I SA/Łd 1033/10

Dnia 15 września 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu P. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 16 lipca 2010 roku P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że wspólnie z matką i ojcem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura matki w wysokości 1.485 zł oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.317 zł brutto. Oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania (woda, gaz, prąd, telefon, śmieci) wynoszą około 600 zł. Nadto wnioskodawca ponosi wydatki na utrzymanie swojego małoletniego syna w wysokości 500 zł miesięcznie. Do wniosku załączył kserokopie zajęcia należących do niego udziałów w spółce z o.o., rachunku bankowego w A Bank SA w S., wierzytelności z tytułu nadwyżki podatku VAT oraz jego praw majątkowych z tytułu udziału w spółce jawnej. Z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego do sprawy sygn. akt I SA/Łd 925/10 deklaracji podatkowych wynika, iż dochód wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę za 2008 rok wykazany w PIT-37 wynosił 146.797 zł zaś z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód w wysokości 107.343 zł, ponosząc koszty w wysokości 80.418 zł i uzyskując dochód na poziomie 26.924 zł, w roku 2009 z tytułu zatrudnienia skarżący uzyskał dochód w wysokości 47.093 zł, zaś prowadzona działalność gospodarcza przyniosła przychód w wysokości 64.420 zł generując koszty w wysokości 51.702 zł i ostatecznie dochód kwocie 12.717 zł. Skarżący przedstawił także zaświadczenie, z którego wynika, iż jest zatrudniony w firmie Monter System P. T. na czas nieokreślony od dnia 14 czerwca br na stanowisku Dyrektor Generalny z wynagrodzeniem w wysokości 1.317 zł brutto co daje 984 zł netto. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika, iż aktualnie skarżący nie prowadzi indywidualnej działalności gospodarczej. Zgodnie z decyzja ZUS wysokość emerytury jego matki wynosi 1.551 zł netto. Nadesłał także wyciągi z rachunku bankowego B banku S.A. z dnia 3 oraz 12 sierpnia br potwierdzające, że suma blokad na rachunku przekracza 700.000 zł, z wyciągu z rachunku w banku A. wynika natomiast, że skarżący świadczy usługi A. P. W., a jego miesięczne wynagrodzenie z tego tytułu wynosiło w maju oraz kwietniu br 1260 zł miesięcznie w czerwcu 559 zł, dodatkowo skarżący co miesiąc do końca czerwca br. otrzymywał pobory z firmy E. w różnej wysokości od 964 zł do 338 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący oświadczył, iż zamieszkuje w domu swoich rodziców, a poza wskazanymi we wniosku kosztami utrzymania domu oraz syna ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu w wysokości około 500 zł miesięcznie Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że wspólnie z matką oraz ojcem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.535 zł netto, obecnie prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza nie przynosi przychodów. Skarżący zamieszkuje w domu należącym do jego rodziców, którego koszty utrzymania określił na kwotę 600 zł miesięcznie. Nadto na utrzymanie syna łoży kwotę 500 zł miesięcznie i jest obciążony spłatą kredytu w wysokości około 500 zł miesięcznie. Cały posiadany przez niego majątek w postaci udziałów w spółce z o.o. oraz praw majątkowych wynikających z bycia wspólnikiem w spółce jawnej został zajęty przez komornika. Dochód podatnika z tytułu umowy o pracę za 2008 rok wynosił 146.797 zł zaś z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód w wysokości 107.343 zł, ponosząc koszty w wysokości 80.418 zł i uzyskując dochód na poziomie 26.924 zł, w roku 2009 z tytułu zatrudnienia skarżący uzyskał dochód w wysokości 47.093 zł, zaś prowadzona działalność gospodarcza przyniosła przychód w wysokości 64.420 zł generując koszty w wysokości 51.702 zł i ostatecznie dochód kwocie 12.717 zł. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego w banku A wynika, że do końca czerwca skarżący uzyskiwał dochody z tytułu zatrudnienia w firmie E. oraz z tytułu zleceń wykonywanych na rzecz A. P. W.. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej tj 2000 zł oraz fakt, że przed tutejszym sądem zawisła druga sprawa ze skargi wnioskodawcy, w której wpis od skargi również wynosi 2.000 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należało, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wysokość dochodów w rodzinie skarżącego w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania pozwala przyjąć, iż jest on wstanie ponieść częściowe koszty wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego może ulec zmianom, obecnie niedochodowa działalność gospodarcza, w zestawieniu z przychodami uzyskiwanymi z niej w latach ubiegłych nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia dochodu w przyszłości i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Także wysokie zarobki skarżącego z tytułu zatrudnienia w minionych dwóch latach kształtujące się na poziomie 3.800 do ponad 11.000 zł miesięcznie wskazują, iż posiada on potencjał pozwalający na znalezienie lepiej płatnej pracy. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w wypadku oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.