I SA/Łd 1022/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Sędzia NSA W. Jarzębowski, Asesor C. Koziński, Protokolant : J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi M. i B. małż. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie I S.A./Łd 1022/04 Uzasadnienie W dniu 26 marca 2004 roku P. J. odebrał (podpisując własnoręcznie zwrotne potwierdzenie odbioru) decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] o numerze[...] , której adresatami byli M. i B. W. W dniu podjęcia przesyłki przez P. J. skarżący nie przebywali w miejscu zamieszkania. P. J. w okresie nieobecności skarżących opiekował się ich domem. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest imiennego oznaczenia doręczyciela. Doręczyciel zaś nie uwidocznił czy odbiorca przesyłki był domownikiem skarżących i czy zobowiązał się dostarczyć ją adresatowi. Nie widnieje również adnotacja o miejscu dokonania tej czynności, a pod nazwiskiem odbiorcy zaznaczono (innym charakterem pisma niż podpis odbierającego) stopień pokrewieństwa w stosunku do adresata poprzez zapis "kuzyn". W dniu 6 maja 2004 roku skarżący w placówce pocztowej listem poleconym wnieśli odwołanie od w. w. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, ponieważ decyzję pozostawiono przebywającemu tymczasowo w ich domu znajomemu, który nie jest domownikiem i który nie zobowiązał się do doręczenia przesyłki adresatom. Podali, że w dniu 26 marca 2004 roku B. W. przebywał służbowo poza Ł., natomiast M. W. po utracie pamięci wskutek wypadku poddana była leczeniu psychiatrycznemu i wymagała całodobowej opieki. W tym okresie domem opiekowali się znajomi skarżących, m. in. P. J., który odebrał przesyłkę i przekazał ją skarżącemu dopiero w dniu 30 kwietnia 2004 roku. Pismem z dnia 3 czerwca 2004 roku pochodzącym z Urzędu Pocztowego Nr 35 w Ł. (nieustalonego autorstwa) poinformowano organy podatkowe, że przedmiotowa przesyłka adresowana do skarżących została podjęta przez zamieszkującego wspólnie z adresatami P. J., który zgłosił się osobiście do urzędu pocztowego i podawał się za kuzyna skarżących. Postanowieniem z dnia [...] o numerze [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 162 § 1, § 2, art. 163 § 1, § 2, § 3 oraz 216 § 1, art. 217 ustawy Ordynacja podatkowa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Swoje stanowisko organ uzasadnił tym, że przesyłka został wręczona prze doręczyciela P. J. za jego zgodą, co potwierdza własnoręczny podpis odbiorcy i adnotacja "kuzyn". Zdaniem organu P. J. zamieszkiwał w domu stanowiącym własność skarżących za ich zgodą i był upoważniony do odbierania przesyłek. Potwierdza to informacja Naczelnika Urzędu Pocztowego. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że doręczenie nastąpiło skutecznie, zgodnie z art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec tego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 kwietnia 2004 roku. Ponadto, zdaniem organu podatkowego skarżący nie wykazali braku winy w niedotrzymaniu terminu. Konieczność przebywania poza Ł. celem zapewnienia utrzymania swojej rodzinie nie stanowi przeszkody, której skarżący nie mogli usunąć. Jednocześnie skarżący (poinformowany o toczącym się postępowaniu) nie podał innego adresu dla doręczeń, na który organ mógłby przesyłać pisma w sprawie w okresie, gdy przebywał on poza miejscem zamieszkania. Tym samym organ uznał, że po stronie skarżących leży wina w uchybieniu dotrzymania terminu do wniesienia odwołania wyrażająca się w niedołożeniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a w szczególności niezapewnieniu odpowiedniego adresu do doręczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia powołując się na argumentację przytoczoną we wniosku. W dniu 27 października 2004 roku odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, zgodnie z którym P. J. jako dorosły domownik był uprawniony do odbioru przesyłki, wskutek czego odwołanie zostało wniesione upływie terminie, a skarżący nie przedstawili przekonujących dowodów braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażającej się tym, że organ podatkowy nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne, innych za niewiarygodne. Zasada ta ogranicza zakres oceny organu podatkowego jedynie do tych dowodów, które zostały zebrane w toku postępowania dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie rozważenie zgromadzonych dowodów nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Niniejsza sprawa jest procesowym następstwem sprawy I S.A./Łd 1023/04, w której wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005r. sąd administracyjny uchylił postanowienie w przedmiocie stwierdzenia, że odwołanie M. i B. W. od decyzji wymiarowej w sprawie podatku VAT za poszczególne miesiące 1999r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W przywołanym wyroku sąd zakwestionował skuteczność doręczenia skarżącym przesyłki zawierającej sporną decyzję, a co za tym idzie trafność stanowiska organu II instancji o złożeniu odwołania po upływie ustawowego terminu i wywiódł między innymi: "dla prawidłowości tego rodzaju doręczenia (na podstawie art. 149 ordynacji podatkowej – przyp. sądu) muszą być spełnione następujące przesłanki: - odbierający jest dorosłym domownikiem adresata, - odbierający podejmuje się oddania adresatowi przesyłki, Z braku którejkolwiek z nich doręczenie w trybie art.149 ordynacji podatkowej nie następuje, co w rozpoznawanej sprawie oznacza, że nie rozpoczyna biegu termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia[...] . – art. 223 par.2 w związku z art. 228 par.1 pkt2 ordynacji podatkowej. Jeśli zaś termin ten nie rozpoczyna biegu to nie może być uznane za legalne postanowienie o jego uchybieniu". Kontynuując powyższą myśl należy przyjąć, że jeśli nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, to postępowanie w sprawie wniosku o jego przywrócenie jest z oczywistych względów bezprzedmiotowe. W tej sytuacji postanowienie organu odwoławczego zaskarżone w niniejszej sprawie podlegało uchyleniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd orzekł jak w sentencji.