I SA/Łd 1021/05

Dnia 9 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki, Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędzia WSA P. Kowalski (spr.), Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [....] nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego oddala skargę I SA/Łd 1021/05 Uzasadnienie Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [....] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego. Organy podatkowe ustaliły, iż A Spółka Akcyjna w K. złożyła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy z dnia 21 marca 2005 roku. Przyczyną wystawienia tego tytułu była zaległość z tytułu nielegalnego poboru energii. Przesłankę dokonania zwrotu stanowił fakt, iż tytuł ten nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jedn. Dz. U. z 2002 roku Nr 110, poz. 968 ze zm.). Dostarczanie energii odbywa się na podstawie umowy. Roszczenia z tytułu nielegalnego poboru energii mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny i w stosunku do konkretnej osoby obowiązek wniesienia tych opłat powinien wynikać z orzeczenia Sądu, a nie aktu administracyjnego w postaci decyzji, deklaracji, protokołu kontroli czy też rachunku. Przedmiotowa zaległość nie została określona w orzeczeniu Sądu. Organy podatkowe zaś z urzędu zbadały, na podstawie art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopuszczalność egzekucji. Organy jednocześnie nie kwestionowały, iż zaległości z tytułu nielegalnego poboru energii podlegają egzekucji administracyjnej. W zażaleniu na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji strona skarżąca podniosła, iż zgodnie z brzmieniem art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2003 roku Nr 153, poz. 1504 ze zm.) należności z tytułu nielegalnego poboru energii podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawą egzekwowania tej należności nie musi być orzeczenie Sądu. Na poparcie zaprezentowanego stanowiska skarżąca Spółka powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej stało się przedmiotem skargi z dnia 28 lipca 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne uznanie, iż tytuł wykonawczy z dnia 21 marca 2005 roku nie wskazywał właściwej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. W uzasadnieniu wskazano, iż opłaty za nielegalnie pobraną energię elektryczną podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bez uprzedniego dochodzenia roszczenia w postępowaniu sądowym. Zakwestionowano stanowisko organów egzekucyjnych i podniesiono, iż kwestia naprawienia szkód wyrządzonych dostawcom energii nielegalnym jej poborem została uregulowana w sposób szczególny, odbiegający od przewidzianego w postępowaniu cywilnym. Tytułem egzekucyjnym jest sam dokument, rachunek, bez potrzeby uzyskania sądowej klauzuli wykonalności. W odpowiedzi na skargę z dnia 1 września 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie istota sporu dotyczy zagadnienia prawnej doniosłości rachunku zawierającego wyliczenie należności za nielegalny pobór energii. W szczególności zaś należało rozstrzygnąć, czy taki dokument stanowi tytuł wykonawczy w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bez uprzedniego uzyskania w tym przedmiocie orzeczenia Sądu powszechnego. Zgodnie z dyspozycją art. 57 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne opłaty za nielegalnie pobieraną energię podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Artykuł 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązuje organ egzekucyjny do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. W szczególności § 2 stanowi, że jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi. W niniejszej sprawie wystawiony przez stroną skarżącą tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3, ponieważ nie zawiera podstawy prawnej obowiązku dokonania, przez wskazane w nich osoby, opłat z tytułu nielegalnego poboru energii. Stosownie do art. 3 tej Ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa. Zważywszy, że dostarczanie energii odbywa się na podstawie umowy, za uprawnione należy uznać stanowisko organów egzekucyjnych, iż roszczenia z tytułu nielegalnego poboru energii mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny i w stosunku do konkretnej osoby obowiązek wniesienia tych opłat powinien wynikać z orzeczenia Sądu. Wystawienie, bowiem rachunku dotyczącego tego rodzaju należności nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, a wysokość należności nie wynika wprost z ustawy. Pomiędzy dostawcą a odbiorcą energii nie występuje stosunek administracyjnoprawny, lecz cywilnoprawny. W tym miejscu wypada zaznaczyć, iż Sąd nie podziela cytowanego przez stronę skarżącą zapatrywania Sądu Najwyższego przedstawionego w postanowieniu składu Izby Karnej z dnia 15 listopada 2002 roku (IV KKN 570/99, OSNKW z 2003 roku, nr 1-2, poz. 210). Niezależnie od okoliczności stanowiących główne przesłanki wydania niniejszego orzeczenia, Sąd zaznacza, że podziela argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu w zakresie sposobu prowadzenia egzekucji należności za nielegalny pobór energii. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym tę sprawę art. 57 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne określa jedynie organy właściwe do prowadzenia egzekucji określonych w nim należności. Jednakże sam ten przepis nie może być uznany za podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, o której mowa w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2002 roku (III SA 1034/2002, niepubl.). Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.