I SA/Łd 1031/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-10-01

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, może zostać pozbawiona prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej, nie przedkładając wymaganych dokumentów uzupełniających, mimo wezwania sądu. Brak pełnej dokumentacji uniemożliwia ocenę realnych możliwości płatniczych strony i ustalenie, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni podała ogólne informacje o swojej sytuacji dochodowej i majątkowej, jednak referendarz sądowy uznał je za niewystarczające i wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – J. E. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. E. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. E. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – J. E. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. E. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W skardze tej skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie w załączonym do skargi urzędowym formularzu (PPF) skarżąca, precyzując, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie P. F., oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę w wysokości 1.792,88 zł, przyznaną na okres od 19 lutego 2013 roku do 31 sierpnia 2013 roku. Jej majątek stanowią prawa majątkowe w postaci udziałów (1/2) we współwłasności: dwóch mieszkań w P. o pow. ok. 100 m2 i 50 m2, nieruchomości rolnej o pow. 30 ha i działki rekreacyjnej. Jednocześnie skarżąca podała, że ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania, zakupem żywności, leków i ubezpieczeniem, w łącznej kwocie 1.763,81 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że z uwagi na powyższe opłaty nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Nie stać jej także na zapłacenie wynagrodzenia pełnomocnikowi. Renta, którą otrzymuje, pokrywa jedynie konieczne, podstawowe i usprawiedliwione potrzeby. Skarżąca dodała, że postępowanie o podział jej majątku małżeńskiego wspólnego jest w toku. Nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 3 września 2013 roku wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą lokat i rachunków bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy, udokumentowania miesięcznej kwoty wydatków ponoszonych na własne utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z informacją o źródłach ich finansowania od dnia 1 września 2013 roku, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2012 rok i dokumentów potwierdzających wskazany przez nią fakt pozostawania w toku postępowania o podział majątku małżeńskiego (wspólnego) wraz ze wykazaniem składników majątku objętego tym postępowaniem – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącej w dniu 10 września 2013 roku. W zakreślonym terminie skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i informacji, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 3 września 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia jej sytuacji majątkowej i rodzinnej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W okresie od 19 lutego 2013 roku do 31 sierpnia 2013 roku uzyskiwała rentę w wysokości 1.792,88 zł. Ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania, zakupem żywności, leków i ubezpieczeniem, w łącznej wysokości 1.763,81 zł. Jej majątek stanowią prawa majątkowe w postaci udziałów (1/2) we współwłasności: dwóch mieszkań w P. o pow. ok. 100 m2 i 50 m2, nieruchomości rolnej o pow. 30 ha i działki rekreacyjnej. Postępowanie o podział jej majątku małżeńskiego wspólnego pozostaje w toku. Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych lokat i rachunków bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy, udokumentowania miesięcznej kwoty wydatków ponoszonych na własne utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z informacją o źródłach ich finansowania od dnia 1 września 2013 roku, nadesłania odpisu (kserokopii) jej zeznania podatkowego za 2012 rok i dokumentów potwierdzających fakt pozostawania w toku postępowania o podział majątku małżeńskiego (wspólnego) wraz ze wykazaniem składników majątku objętego tym postępowaniem. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje, w tym zwłaszcza informacje i dokumenty dotyczące źródeł utrzymania skarżącej po dniu 31 sierpnia 2013 roku i posiadanych składników majątkowych wchodzących w skład majątku małżeńskiego wspólnego, a także wyciągi z rachunków bankowych, pozwoliłyby jednoznacznie zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło