I SA/Łd 1023/17

PostanowienieWSA w Łodzi2018-02-21

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych, ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadne, a ustanowienie adwokata z urzędu jest uzasadnione w świetle sytuacji materialnej skarżącego?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżąca została już wcześniej prawomocnie zwolniona od ponoszenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej, mimo posiadania mieszkania, wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, zwłaszcza w kontekście planowanej skargi kasacyjnej wymagającej sporządzenia przez adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został uwzględniony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi, skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, uzasadniając go trudną sytuacją materialną.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015 p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 3 października 2017 r. E. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015, w wysokości 2.440 zł. W odpowiedzi na doręczony skarżącej odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w sprawie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca w terminie do uiszczenia wpisu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącej i przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W dniu 30 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, a następnie w dniu 9 lutego 2018 r. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oświadczając, że nie jest w stanie ustanowić adwokata ponieważ utrzymuje się z emerytury, która wystarcza na zaspokojenie podstawowych wydatków. W dniu 20 lutego 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymującą się głównie z emerytury. Uzyskuje również niewielki i nieregularnie wypłacany dochód ze stosunku pracy w gastronomicznej firmie syna. Bywa, że ów dochód jest regulowany w postaci obiadów. Skarżąca traktuje wykonywaną pracę jako pomoc dziecku. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna staje się bardzo trudna, gdy pojawiają się wydatki związane ze zdrowiem, naprawą samochodu, sprzętu domowego lub z jego wymianą oraz z usterkami w mieszkaniu. W związku z koniecznością szybkiej i pogłębionej diagnozy lekarskiej poniosła w październiku ubiegłego roku wydatki w kwocie 902,50 zł, na które zaciągnęła pożyczkę. Do spłacenia pozostała znaczna część pożyczki w wysokości 700,00 zł. W związku z terminem przeglądu technicznego oraz koniecznością, ze względów zdrowotnych unikania przemieszczania się środkami komunikacji miejskiej, na zlecone skarżącej zabiegi rehabilitacyjne, którym się poddawała w lutym b.r., dojeżdżała własnym samochodem. Zmuszona do pilnej naprawy samochodu, poniosła z tego tytułu wydatki, które uszczupliły jej budżet przekraczając go i dlatego dodatkowo wspomogła się pożyczką na ich pokrycie w wysokości 500,00 zł, by mogła realizować podstawowe wydatki na jedzenie, leki ,środki czystości. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada oszczędności, których z racji samotnego macierzyństwa nie udało jej się wcześniej zgromadzić, a obecnie możliwość oszczędzania ogranicza wysokość emerytury. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 59,5 m2 o szacunkowej wartości 170.000 zł. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.298,52 zł oraz dochodu ze stosunku pracy w wysokości 194,31 zł. Ponosi następujące wydatki: czynsz – 590,86 zł, ubezpieczenie – 86,70 zł, Internet – 43,02 zł, energia elektryczna – 82,73 zł, gaz 23,10 zł, telefon – 48,20 zł, ubezpieczenie OC – 300 zł, benzyna – 92,33 zł, podatek od nieruchomości – 97 zł, pożyczka – koszty leczenia – 700 zł, zakup opon samochodowych – 258 zł, naprawa i serwis samochodu – 470 zł. Łącznie wydatki te wyniosły 2.811,94 zł. Oprócz tych wydatków skarżąca przedstawiła niektóre wydatki na zakup ubrań i żywności w łącznej wysokości 369,28 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, zatem wniosła o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Jak wskazano powyżej postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącej z dnia 9 listopada 2017 r. i przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to oznacza, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia opłat sądowych, tj. wpisu od skargi, opłaty kancelaryjnej i wpisu od skargi kasacyjnej. W tej sytuacji rozpoznawanie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 20 lutego 2018 r., jest zbędne w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca prawomocnym postanowieniem została zwolniona od obowiązku ich ponoszenia. Natomiast żądanie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zasługuje, w ocenie referendarza na uwzględnienie. Skarżąca wniosła o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika zapowiadając złożenie skargi kasacyjnej, która zgodnie z obowiązującymi przepisami winna być, pod rygorem jej odrzucenia, sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub, w sprawach podatkowych, przez doradcę podatkowego. W ocenie referendarza skarżąca w sposób wiarygodny przedstawiła i udokumentowała dochody z emerytury i stosunku pracy oraz wydatki, które ponosi. Z wniosku i załączonych dokumentów wynika, że dochody skarżącej wystarczają na pokrycie bieżących wydatków, natomiast poważniejsze wydatki, np. na naprawę i serwis samochodu skarżąca jest zmuszona pokrywać z pożyczek. Na uwzględnienie zasługuje twierdzenie skarżącej, iż dochody, które uzyskuje nie pozwalają jej na poczynienie oszczędności. Analiza wydatków skarżącej prowadzi do wniosku, że są to wydatki konieczne do utrzymania, z których skarżąca nie może zrezygnować by przeznaczyć zaoszczędzone w ten sposób środki na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego na podstawie art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło