I SA/Łd 1024/09

WyrokWSA w Łodzi2010-02-12

Skład orzekający: Ewa Cisowska-Sakrajda, Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, uwzględniając interes publiczny i możliwość egzekucji z renty, mimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ było nierzetelne i nie odpowiadało regułom postępowania administracyjnego. Organ nie zbadał wystarczająco dokładnie sytuacji majątkowej strony, w tym potencjalnych dochodów z najmu nieruchomości, ani przyczyn powstania zaległości w opłacaniu składek. W związku z tym, ocena przesłanek merytorycznych umorzenia należności była wadliwa.
Stan faktyczny
J. K. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację finansową (niska renta, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie) oraz zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia, uznając, że strona nie wykazała całkowitej nieściągalności należności, a istnieje możliwość egzekucji z renty. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi nieuwzględnienie przyczyn powstania zaległości i błędną ocenę jej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Bogusław Klimowicz sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi J. K.– K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. K. – K. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą J. K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że pismem z dnia 30 kwietnia 2009 r. zobowiązana wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych, oświadczając, że otrzymuje rentę w wysokości 465,56 zł netto, stan jej zdrowia nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy, wydatki na leczenie pochłaniają miesięcznie około 150 zł, a ponadto ponosi również inne wydatki. W kwestionariuszu wywiadu o stanie majątkowym z dnia 10 czerwca 2009 r. wnioskodawczyni, jak wywodził organ, oświadczyła, że mieszka razem z córką, która utrzymuje się z dochodów z umowy zlecenia, a ona jest właścicielem nieruchomości, w tym domu o pow. 150 m2, położonej w Ł., 25 -letniego samochodu osobowego, przeznaczonego do złomowania i obciążonego zastawem bankowym stanowiącym zabezpieczenie umowy kredytu. Wnioskodawczyni spłaca też kredyt zaciągnięty na zakup samochodu w ratach po około 20-50 zł, w zależności od posiadanych środków. Obciąża ją również zobowiązanie w wysokości przekraczającej 2.000 zł związane z zakupem kasy fiskalnej przez zmarłego męża, który prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Tytułem wydatków związanych z utrzymaniem domu wnioskodawczyni ponosi miesięcznie opłaty za ogrzewanie w wysokości około 100 zł, wywóz nieczystości w wysokości około 28 zł, wodę w wysokości około 22 zł, energię w wysokości około 150 – 200 zł, telefon w wysokości około 62 zł oraz podatek od nieruchomości około 80 zł za kwartał. Strona uiszcza wydatki na zakup leków w wysokości około 222 zł. Na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej wnioskodawczyni złożyła szereg dokumentów, tj. polecenia przelewu, faktury i druki ZUS RMUA córki. Dalej organ podniósł, iż strona, po zapoznaniu się w dniu 17 lipca 2009 r. z materiałem dowodowym sprawy, oświadczyła, że od lipca 2009 r. nie mieszka z córką oraz złożyła kolejne dokumenty i wniosła o ich uwzględnione przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie składek. Wśród tych dokumentów wnioskodawczyni złożyła m.in. pisemne oświadczenie datowane na 17 lipca 2009 r., iż od dnia 8 kwietnia 2006 r. nie jest przedsiębiorcą oraz, że w roku 2009 i dwóch poprzednich latach nie korzystała z pomocy publicznej; decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., o wykreśleniu z ewidencji wpisu dotyczącego wykonywanej działalność gospodarczej strony; odpis skrócony aktu zgonu męża; karty informacyjne o przebiegu leczenia i karty wypisowe; fakturę VAT dotyczącą należności za energię elektryczną, z której wynika, że przewidywana należność za okres od 8 czerwca do 19 października 2009 r. wynosi 306,88 zł; decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., ustalającą podatek od nieruchomości na rok 2009, w wysokości 339 zł.; dowody zapłaty za wywóz odpadów; pisma A S.A. z dnia 6 maja i 18 czerwca 2009 r. dotyczące umowy kredytowej zawartej przez męża; pismo B S.A. z dnia 15 czerwca 2004 r. dotyczące umowy kredytowej zawartej przez stronę w dniu 5 maja 2000r. w sprawie odmowy całkowitego umorzenia zadłużenia z tytułu kredytu konsumpcyjnego na zakup samochodu; zarządzenie Komornika Sądowego [...] z dnia 29 marca 2006 r.; umowę kredytu zawartą przez zmarłego męża na zakup komputera dla córki (kredyt nie jest regulowany). Następnie organ podał, iż w ramach czynności prowadzonych z urzędu ustalił, że strona pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przyznaną do dnia 28 lutego 2010r., w wysokości 519,30 zł. brutto (465,56 zł netto) z której "...na poczet nieopłaconych składek można byłoby dokonywać potrąceń w wysokości 129,82 