I SA/Łd 1024/15

Dnia 12 listopada 2015 roku P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za marzec, listopad i grudzień 2012 roku oraz styczeń 2013 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za marzec, listopad i grudzień 2012 roku oraz styczeń 2013 roku. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 7.234.000 zł, wartość środków trwałych opiewa na kwotę 126.198,23 zł (netto). Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wynosi 1.118.712,73 zł (netto). Skarżąca wskazała przy tym, że w skład jej majątku wchodzą: nieruchomość inwestycyjna o wartości 27.131.390,70 zł, środki trwałe o wartości 127.669,79 zł oraz środki pieniężne w kwocie 21.060,38 zł. Ponadto saldo należącego do niej rachunku bankowego (Bank A.) na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 30.567,25 zł, a rachunku w Banku B. opiewało na kwotę 16,87 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Brakuje jej środków finansowych na bieżące zobowiązania wobec osób trzecich, w tym również na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto w dniu 5 października 2015 roku pełnomocnik skarżącej, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 września 2015 roku, przesłał do Sądu wypełniony przez skarżącą właściwy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) oraz dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej w postaci wyciągów bankowych i odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2014 rok. Postanowieniem z 21 października 2015 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia wniesiono sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że Sąd nie wziął pod uwagę trudnej sytuacji finansowej skarżącej, jak również strat, jakie skarżąca poniosła i nadal ponosi w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Błędnie również uznał, że spółka dysponuje aktywami, których wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego w sprawie wpisu, co pozwala na poniesienie kosztów postępowania administracyjnego. Pokrycie wpisu sądowego nie może być jednak dokonane z aktywów spółki, z uwagi na fakt, iż środki będące w posiadaniu strony skarżącej mają przeznaczenie na bieżącą modernizację nieruchomości. Sfinansowanie udziału strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym z aktywów spółki jest zatem niemożliwe. Podkreślono, że WSA w Łodzi skoncentrował się przede wszystkim na analizie bieżących możliwości płatniczych strony skarżącej, odnosząc się zwłaszcza do obrotów z prowadzonej działalności gospodarczej w miesiącach poprzedzających wydanie zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem autora sprzeciwu w sposób nieprawidłowy oceniono bieżącą sytuację makroekonomiczną i finansową A. sp. z o,o., uwzględniono inwestycje długoterminowe, które zdaniem skarżącego nie mają wpływu na badanie możliwości finansowych skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658 – dalej: "ustawa zmieniająca"). W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z art. 2 ustawy zmieniającej wynika zatem, że przepis art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania. Przepis art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został bowiem wymieniony w art. 2 jako przepis, który należy stosować do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 260 P.p.s.a. w jego dotychczasowym brzmieniu, bowiem sprawa została zainicjowana skargą z dnia 29 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że Sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, s. 568). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawionych dodatkowych dokumentów załączonych do pisma z dnia 5 października 2015 roku wynika, że przedmiotem prowadzonej przez skarżącą Spółkę działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 7.234.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 126.198,23 zł. Wysokość zysku netto skarżącej za ostatni rok obrotowy stanowi przy tym kwotę 1.118.712,73 zł. Jednocześnie w skład majątku skarżącej wchodzą: nieruchomość inwestycyjna o wartości 27.131.390,70 zł i środki pieniężne o wartości 21.060,38 zł. Ponadto zgromadzone środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym w dniu 31 grudnia 2014 roku stanowiły kwotę 40.039,79 zł. Dane te znajdują potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych, a w szczególności w rachunku zysku i strat oraz w bilansie na dzień 31 grudnia 2014 roku. Jednocześnie w 2014 roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 885.355,26 zł (według CIT-8). Ponadto analiza wyciągów bankowych dowodzi, że saldo na rachunku prowadzonym w A. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku opiewało na kwotę 30.567 zł. Kwota zaś wolnych środków na rachunku bankowym w Banku B. wynosiła 16,87 zł. Ponadto z nadesłanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowego w A. wynika, że na skarżącej ciąży obowiązek uregulowania należności pieniężnych w łącznej kwocie 345.006,74 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, , a także wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, która wynosi 500 zł Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Przeciwnie, przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie pozwala przyjąć, iż zdobycie przez skarżącą środków finansowych na pokrycie opłat w postępowaniu sądowym, jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe w niniejszej sprawie. Należy przy tym podkreślić, że wykazywana strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie może być uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyznanie takiej pomocy, ponieważ nie przesądza jednoznacznie o utracie płynności finansowej spółki i braku możliwości regulowania ciążących na stronie zobowiązań, zwłaszcza w sytuacji kontynuowania przez podmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 w A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2013). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Sąd stwierdza, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji AKE.