I SA/Łd 1031/12

Dnia 13 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego i nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – M. H. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. M.H. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego i nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2005 roku. We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz małoletnim synem. Osiąga dochód z tytułu dzierżawy ziemi w wysokości 100 zł. Jego żona pobiera zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem w łącznej kwocie 468 zł, a ponadto z tytułu umowy najmu mieszkania osiąga dochód w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Skarżący wskazał przy tym, że w skład jego majątku wchodzą nieruchomości w postaci budynku mieszkalnego o pow. 90 m2, mieszkania o pow. 44 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 5,5 ha (w tym las i użytki rolne), do jego żony należy zaś mieszkanie o pow. 57 m2 w całości wynajmowane. Wyjaśnił także, iż należąca do niego nieruchomość rolna wraz z budynkiem mieszkalnym jest obciążona kredytem hipotecznym (do 2022 r.). Miesięczna rata kredytu wynosi 530 zł. Ponadto z uwagi na wypowiedziany kredyt odnawialny w wysokości 22.000 zł w rachunku w Banku A S.A. miesięcznie spłaca ratę w wysokości 900 zł. Skarżący dodał, że w związku ze złożonym w Urzędzie Skarbowym w T. zobowiązaniem o utrzymaniu w niezmienionym stanie składników majątkowych nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości. Z tego względu nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł dodatkowo, że ze względu na wszczęte postępowanie podatkowe w 2005 roku i związane z nim liczne tytuły egzekucyjne zmuszony był do rezygnacji z działalności gospodarczej. Obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Żona pobiera zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu udzielonego urlopu wychowawczego. W życiu codziennym finansowo wspiera go rodzina. W tej sytuacji nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w niniejszej sprawie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 3 października 2012 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia decyzji potwierdzającej posiadanie przez niego statusu osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku, określenia kwoty pomocy uzyskiwanej od rodziny oraz wskazania kwoty przeznaczanej miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 26 października 2012 roku nadesłał decyzję o uznaniu go za osobę bezrobotną, wypowiedzenie umowy rachunku bankowego jego żony, porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia w rachunku bankowym oraz wyciągi z rachunku bankowego z dwóch miesięcy. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz małoletnim synem. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Jego żona przebywa na urlopie wychowawczym. Łączny dochód miesięczny małżonków z tytułu dzierżawy, umowy najmu mieszkania oraz zasiłku rodzinnego, jak podaje skarżący, zamyka się kwotą 2.068 zł. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci budynku mieszkalnego o pow. 90 m2, mieszkania o pow. 44 m2, nieruchomości rolnej (obciążonej wraz z budynkiem mieszkalnym kredytem hipotecznym do 2022 r.) o pow. 5,5 ha (w tym las i użytki rolne) oraz mieszkania o pow. 57 m2 (będącego własnością żony skarżącego). Z kolei do obciążeń budżetu rodziny należą: miesięczna rata ww. kredytu w wysokości 530 zł, rata w wysokości 900 zł miesięcznie, wynikająca z porozumienia zawartego między skarżącym a Bankiem A S.A. w W.. Podkreślić przy tym należy, że mimo wezwania skarżący nie sprecyzował wyraźnie kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wywieść zatem jedynie można, że miesięcznie rodzina wydatkuje kwotę 250 zł z tytułu opłaty za lokal przy ul. A oraz kwotę 370 zł z tytułu eksploatacji i funduszu remontowego. Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy dowodzi, że skarżący mimo braku źródła znaczącego dochodu w okresie od 9 sierpnia do 13 września do 2012 roku dokonał dwóch istotnych wpłat gotówkowych w wysokości 2.500 zł i 1.000 zł. Uwagę zwraca przy tym fakt, ż skarżący ograniczył nałożony na niego obowiązek nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy do okresu dwóch miesięcy, a ponadto nie nadesłał ostatniej strony każdego z przedstawionych wyciągów bankowych. Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że środki figurujące jako "dostępne" na rachunku skarżącego w analizowanym okresie stanowiły odpowiednio: kwotę 13.524,41 zł (w okresie od 03.08-02.09.2012 r.) i 12.249,65 zł (w okresie od 03.09.-02.10.2012 r.). Niewątpliwie środki te znacznie przewyższają kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (1.500 zł), do którego uiszczenia skarżący został wezwany w dniu 9 września 2012 roku, a więc okresie, w którym środki te figurowały jako "dostępne" na jego rachunku. Środki te były także dostępne w dniu składania przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący nie sprecyzował kwoty pomocy udzielanej mu przez rodzinę. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu w niniejszej sprawie (1.500 zł), Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W ocenie Referendarza sądowego skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona powyżej analiza sytuacji majątkowej skarżącego dowodzi, że skarżący w okresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo braku znaczącego źródła dochodu, posiadał jako "dostępne" środki finansowe w kwocie 12.249 zł, które znacznie przekraczają koszty postępowania w niniejszej sprawie, w tym także koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że skarżący wraz z małżonką posiadają nieruchomości o istotnej wartości rynkowej w postaci budynku mieszkalnego o pow. 90 m2, mieszkania o pow. 44 m2, mieszkania o pow. 57 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 5,5 ha, w skład której wchodzą las i użytki rolne. Okoliczności te przesądziły o braku spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)