I SA/Łd 1038/07

Dnia 4 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), , Protokolant Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji odmawiającej zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października i za grudzień 1999 roku i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić R. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. kwotę 5973 (pięć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy) złote tytułem nienależnie pobranego wpisu. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.–Ś. z dnia [...] nr [...] odmawiającą R.K. stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od towarów i usług za okres styczeń – październik i grudzień 1999 roku w łącznej kwocie 597.212,00 złotych i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższą decyzję w imieniu R. K. wniósł adwokat A. M. Od skargi nie został uiszczony wpis sądowy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 sierpnia 2007 roku pełnomocnik został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.973,00 złotych, który to wpis uiścił w zakreślonym w zarządzeniu terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, od skargi pobiera się wpis, zaś według art. 220 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie z art. 221 powołanej ustawy pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeśli pismo podlega opłacie stałej. Z powołanych przepisów wynika, iż w sprawach pism wnoszonych do sądu administracyjnego przez adwokatów lub radców prawnych istnieje z mocy prawa obowiązek jednoczesnego uiszczania opłaty stałej pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania lub jego odrzucenie. W analizowanej sprawie skarga na decyzję z dnia [...] nr [...] została sporządzona i wniesiona przez adwokata A.M., o czym świadczy podpis adwokata na skardze ze wskazaniem jego imienia i nazwiska, jak i koperta zawierająca przedmiotową skargę z adresem Kancelarii Adwokackiej. Podnieść nadto należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja kasacyjna połączona z przekazaniem sprawy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od towarów i usług za okres styczeń – październik i grudzień 1999r. organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zauważyć również należy, iż pełnomocnik wnosząc skargę nie uiścił wpisu sądowego, zaś wpis stosunkowy w kwocie 5.973,00 zł uiścił dopiero na wezwanie sądu. Istotne znaczenia dla oceny dopuszczalności tej skargi ma ustalenie przedmiotu zaskarżonej decyzji, a mianowicie, czy przedmiotem tej decyzji była należność pieniężna w rozumieniu art. 216 i art. 231 ppsa, w konsekwencji więc, czy skarga ta podlega wpisowi stałemu czy stosunkowemu. Stosownie bowiem do pierwszego ze wskazanych przepisów, jeśli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia, zgodnie zaś z drugim z wymienionych przepisów, wpis stosunkowy pobiera się w tych sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż ustawodawca w powołanych przepisach posługuje się pewnym uproszczeniem, skrótem myślowym (por. A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, B.Dauter, B.Gruszczyński, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 536 i n.), w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotem zaskarżenia nie jest bowiem, jak na to wskazuje zawarty w tych przepisach zwrot "przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna" - należność pieniężna, lecz akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, z którego treści taka należność wynika. Wydaje się też, iż wpis stosunkowy należy pobierać, jeśli zaskarżony akt (czynność) stanowi źródło określonego obowiązku (uprawnienia) wyrażonego w pieniądzu, w jego konkretnej kwocie w złotych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 roku, sygn. akt II OSK 1730/06, publ. ONSAiWSA z 2007 roku, nr 4, poz. 81). W konsekwencji – wszelkie inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej opłacone być winny wpisem stałym, którego wysokość określają § 2 - 4 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż zaskarżona przez R.K. decyzja uchyla decyzję pierwszoinstancyjną i przekazuje sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a powodem jej podjęcia jest, stosownie do art. 233 § 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Skutkiem wydania tego rodzaju aktu jest więc obowiązek organu podatkowego I instancji ponownego rozpatrzenia sprawy podatkowej. Akt ten natomiast nie kształtuje i nie ustala, ani też nie stwierdza istnienia po stronie podatnika skonkretyzowanego zobowiązania do zapłaty należności pieniężnej. Strona postępowania nie czerpie z takiego rozstrzygnięcia organu odwoławczego bezpośrednio żadnego uprawnienia, ani też nie staje się podmiotem obowiązku, w szczególności nie jest zobowiązana do poniesienia jakiegokolwiek ciężaru fiskalnego, uiszczenia sumy pieniężnej. Wobec tego nie sposób uznać, że tego rodzaju decyzja stanowi źródło należności pieniężnej, w rozumieniu art. 231 ppsa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2007 roku, sygn. akt II FZ 212/07, niepubl., czy postanowienie tego Sadu z dnia 9 września 2005 roku, sygn. akt II FZ 452/05, niepubl.). Wprawdzie w kwestii będącej przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie NSA w postanowieniu z dnia 29 lipca 2005 roku, sygn. akt I FZ 367/05, niepubl., wyraził także odmienny pogląd, a mianowicie, że w przypadku decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 233 § 2 Op skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu stosunkowego, przedmiotem skargi jest bowiem decyzja organu odwoławczego odnosząca się do decyzji organu I instancji, zawierającej z kolei rozstrzygnięcie w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego, niemniej jednak poglądu tego Sąd rozpoznający analizowaną sprawę nie podziela. Przyjęcie poglądu, wedle którego od skargi na decyzję kasacyjną pobiera się wpis stały prowadzi w konsekwencji do uznania, iż na pełnomocniku, będącym adwokatem, na podstawie art. 221 ppsa w związku z art. 231 ppsa i § 2 ust. 3 pkt 12 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążył obowiązek jednoczesnego ze skargą uiszczenia wpisu stałego. Do istotnych powinności pełnomocnika należy bowiem trafne wyróżnienie spraw, w których skargi podlegają wpisowi stałemu. Skoro zatem adwokat obowiązkowi temu zadość nie uczynił, skarga pozostaje dotknięta nieusuwalnym brakiem. Wskazany przepis jest bowiem przepisem ius cogens, nie pozostawia on Sądowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia. W przypadku nieopłacenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi obciążonej wpisem stałym, Sąd zobligowany jest wydać postanowienie o odrzuceniu skargi. Odrzucenie skargi zaś jest równoznaczne z odmową merytorycznego rozpoznania sprawy. Jednocześnie, wobec tego, że w niniejszej sprawie wezwano pełnomocnika do uiszczenia wpisu stosunkowego w wysokości 5.973,00 złotych, a wpis w tej kwocie został uiszczony, kwota ta, jako pobrana nienależnie, podlega w myśl art. 225 ppsa zwrotowi. Mając na uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności, na podstawie art. 221 i art. 225 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. M.St.