zł miesięcznie...", wnioskodawczyni figuruje w rejestrze gruntów i budynków miasta Ł. jako właściciel nieruchomości położonej w Ł., a ponadto jest współwłaścicielką samochodu osobowego rok produkcji 1985. Prezes ZUS zauważył, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w podjętej na podstawie art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), decyzji w dniu [...] r. odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, wskazał, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż w dłuższym okresie czasu nie jest w stanie opłacić ciążących na niej zobowiązań, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki, a obecna sytuacja finansowa strony, która ponosi wydatki na leczenie i spłatę zobowiązań wobec innych wierzycieli choć "nie jest łatwa" nie może jednak stanowić podstawy umorzenia należności, bowiem ZUS ma ustawowy obowiązek dochodzenia należności z tytułu składek, zaś wydatki strony za telefon nie są niezbędnymi wydatkami, jednak pochłaniają znaczną część dochodów strony. Ponadto zauważył, iż ZUS, jako organ egzekucyjny, jest władny egzekwować ze świadczenia rentowego, należności z tytułu nieopłaconych składek, co oznacza, że ich uiszczenie nie wywołuje skutku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365). W ocenie organu, wnioskodawczyni mogłaby spłacać zadłużenie w ratach. Zakład w decyzji pierszoinstancyjnej stwierdził, że w sprawie nie miały również zastosowania przesłanki wymienione w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 w/w rozporządzenia, ponieważ strona nie wykazała, że nieopłacenie składek spowodowane było wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych ani, że z powodu przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, wnioskodawczyni była pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zdaniem ZUS, nie wystąpiły również podstawy do umorzenia zadłużenia, na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w sprawie nie zachodziła bowiem całkowita nieściągalność należności. Prezes ZUS nie uwzględnił wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, w którym strona podnosiła m.in., iż odsetki naliczone od zaległych składek znacznie przekraczają wielkością składek oraz że wydana decyzja opiera się tylko na przesłankach formalnych i uznaniu, że istnieją możliwości wyegzekwowania należności z renty. Powołując w zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 1 i ust. 2, art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, i przedstawiając ponowienie dochody i wydatki strony, za zasadne uznał stanowisko organu pierwszej instancji, iż aktualna sytuacja strony "nie jest łatwa". Stwierdził jednakże, że wniosek strony o umorzenie należności nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zobowiązania wobec innych wierzycieli nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności z tytułu składek, gdyż każdy wierzyciel ma prawo, a co więcej obowiązek egzekwowania swoich wierzytelności. Ponadto wydatki na telefon nie są niezbędnymi i koniecznymi wydatkami, natomiast pochłaniają znaczną część dochodów wnioskodawczyni, co prowadzi, zdaniem organu, do wniosku, że ich ograniczenie mogłoby umożliwić stronie przystąpienie do spłaty zadłużenia w ratach. Ponadto, w ocenie Prezesa ZUS, możliwość egzekwowania należności z tytułu nieopłaconych składek, z renty uprawnia do stwierdzenia, że uiszczenie należności w tej formie nie wywołuje skutku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W przeciwnym razie byłoby to w sprzeczności z przepisami określającymi wysokość potrąceń jakich można dokonywać ze świadczeń emerytalno - rentowych w oparciu o art. 139 i art. 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) - z renty mogą być dokonywane potrącenia w wysokości 25% świadczenia, przy czym wysokość świadczenia odpowiadająca 50% kwoty najniższej renty pozostaje wolna od egzekucji i potrąceń. Zdaniem Prezesa ZUS, można założyć, że ustawodawca regulując powyższą kwestię z pewnością przewidział swoisty próg, który ma zapewnić minimum egzystencji. Organ podkreślił nadto, że wobec wnioskodawczyni nie ma zastosowania przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż nie wykazała, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, które mogłyby spowodować, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności, ponieważ od dnia 1 września 2000 r. strona nie prowadzi już pozarolniczej działalności gospodarczej. W ocenie Prezesa ZUS, zobowiązana nie wykazała również że przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Powołany przez stronę argument, że jej stan zdrowia nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy nie może zostać uwzględniony, gdyż w związku z orzeczoną częściową niezdolnością do pracy stronie została przyznana renta, co oznacza również że nie zostały spełnione przesłanki wynikających z § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia. Prezes Zakładu stwierdził, że przeanalizował wniosek pod kątem art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który daje możliwość umarzania należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Uznał jednak, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, ponieważ strona osiąga dochody z renty i istnieje możliwość dochodzenia należności na drodze postępowania egzekucyjnego z tego świadczenia, a ponadto wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości. Prezes Zakładu nie podzielił zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że Zakład nie ustosunkował się do sytuacji życiowej strony. Odnosząc się zaś do powołanego we wniosku argumentu, że wydana decyzja opiera się tylko na przesłankach formalnych i stwierdzeniu, że można od strony egzekwować zaległe składki z renty, organ podniósł, że decyzję wydano w oparciu o obowiązujące przepisy, które nakładają na Zakład obowiązek uwzględnienia oprócz ważnego interesu strony także interesu publicznego. Ponadto Zakład realizuje ważny interes społeczny, który wyraża się w zadaniach przewidzianych w obowiązujących przepisach. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, Prezes Zakładu wziął pod uwagę, że uprawnienia organów rentowych do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zobowiązań składkowych mają charakter uznaniowy oraz, że Zakład nie może z instytucji umorzenia czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia płatnika z obowiązku opłacania składek. W ocenie Prezesa Zakładu, okoliczności faktyczne sprawy świadczą o tym, że umorzenie zobowiązań w chwili obecnej naruszałoby interes publiczny. Niezależnie od powyższego podniósł, iż w świetle obowiązujących przepisów prawnych "prawem do umorzenia należności z tytułu składek" dysponuje Zakład, który może, ale nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie, nawet jeśli w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek. W skardze na tą decyzję strona wniosła o jej zmianę. Podniosła, że z prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących stanu zdrowia i możliwości zarobkowych Prezes ZUS wyciągnął błędny wniosek, iż skarżąca jest w stanie spłacić zadłużenie wobec ZUS bez większego uszczerbku dla utrzymania i stanu zdrowia. Nadto organ nie ustosunkował się do okoliczności związanych z przyczyną powstania zaległości w opłacaniu składek. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie stwierdzono bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., a w konsekwencji i przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepisów art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), zwanej dalej sus, i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej rozporządzeniem. Stosownie do art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a sus, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie zaś z przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu skałek, jeśli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie składek. Uregulowana w powołanych przepisach instytucja ulgi podatkowej oparta jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "mogą być umorzone". Istotą uznania zaś jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu strony ubiegającej się o ulgę oraz interesu budżetu państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Nadmienić należy nadto, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie. Swoboda ta polega na tym, że to do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzeganie przez organy procedury normowanej w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania prowadzącego organ do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne itp. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Poza polem rozważań Sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla strony, tj. ocena przesłanek merytorycznych. Jeśli zatem Sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż nie kwestionując uprawnień organu do odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu składek ZUS nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia tzw. słusznego interesu strony, jak i z uwagi na interes społeczny ZUS, sprowadzający się do zapewnienia możliwości realizowania ustawowych zadań tego Zakładu, nie sposób, w ocenie Sądu, zaakceptować przyjętych w niniejszej sprawie przez organ emerytalno – rentowy ustaleń faktycznych co do sytuacji majątkowej strony i możliwości zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych, tj. wynikających z § 3 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia przesłanek, a w konsekwencji i uznać za prawidłową dokonaną przez organ ocenę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przyjął, iż "z materiału dowodowego wynika, iż osiąga Pani dochody z tytułu renty przyznanej w związku z częściową niezdolnością do pracy w wysokości 519,30 zł brutto – tj. 465,56 zł netto i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Tytułem comiesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu ponosi Pani koszty w wysokości ok. 317,00 zł na co składają się opłaty za: ogrzewanie ok. 100,00 zł (średnia miesięczna z roku), wywóz nieczystości w wysokości ok. 28,00 zł, wodę w wysokości ok. 22,00 zł, energię w wysokości ok. 77,00 zł (przewidywana należność za okres od 08.06.2009r. do 19.10.2009r. wynosi 306,88 zł), telefon w wysokości ok. 62 zł, podatek od nieruchomości ok. 28,00 zł (za 2009r. 339,00 zł) – regulowane z opóźnieniem. Ponadto ponosi Pani wydatki na zakup leków w wysokości ok. 148,00 zł miesięcznie (wg oświadczenia leki zakupione za kwotę ok. 222,00 zł. starczają na 1,5 miesiąca) i spłaca Pani kredyt na zakup samochodu w wysokości 20,00 zł – 50,00 zł miesięcznie (w zależności od posiadanych środków). Posiada Pani także zobowiązania z tytułu kredytów zaciągniętych przez Pani męża, Pana R. K. na zakup kasy fiskalnej i komputera dla córki, które nie są regulowane". Dalej organ stwierdził, iż sytuacja strony "nie jest łatwa". Analiza powyższych danych, wynikających zresztą z załączonych akt sprawy dowodzi bez wątpienia, iż miesięczne wydatki skarżącej, zakładając nawet, iż spłaca ona zaciągnięty na zakup samochodu kredyt jedynie w kwocie 20,00 zł miesięcznie, przekraczają jej miesięczny dochód netto. Strona w swoim oświadczeniu przemilczała też wydatki związane z posiadanym przez nią na zasadzie współwłasności samochodem, a przecież nie pozostają one bez wpływu na jej sytuację materialną, tj. wysokość pozostających na zaspokojenie potrzeb życiowych środków. Powszechnie wiadomym jest wszak fakt, iż niezależnie od wieku właściciel pojazdu obowiązany jest opłacać każdego roku ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. A zatem skarżąca, nawet jeśliby okazało się, że nie używa samochodu i nie ponosi kosztów zakupu paliwa, musi z pewnością ponosić co najmniej wydatek na obowiązkowe ubezpieczenie samochodu. To zaś podwyższa wskazane przez nią wydatki. Porównanie tych okoliczności wskazuje, iż oświadczenie skarżącej o jej sytuacji finansowej jest nierzetelne, a nadto rodzi to wątpliwości, czy skarżąca nie osiąga czasem dodatkowych dochodów chociażby z najmu jednej kondygnacji swojego domu. Skarżąca posiada wszak piętrowy dom w Ł. przy ul. [...], w którym, jak oświadczyła, zamieszkuje sama, córka bowiem w lipcu 2009r. wyprowadziła się. Sąd zauważa nadto, iż z akt administracyjnych, tj. z pisma Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 29 czerwca 2009r., złożonych przez stronę umów kredytowych oraz wezwań do zapłaty, wynika również, iż skarżąca w okresie, którego dotyczą zaległości ZUS, podawała adres dla potrzeb rejestracji w Ł. ul. [...], zaś w dniu 5 kwietnia 2004r. podała adres stałego pobytu w Ł. przy ul. [...]. W aktach tych brak jest jednak jakichkolwiek informacji co do tego, czy i ewentualnie, jaki wpływ ta okoliczność miała na powstanie spornej zaległości, czy pomimo ciążących na stronie wymagalnych już zobowiązań posiadała jednak środki na spłatę tychże zobowiązań. Ma to istotne znaczenie, bowiem w skardze strona podnosi, iż organ nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z przyczynami nieopłacenia składek na ubezpieczenie i dalej podnosi, iż fakt ten wypływał z określonych okoliczności, w jakich się wówczas znajdowała a nie z lekceważenia ciążących na niej obowiązków. Zresztą argumenty te strona podnosiła również w odwołaniu, z akt nie wynika jednakże by organ wzywał ją do sprecyzowania tychże okoliczności. Zadość temu nie czyni znajdujące się w aktach zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy z dnia 12 sierpnia 2009r., tym bardziej że w odpowiedzi na to zawiadomienie strona złożonym w dniu 24 sierpnia 2009r. pismem poinformowała, iż wszelkie dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej i rodzinnej już złożyła oraz że może złożyć dodatkowo oświadczenia dotyczące tej sytuacji, gdyby były one potrzebne. W konsekwencji nie sposób uznać, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające co do sytuacji majątkowej strony oraz przyczyn powstania zaległości odpowiada regułom wynikającym z art. 7, art. 77 §1 i 80 k.p.a. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ powinien zatem wyjaśnić po pierwsze rzeczywisty dochód osiągany przez stronę, biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, w szczególności, czy pomieszczenia na poszczególnych kondygnacjach domu skarżącej mogą stanowić odrębne nieruchomości lokalowe, czy były wynajmowane i ewentualnie jaki dochód z tego tytułu strona osiągnęła, po drugie zaś okoliczności powstania spornej zaległości. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 pakt 1 a i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podatnie art. 200 tej ustawy. t.n.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło