I SA/Łd 1023/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, emerytka z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i ponosząca wysokie wydatki medyczne, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W analizowanej sprawie skarżąca, emerytka z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, wykazała, że jej dochody z emerytury są niemal w całości pochłaniane przez konieczne wydatki, w tym nadzwyczajne koszty leczenia, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podała, że jest emerytką z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury, która ledwo pokrywa podstawowe potrzeby, a dodatkowe wydatki medyczne spowodowały zadłużenie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015 p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 3 października 2017 r. E. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015, w wysokości 2.440 zł. W odpowiedzi na doręczony skarżącej odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w sprawie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca w terminie do uiszczenia wpisu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniosła, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, emerytką prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury, której wysokość pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna skarżącej staje się trudna gdy pojawiają się wydatki związane ze zdrowiem, naprawą samochodu lub sprzętu domowego. W październiku 2017 r. skarżąca poniosła wydatki w wysokości 902,50 zł w związku koniecznością szybkiej i pogłębionej diagnozy medycznej, co spowodowało powstanie debetu na rachunku bankowym. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada oszczędności, ponieważ z powodu samotnego macierzyństwa nie udało jej się ich zgromadzić, a obecnie nie ma takiej możliwości z powodu wysokości emerytury. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że posiada lokal mieszkalny o powierzchni 59,5 m2 o szacunkowej wartości 170.000 zł. Nie posiada innych składników majątkowych podlegających ujawnieniu we wniosku o prawo pomocy. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.288,75 zł. Ponosi następujące wydatki: czynsz – 590,86 zł, usługi telefoniczne – 44,88 zł, energia elektryczna – 68,76 zł, gaz – 21,24 zł, ubezpieczenie – 84 zł, paliwo do samochodu – 50,44 zł, badanie i diagnoza medyczna – 902,50 zł, wydatki na wyżywienie – 750 zł, artykuły kosmetyczne i higieniczne – około 100 zł. Łącznie wydatki wyniosły 2.797 zł. Do wniosku załączono fotokopie dowodów poniesienia ww. wydatków. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie tego prawa w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Odnosząc cytowane powyżej przepisy do okoliczności wskazanych we wniosku oraz w załączonych dokumentach referendarz ocenił, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 2.288 zł. Skarżąca w sposób wiarygodny przedstawiła wydatki, które ponosi na swoje utrzymanie. Suma tych wydatków jest niemal równa wysokości świadczenia emerytalnego. Są to wydatki mające charakter koniecznych do utrzymania. Skarżąca podniosła, że w związku z koniecznością poniesienia nadzwyczajnych wydatków na badania lekarskie zadłużyła się (debet na rachunku bankowym). Potwierdzają to załączone do wniosku dowody zapłaty dowody zapłaty, m.in. rachunek za wykonanie rezonansu magnetycznego na kwotę 586 zł i rachunek dotyczący wizyty lekarskiej na kwotę 150 zł. Referendarz uznał, że oświadczenie skarżącej dotyczące braku oszczędności i innych, oprócz lokalu mieszkalnego, składników majątkowych, jest wiarygodne. Ocenił, że wśród wydatków skarżącej nie ma takich, z których skarżąca mogłaby zrezygnować by poczynić oszczędności umożliwiające uiszczenie wpisu od skargi i ewentualnych dalszych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło