowane środki na kwotę przekraczającą 3.000.000 zł. Posiadane przez nią nieruchomości są obciążone hipoteką na rzecz A. S.A. Środki na finansowanie własnych wydatków pozyskuje aktualnie z dzierżawy pomieszczeń, w bieżącym roku nie została jednak wystawiona żadna faktura. Kwota, którą Spółka powinna pozyskać od firmy B., wynosi 5.700 zł netto (za I kwartał 2015 roku). Aktualnie Spółka nie reguluje żadnych wydatków. Ponadto w 2014 roku Spółka poniosła stratę w kwocie - 584.540,38 zł (według CIT-8).
Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Kierując się zatem tymi ustaleniami referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu od skargi, objętą wcześniejszym zwolnieniem w drodze postanowienia z dnia 8 października 2014 roku, sygn. akt I SA/Łd 1011/14. Niewątpliwie wykazana aktualnie sytuacja majątkowa skarżącej uległa istotnemu pogorszeniu względem sytuacji przedstawionej przez skarżącą w poprzednio złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, co tym samym czyni zasadnym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło